Sách giáo khoa điện tử mở rộng cơ hội học tập cho học sinh khiếm thị
Bảo Bình
28/03/2026
Chia sẻ
Học sinh khiếm thị tại Việt Nam đang có nhiều cơ hội học tập độc lập hơn và tham gia tích cực hơn trong lớp học nhờ việc tiếp cận sách giáo khoa điện tử...
Đây là kết quả từ của một sáng kiến thí điểm do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc hỗ trợ. Sáng kiến được triển khai với sự phối hợp của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Hội Người mù Việt Nam, Trung tâm vì Người mù Sao Mai và Trường Phổ thông Cơ sở Nguyễn Đình Chiểu. Đây là một hợp phần thuộc Chương trình Chung của Liên Hợp Quốc “Hợp tác vì một tương lai hòa nhập: Thúc đẩy giáo dục và y tế cho người khuyết tật tại Việt Nam”, do Quỹ Toàn cầu cho Người khuyết tật tài trợ.
Thí điểm được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 5/2025 tại Trường Nguyễn Đình Chiểu (Hà Nội), cung cấp 12 đầu sách thuộc 5 môn học cốt lõi cho 30 học sinh khiếm thị lớp 7 và lớp 9. Các tài liệu được chuyển đổi sang định dạng điện tử dễ tiếp cận, cho phép học sinh đọc thông qua ứng dụng trên điện thoại di động và máy tính.
Mục tiêu của sáng kiến là giải quyết tình trạng thiếu hụt kéo dài các tài liệu học tập phù hợp - thường được gọi là “nạn đói sách” - đối với người khuyết tật chữ in, đồng thời xây dựng một mô hình bền vững cho việc chuyển đổi và cung cấp sách giáo khoa điện tử trong tương lai.
Sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận không chỉ là một giải pháp kỹ thuật – mà còn mang lại cho học sinh sự độc lập trong học tập, sự tự tin tham gia các hoạt động giáo dục, và niềm vui giản dị khi có một cuốn sách bất cứ khi nào các em cần.
Kết quả thí điểm cho thấy những cải thiện rõ rệt trong trải nghiệm học tập của học sinh. Nhờ tính năng đồng bộ giữa văn bản và âm thanh, các em có thể tự đọc, chủ động chuẩn bị bài và tham gia tích cực hơn vào các hoạt động trên lớp. Các khảo sát trước, trong và sau chương trình cũng ghi nhận sự gia tăng về mức độ tự tin và khả năng học tập độc lập của học sinh.
Không chỉ học sinh, giáo viên và phụ huynh cũng được giảm đáng kể thời gian hỗ trợ đọc tài liệu, khi các em có thể tự tiếp cận nội dung học tập. So với sách chữ nổi Braille truyền thống vốn cồng kềnh và hạn chế về số lượng, sách điện tử định dạng EPUB dễ tiếp cận có thể lưu trữ linh hoạt trên các thiết bị số, giúp học sinh học mọi lúc, mọi nơi.
Theo bà Federica Dispenza, Trợ lý Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận không chỉ là giải pháp công nghệ mà còn mang lại sự độc lập và tự tin cho học sinh. “Tiếp cận sách giáo khoa phải là nền tảng, không bao giờ là một đặc quyền,” bà Federica Dispenza nhấn mạnh.
Từ kết quả tích cực của giai đoạn thí điểm, các bên liên quan cho rằng mô hình này có tiềm năng lớn để nhân rộng trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, để làm được điều đó, cần tích hợp sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận vào hệ thống giáo dục chính thức, bao gồm việc công nhận EPUB là một định dạng sách giáo khoa hợp lệ, cũng như xây dựng cơ chế sản xuất và phân phối bền vững.
Bà Nguyễn Thị Kim Hoa, đại diện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho rằng việc nhân rộng mô hình đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên, từ cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục đến gia đình và cộng đồng. Theo bà, vai trò của các tổ chức nghiên cứu và tư vấn chính sách sẽ rất quan trọng trong việc kết nối nguồn lực và thúc đẩy giáo dục hòa nhập.
Sáng kiến cũng phù hợp với các định hướng chính sách của Việt Nam trong việc tăng cường tiếp cận tài liệu học tập cho người khuyết tật, theo tinh thần của Thông báo Kết luận số 444-TB/VPTW ban hành cuối năm 2025.
Meta đang theo đuổi một hướng đi đầy tham vọng: khai thác năng lượng mặt trời ngoài không gian để cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo...
Máy chủ AI “made in Vietnam” là sự khẳng định cho bước chuyển từ ứng dụng công nghệ sang sản xuất công nghệ, từ tham gia thị trường sang tham gia chuỗi cung ứng...
Sau nhiều năm gần như “một mình một ngựa”, thị trường internet vệ tinh Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn cạnh tranh thực sự khi Amazon Leo xuất hiện…
Bắc Kinh đặt mục tiêu tích hợp trí tuệ nhân tạo trên toàn hệ thống giáo dục, từ phổ thông đến học tập suốt đời, với trọng tâm cá nhân hóa học tập, hỗ trợ giáo viên và dự báo nhu cầu nhân lực trong tương lai...
Trung Quốc vừa đưa vào hoạt động một cụm siêu máy tính chuyên phục vụ “AI cho khoa học” (AI4S) tại tỉnh Hà Nam, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược kết hợp trí tuệ nhân tạo với nghiên cứu khoa học…
Làn sóng tăng giá mạnh mẽ của các cổ phiếu điện toán lượng tử đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư toàn cầu...
Sức khỏe thương hiệu của các ngân hàng Việt đang được dịch chuyển qua khả năng ứng dụng AI (Trí tuệ nhân tạo) để chuyển hóa trải nghiệm số thành hành vi sử dụng thực tế và thực thi chiến lược ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) nhằm tạo dựng niềm tin bền vững, thay vì chỉ dựa vào mức độ nhận biết đơn thuần…
Các doanh nghiệp làm đẹp đang tìm cách tận dụng công nghệ mô phỏng và trí tuệ nhân tạo để rút ngắn chu kỳ đổi mới trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng...
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, dựa trên việc kiểm tra 21 mô hình AI khác nhau cho thấy các chatbot AI dành cho người tiêu dùng đang bộc lộ những hạn chế đáng kể khi được sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán y khoa...
Meta đang phát triển phiên bản "Mark Zuckerberg AI" có khả năng giao tiếp trực tiếp với nhân viên. Đây là một phần trong chiến lược lớn hơn nhằm tái định hình tập đoàn xoay quanh AI và tham vọng “siêu trí tuệ cá nhân”...
