Sách giáo khoa điện tử mở rộng cơ hội học tập cho học sinh khiếm thị
Bảo Bình
28/03/2026
Chia sẻ
Học sinh khiếm thị tại Việt Nam đang có nhiều cơ hội học tập độc lập hơn và tham gia tích cực hơn trong lớp học nhờ việc tiếp cận sách giáo khoa điện tử...
Đây là kết quả từ của một sáng kiến thí điểm do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc hỗ trợ. Sáng kiến được triển khai với sự phối hợp của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Hội Người mù Việt Nam, Trung tâm vì Người mù Sao Mai và Trường Phổ thông Cơ sở Nguyễn Đình Chiểu. Đây là một hợp phần thuộc Chương trình Chung của Liên Hợp Quốc “Hợp tác vì một tương lai hòa nhập: Thúc đẩy giáo dục và y tế cho người khuyết tật tại Việt Nam”, do Quỹ Toàn cầu cho Người khuyết tật tài trợ.
Thí điểm được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 5/2025 tại Trường Nguyễn Đình Chiểu (Hà Nội), cung cấp 12 đầu sách thuộc 5 môn học cốt lõi cho 30 học sinh khiếm thị lớp 7 và lớp 9. Các tài liệu được chuyển đổi sang định dạng điện tử dễ tiếp cận, cho phép học sinh đọc thông qua ứng dụng trên điện thoại di động và máy tính.
Mục tiêu của sáng kiến là giải quyết tình trạng thiếu hụt kéo dài các tài liệu học tập phù hợp - thường được gọi là “nạn đói sách” - đối với người khuyết tật chữ in, đồng thời xây dựng một mô hình bền vững cho việc chuyển đổi và cung cấp sách giáo khoa điện tử trong tương lai.
Sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận không chỉ là một giải pháp kỹ thuật – mà còn mang lại cho học sinh sự độc lập trong học tập, sự tự tin tham gia các hoạt động giáo dục, và niềm vui giản dị khi có một cuốn sách bất cứ khi nào các em cần.
Kết quả thí điểm cho thấy những cải thiện rõ rệt trong trải nghiệm học tập của học sinh. Nhờ tính năng đồng bộ giữa văn bản và âm thanh, các em có thể tự đọc, chủ động chuẩn bị bài và tham gia tích cực hơn vào các hoạt động trên lớp. Các khảo sát trước, trong và sau chương trình cũng ghi nhận sự gia tăng về mức độ tự tin và khả năng học tập độc lập của học sinh.
Không chỉ học sinh, giáo viên và phụ huynh cũng được giảm đáng kể thời gian hỗ trợ đọc tài liệu, khi các em có thể tự tiếp cận nội dung học tập. So với sách chữ nổi Braille truyền thống vốn cồng kềnh và hạn chế về số lượng, sách điện tử định dạng EPUB dễ tiếp cận có thể lưu trữ linh hoạt trên các thiết bị số, giúp học sinh học mọi lúc, mọi nơi.
Theo bà Federica Dispenza, Trợ lý Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận không chỉ là giải pháp công nghệ mà còn mang lại sự độc lập và tự tin cho học sinh. “Tiếp cận sách giáo khoa phải là nền tảng, không bao giờ là một đặc quyền,” bà Federica Dispenza nhấn mạnh.
Từ kết quả tích cực của giai đoạn thí điểm, các bên liên quan cho rằng mô hình này có tiềm năng lớn để nhân rộng trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, để làm được điều đó, cần tích hợp sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận vào hệ thống giáo dục chính thức, bao gồm việc công nhận EPUB là một định dạng sách giáo khoa hợp lệ, cũng như xây dựng cơ chế sản xuất và phân phối bền vững.
Bà Nguyễn Thị Kim Hoa, đại diện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho rằng việc nhân rộng mô hình đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên, từ cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục đến gia đình và cộng đồng. Theo bà, vai trò của các tổ chức nghiên cứu và tư vấn chính sách sẽ rất quan trọng trong việc kết nối nguồn lực và thúc đẩy giáo dục hòa nhập.
Sáng kiến cũng phù hợp với các định hướng chính sách của Việt Nam trong việc tăng cường tiếp cận tài liệu học tập cho người khuyết tật, theo tinh thần của Thông báo Kết luận số 444-TB/VPTW ban hành cuối năm 2025.
Trung Quốc đang đẩy nhanh việc tích hợp giữa năng lượng và tính toán như một ưu tiên quốc gia...
Trong bối cảnh cạnh tranh nhân tài ngày càng gay gắt, trải nghiệm nhân viên (EX – Employee Experience) được đánh giá không chỉ là một xu hướng, mà đang trở thành yếu tố cốt lõi quyết định sự gắn bó, giữ chân nhân tài và hiệu suất của đội ngũ…
Các vụ mua lại được kỳ vọng giúp Canva gia tăng sức mạnh vượt trội về tác nhân AI (AI Agent), hạ tầng dữ liệu và khả năng tương tác khách hàng, từ đó giúp hãng tiến hóa mạnh mẽ từ một công cụ thiết kế đơn thuần trở thành một hệ thống toàn diện...
Công trình được đặt ở độ sâu 10 mét dưới mặt nước. Tổng vốn đầu tư lên tới 1,6 tỷ nhân dân tệ (khoảng 232 triệu USD), với công suất thiết kế đạt 24 MW...
Việt Nam đang thu hút sự quan tâm như một thị trường hạ tầng số mới nổi, được hỗ trợ bởi chi phí xây dựng cạnh tranh và tiềm năng tăng trưởng dài hạn…
Không chỉ đặt mục tiêu chen chân vào nhóm dẫn đầu ngành bán dẫn toàn cầu, Rapidus, công ty được Chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn, còn theo đuổi một giấc mơ táo bạo hơn: xây dựng nhà máy sản xuất chip trên Mặt Trăng...
OpenAI lần đầu tiên mở rộng sự tham gia cho nhà đầu tư thông qua các kênh ngân hàng trong vòng gọi vốn kỷ lục mới đây…
Dù robot hình người vẫn còn cách khá xa việc phổ cập đại trà, nhưng doanh nghiệp dẫn đầu trong lĩnh vực này đã sẵn sàng bước lên sàn chứng khoán...
Với định vị là công ty số toàn cầu, tập đoàn công nghệ này phát triển trên ba trụ cột công nghệ chiến lược gồm hạ tầng AI, an ninh bảo mật và giải pháp AI...
Các nhà nghiên cứu của Google vừa đưa ra cảnh báo đáng chú ý: trong tương lai, máy tính lượng tử có thể phá vỡ các lớp mã hóa đang bảo vệ Bitcoin và nhiều tài sản số khác...
