Sách giáo khoa điện tử mở rộng cơ hội học tập cho học sinh khiếm thị
Bảo Bình
28/03/2026
Chia sẻ
Học sinh khiếm thị tại Việt Nam đang có nhiều cơ hội học tập độc lập hơn và tham gia tích cực hơn trong lớp học nhờ việc tiếp cận sách giáo khoa điện tử...
Đây là kết quả từ của một sáng kiến thí điểm do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc hỗ trợ. Sáng kiến được triển khai với sự phối hợp của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Hội Người mù Việt Nam, Trung tâm vì Người mù Sao Mai và Trường Phổ thông Cơ sở Nguyễn Đình Chiểu. Đây là một hợp phần thuộc Chương trình Chung của Liên Hợp Quốc “Hợp tác vì một tương lai hòa nhập: Thúc đẩy giáo dục và y tế cho người khuyết tật tại Việt Nam”, do Quỹ Toàn cầu cho Người khuyết tật tài trợ.
Thí điểm được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 5/2025 tại Trường Nguyễn Đình Chiểu (Hà Nội), cung cấp 12 đầu sách thuộc 5 môn học cốt lõi cho 30 học sinh khiếm thị lớp 7 và lớp 9. Các tài liệu được chuyển đổi sang định dạng điện tử dễ tiếp cận, cho phép học sinh đọc thông qua ứng dụng trên điện thoại di động và máy tính.
Mục tiêu của sáng kiến là giải quyết tình trạng thiếu hụt kéo dài các tài liệu học tập phù hợp - thường được gọi là “nạn đói sách” - đối với người khuyết tật chữ in, đồng thời xây dựng một mô hình bền vững cho việc chuyển đổi và cung cấp sách giáo khoa điện tử trong tương lai.
Sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận không chỉ là một giải pháp kỹ thuật – mà còn mang lại cho học sinh sự độc lập trong học tập, sự tự tin tham gia các hoạt động giáo dục, và niềm vui giản dị khi có một cuốn sách bất cứ khi nào các em cần.
Kết quả thí điểm cho thấy những cải thiện rõ rệt trong trải nghiệm học tập của học sinh. Nhờ tính năng đồng bộ giữa văn bản và âm thanh, các em có thể tự đọc, chủ động chuẩn bị bài và tham gia tích cực hơn vào các hoạt động trên lớp. Các khảo sát trước, trong và sau chương trình cũng ghi nhận sự gia tăng về mức độ tự tin và khả năng học tập độc lập của học sinh.
Không chỉ học sinh, giáo viên và phụ huynh cũng được giảm đáng kể thời gian hỗ trợ đọc tài liệu, khi các em có thể tự tiếp cận nội dung học tập. So với sách chữ nổi Braille truyền thống vốn cồng kềnh và hạn chế về số lượng, sách điện tử định dạng EPUB dễ tiếp cận có thể lưu trữ linh hoạt trên các thiết bị số, giúp học sinh học mọi lúc, mọi nơi.
Theo bà Federica Dispenza, Trợ lý Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận không chỉ là giải pháp công nghệ mà còn mang lại sự độc lập và tự tin cho học sinh. “Tiếp cận sách giáo khoa phải là nền tảng, không bao giờ là một đặc quyền,” bà Federica Dispenza nhấn mạnh.
Từ kết quả tích cực của giai đoạn thí điểm, các bên liên quan cho rằng mô hình này có tiềm năng lớn để nhân rộng trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, để làm được điều đó, cần tích hợp sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận vào hệ thống giáo dục chính thức, bao gồm việc công nhận EPUB là một định dạng sách giáo khoa hợp lệ, cũng như xây dựng cơ chế sản xuất và phân phối bền vững.
Bà Nguyễn Thị Kim Hoa, đại diện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho rằng việc nhân rộng mô hình đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên, từ cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục đến gia đình và cộng đồng. Theo bà, vai trò của các tổ chức nghiên cứu và tư vấn chính sách sẽ rất quan trọng trong việc kết nối nguồn lực và thúc đẩy giáo dục hòa nhập.
Sáng kiến cũng phù hợp với các định hướng chính sách của Việt Nam trong việc tăng cường tiếp cận tài liệu học tập cho người khuyết tật, theo tinh thần của Thông báo Kết luận số 444-TB/VPTW ban hành cuối năm 2025.
Sau nhiều năm tồn tại dưới dạng các màn trình diễn công nghệ trong phòng thí nghiệm, robot hình người đang dần bước vào giai đoạn thử nghiệm thương mại trên quy mô thực tế...
Trong khuôn khổ hội nghị công bố quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026, UBND Thành phố Hà Nội đã ký kết thỏa thuận hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu Việt Nam về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Không chỉ phục vụ các đội bóng, nguồn dữ liệu còn cung cấp cho các đài truyền hình, ngành công nghiệp trò chơi điện tử và đặc biệt là thị trường cá cược thể thao toàn cầu...
Hoa Kỳ cũng nhấn mạnh nhu cầu tăng cường hợp tác quốc tế về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và an ninh chuỗi cung ứng trong lĩnh vực lượng tử...
Thông qua chương trình, học viên được trang bị kiến thức, kỹ năng và phương pháp ứng dụng chuyển đổi AI vào thực tiễn công tác hành chính, tham mưu tổng hợp.
SpaceX của Elon Musk vừa chính thức niêm yết với mức định giá kỷ lục 1.800 tỷ USD, đánh dấu cột mốc mới của ngành công nghiệp vũ trụ thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi giới đầu tư tập trung vào thành công của Starlink, một đối thủ mới từ Trung Quốc đang âm thầm mở rộng hiện diện trên thị trường quốc tế...
Phòng thí nghiệm trọng điểm về chip và hệ thống điện toán quang tử tích hợp của Trung Quốc đã được thành lập, đánh dấu bước đi mới nhất trong nỗ lực duy trì tham vọng AI của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
ChatGPT của OpenAI đã cán mốc 1 tỷ người dùng hàng tháng chỉ sau 3,5 năm ra mắt, trở thành ứng dụng tăng trưởng nhanh nhất trong lịch sử Internet...
Một viện nghiên cứu đã sản xuất thành công silicon-28 có độ tinh khiết đồng vị vượt 99,99%, đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc sở hữu năng lực sản xuất độc lập và quy mô lớn loại vật liệu chiến lược này...
Dù lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam có dấu hiệu giảm nhiệt, các hình thức gian lận ngày càng tinh vi như “gian lận ủy quyền thanh toán” vẫn đặt ra thách thức lớn cho ngành tài chính. Các chuyên gia cho rằng bên cạnh công nghệ bảo mật, nâng cao nhận thức người dùng là yếu tố then chốt trong phòng chống lừa đảo…
