Sách giáo khoa điện tử mở rộng cơ hội học tập cho học sinh khiếm thị
Bảo Bình
28/03/2026
Chia sẻ
Học sinh khiếm thị tại Việt Nam đang có nhiều cơ hội học tập độc lập hơn và tham gia tích cực hơn trong lớp học nhờ việc tiếp cận sách giáo khoa điện tử...
Đây là kết quả từ của một sáng kiến thí điểm do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc hỗ trợ. Sáng kiến được triển khai với sự phối hợp của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Hội Người mù Việt Nam, Trung tâm vì Người mù Sao Mai và Trường Phổ thông Cơ sở Nguyễn Đình Chiểu. Đây là một hợp phần thuộc Chương trình Chung của Liên Hợp Quốc “Hợp tác vì một tương lai hòa nhập: Thúc đẩy giáo dục và y tế cho người khuyết tật tại Việt Nam”, do Quỹ Toàn cầu cho Người khuyết tật tài trợ.
Thí điểm được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 5/2025 tại Trường Nguyễn Đình Chiểu (Hà Nội), cung cấp 12 đầu sách thuộc 5 môn học cốt lõi cho 30 học sinh khiếm thị lớp 7 và lớp 9. Các tài liệu được chuyển đổi sang định dạng điện tử dễ tiếp cận, cho phép học sinh đọc thông qua ứng dụng trên điện thoại di động và máy tính.
Mục tiêu của sáng kiến là giải quyết tình trạng thiếu hụt kéo dài các tài liệu học tập phù hợp - thường được gọi là “nạn đói sách” - đối với người khuyết tật chữ in, đồng thời xây dựng một mô hình bền vững cho việc chuyển đổi và cung cấp sách giáo khoa điện tử trong tương lai.
Sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận không chỉ là một giải pháp kỹ thuật – mà còn mang lại cho học sinh sự độc lập trong học tập, sự tự tin tham gia các hoạt động giáo dục, và niềm vui giản dị khi có một cuốn sách bất cứ khi nào các em cần.
Kết quả thí điểm cho thấy những cải thiện rõ rệt trong trải nghiệm học tập của học sinh. Nhờ tính năng đồng bộ giữa văn bản và âm thanh, các em có thể tự đọc, chủ động chuẩn bị bài và tham gia tích cực hơn vào các hoạt động trên lớp. Các khảo sát trước, trong và sau chương trình cũng ghi nhận sự gia tăng về mức độ tự tin và khả năng học tập độc lập của học sinh.
Không chỉ học sinh, giáo viên và phụ huynh cũng được giảm đáng kể thời gian hỗ trợ đọc tài liệu, khi các em có thể tự tiếp cận nội dung học tập. So với sách chữ nổi Braille truyền thống vốn cồng kềnh và hạn chế về số lượng, sách điện tử định dạng EPUB dễ tiếp cận có thể lưu trữ linh hoạt trên các thiết bị số, giúp học sinh học mọi lúc, mọi nơi.
Theo bà Federica Dispenza, Trợ lý Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận không chỉ là giải pháp công nghệ mà còn mang lại sự độc lập và tự tin cho học sinh. “Tiếp cận sách giáo khoa phải là nền tảng, không bao giờ là một đặc quyền,” bà Federica Dispenza nhấn mạnh.
Từ kết quả tích cực của giai đoạn thí điểm, các bên liên quan cho rằng mô hình này có tiềm năng lớn để nhân rộng trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, để làm được điều đó, cần tích hợp sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận vào hệ thống giáo dục chính thức, bao gồm việc công nhận EPUB là một định dạng sách giáo khoa hợp lệ, cũng như xây dựng cơ chế sản xuất và phân phối bền vững.
Bà Nguyễn Thị Kim Hoa, đại diện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho rằng việc nhân rộng mô hình đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên, từ cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục đến gia đình và cộng đồng. Theo bà, vai trò của các tổ chức nghiên cứu và tư vấn chính sách sẽ rất quan trọng trong việc kết nối nguồn lực và thúc đẩy giáo dục hòa nhập.
Sáng kiến cũng phù hợp với các định hướng chính sách của Việt Nam trong việc tăng cường tiếp cận tài liệu học tập cho người khuyết tật, theo tinh thần của Thông báo Kết luận số 444-TB/VPTW ban hành cuối năm 2025.
Alphabet đưa các chip AI do Google tự phát triển lên quỹ đạo bằng tên lửa Falcon 9 của SpaceX, trong bước thử nghiệm đầu tiên nhằm triển khai tham vọng xây dựng hạ tầng điện toán AI trong không gian...
Nền tảng tích hợp công nghệ AI này đóng vai trò như một đầu mối duy nhất, hỗ trợ người dân tìm kiếm thông tin và tiếp cận các dịch vụ của chính quyền liên bang một cách thuận tiện.
OpenAI đã quyết định không phát hành mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) GPT-6.1 Astra sau khi đánh giá cho thấy hệ thống chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn của công ty…
Các công cụ tạo video bằng AI đang cho phép sản xuất những đoạn phim có hình ảnh ngày càng chân thực trong thời gian ngắn hơn, với chi phí thấp hơn đáng kể so với phương thức quay phim người thật truyền thống...
Thay vì chỉ chạy đua về quy mô dữ liệu đám mây, các doanh nghiệp công nghệ đang phát triển trợ lý AI có khả năng ghi nhớ dài hạn và xử lý dữ liệu riêng tư ngay trên hệ sinh thái phần cứng cá nhân.
Hội nghị thượng đỉnh sắp tới giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ đưa những quan ngại về rủi ro từ AI vào nghị trình nghị sự.
Anthropic và OpenAI đồng loạt tung các phiên bản mô hình AI có chi phí thấp hơn. Điều này diễn ra khi các phòng thí nghiệm AI Mỹ phải cạnh tranh về giá bên cạnh năng lực mô hình, trước sức ép từ các đối thủ Trung Quốc…
Một startup tại Mỹ đang phát triển công nghệ sử dụng CO2 siêu tới hạn để tận dụng phần nhiệt thải từ các turbine khí, qua đó nâng hiệu suất phát điện cho các trung tâm dữ liệu mà không làm tăng thêm lượng phát thải từ quá trình vận hành turbine...
Alibaba Group Holding công bố chip trí tuệ nhân tạo (AI) mới mà tập đoàn này gọi là mạnh nhất Trung Quốc, đồng thời hé lộ kế hoạch huấn luyện mô hình AI với quy mô lên tới 10 nghìn tỷ tham số.
Snapdragon® X Elite được trang bị trên Googlebook, dòng laptop mới được thiết kế cho Gemini Intelligence.
