Sản xuất thiết bị bán dẫn toàn cầu dự báo tăng trưởng hai chữ số

Nhu cầu bùng nổ đối với chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) đang kéo theo sự tăng tốc mạnh mẽ của các nhà sản xuất thiết bị bán dẫn trên toàn cầu. 

Theo Nikkei, sau nhiều quý tăng trưởng chậm lại, các “ông lớn” sản xuất thiết bị bán dẫn tại Mỹ, Nhật Bản và châu Âu đang bước vào một chu kỳ bứt phá mới. Động lực chính đến từ làn sóng đầu tư khổng lồ vào hạ tầng AI, đặc biệt là các trung tâm dữ liệu và máy chủ AI, kéo theo nhu cầu chip nhớ DRAM và chip logic hiệu năng cao tăng vọt. Các hãng cung cấp máy móc sản xuất chip vì thế được hưởng lợi trực tiếp, với triển vọng doanh thu và lợi nhuận cùng tăng mạnh trong quý đầu năm.

ĐẦU TƯ AI THÚC ĐẨY DOANH THU VÀ LỢI NHUẬN TĂNG TỐC

Theo ước tính dựa trên hướng dẫn tài chính của doanh nghiệp và khảo sát của QUICK FactSet, tổng doanh thu quý gần nhất của chín nhà cung cấp thiết bị bán dẫn lớn tại Nhật Bản, Mỹ và châu Âu được dự báo tăng khoảng 16% so với cùng kỳ năm trước. Đây sẽ là quý đầu tiên trong ba quý gần đây ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, cao hơn nhiều so với mức tăng 8% của quý trước đó.

Các dự báo này chủ yếu áp dụng cho quý từ tháng 1 đến tháng 3, ngoại trừ Applied Materials tính theo quý tài chính từ tháng 2 đến tháng 4. Khi doanh nghiệp đưa ra khoảng dự báo, mức trung vị được sử dụng để tính toán.

Không chỉ doanh thu, lợi nhuận cũng tăng mạnh. Tổng lợi nhuận ròng của nhóm doanh nghiệp này được kỳ vọng tăng 20% so với cùng kỳ, đánh dấu quý thứ tám liên tiếp ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận hai chữ số. Trước đó, trong quý gần nhất, lợi nhuận toàn ngành đã tăng tới 26%.

Động lực cốt lõi cho đà tăng này đến từ việc mở rộng công suất của các nhà sản xuất chip. Tháng 1 vừa qua, Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) công bố kế hoạch nâng vốn đầu tư lên mức cao kỷ lục vào năm 2026. Tại Hàn Quốc, SK Hynix và Samsung Electronics cũng cho biết sẽ gia tăng chi tiêu đầu tư ngay trong năm nay để đáp ứng nhu cầu chip AI.

Trong nhóm nhà cung cấp thiết bị, ASML Holding – doanh nghiệp độc quyền công nghệ quang khắc EUV (extreme ultraviolet) dùng để sản xuất các dòng chip tiên tiến nhất thế giới – dự báo doanh thu quý đầu năm tăng khoảng 10%. “Triển vọng thị trường đã cải thiện đáng kể trong vài tháng gần đây”, CEO Christophe Fouquet của ASML nhận định trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý IV hồi tháng 1.

Ban đầu, các nhà sản xuất thiết bị dự đoán đơn hàng sẽ tăng trở lại vào nửa cuối năm 2026, khi khách hàng hoàn tất việc bố trí mặt bằng nhà xưởng mới. Tuy nhiên, nhu cầu thực tế đã vượt xa kỳ vọng, đặc biệt trong phân khúc DRAM phục vụ máy chủ AI. Các hãng chip được cho là đang gấp rút tăng sản lượng để kịp đáp ứng thị trường.

Trước yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giao hàng, Tokyo Electron đã nâng dự báo doanh số bán thiết bị mới trong nửa cuối năm tài khóa kết thúc vào tháng 3. Ngoài ra, nhiều khách hàng không thể chờ xây dựng nhà máy mới đã lựa chọn cải tiến và nâng cấp dây chuyền hiện hữu, giúp mảng dịch vụ bảo trì và nâng cấp thiết bị của Tokyo Electron tăng trưởng mạnh.

Ở phân khúc thiết bị “front-end” – tức các máy móc tạo hình mạch trên tấm wafer silicon – thị trường toàn cầu được dự báo tăng trưởng từ 15% đến hơn 20% trong năm nay. Công cụ sản xuất DRAM được xem là động lực chính, trong khi thiết bị phục vụ chip logic dùng cho AI cũng duy trì đà tăng ổn định. Các nhà cung cấp chủ chốt ở phân khúc này gồm ASML và Tokyo Electron.

TRUNG QUỐC TĂNG TRƯỞNG MẠNH GIỮA VÒNG XOÁY KIỂM SOÁT XUẤT KHẨU

Bất chấp căng thẳng thương mại và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ Mỹ, doanh số bán thiết bị sản xuất chip sang Trung Quốc vẫn tăng đáng kể. Trong quý gần nhất được báo cáo, tám doanh nghiệp trong nhóm ghi nhận tổng doanh thu tại thị trường Trung Quốc tăng 8% so với cùng kỳ, đạt 10,2 tỷ USD. Trung Quốc hiện chiếm hơn 30% tổng doanh thu của nhóm này. Con số trên không bao gồm Teradyne do doanh nghiệp chưa công bố chi tiết doanh số tại thị trường này.

Dù Trung Quốc đang tăng tốc xây dựng chuỗi cung ứng bán dẫn nội địa, nước này vẫn phụ thuộc đáng kể vào thiết bị từ Nhật Bản, Mỹ và châu Âu, đặc biệt ở những lĩnh vực công nghệ mà doanh nghiệp nội địa còn tụt hậu.

Doanh số bán hàng của ASML tại Trung Quốc đã tăng khoảng 60%, nhiều khả năng nhờ các dòng máy quang khắc thế hệ cũ không thuộc diện bị hạn chế xuất khẩu. Tuy nhiên, tỷ trọng doanh thu từ Trung Quốc trong tổng doanh thu của ASML được dự báo sẽ giảm còn khoảng 20% trong năm nay, so với mức 33% của năm 2025.

Theo Yasuo Imanaka, chuyên gia phân tích trưởng tại Rakuten Securities Economic Research Institute, sẽ cần thêm vài năm nữa để Trung Quốc có thể thu hẹp khoảng cách công nghệ trong lĩnh vực quang khắc. Ông cũng nhận định rằng các chính sách quốc gia thúc đẩy phát triển và sản xuất chip AI của Bắc Kinh sẽ giúp doanh số của các nhà cung cấp Mỹ, châu Âu và Nhật Bản tại Trung Quốc không sụt giảm mạnh trong ngắn hạn.

Một số nhà sản xuất thiết bị “back-end” – chuyên về xử lý và kiểm định chip sau sản xuất – như Advantest và Disco cũng phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc, nơi chiếm từ 20% đến 30% doanh thu của họ.

Tuy nhiên, mở rộng hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc cũng tiềm ẩn rủi ro pháp lý. Tháng 10 năm ngoái, Ủy ban Đặc biệt của Hạ viện Mỹ về Đảng Cộng sản Trung Quốc đã nêu đích danh một số hãng thiết bị bán dẫn, trong đó có Tokyo Electron, ASML và KLA, vì thu lợi lớn từ thị trường Trung Quốc.

Gần đây nhất, ngày 11/2, Bộ Thương mại Mỹ thông báo Applied Materials đã đồng ý nộp phạt 252 triệu USD để dàn xếp cáo buộc xuất khẩu trái phép thiết bị sản xuất bán dẫn sang Trung Quốc trong giai đoạn 2021–2022 thông qua một đơn vị tại Hàn Quốc.