SpaceX, OpenAI và Anthropic đều đang chuẩn bị cho những thương vụ IPO lịch sử

Ba công ty công nghệ tư nhân giá trị nhất nước Mỹ – SpaceX của Elon Musk cùng hai phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo OpenAI và Anthropic – đang chuẩn bị cho các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) có thể diễn ra sớm nhất trong năm nay. 

BA “KỲ LÂN SIÊU CẤP” BƯỚC RA ÁNH SÁNG CÔNG CHÚNG

Theo Finantial Times, ba thương vụ IPO nói trên có thể huy động tổng cộng hàng chục tỷ USD, thậm chí vượt xa tổng giá trị của khoảng 200 thương vụ IPO tại Mỹ trong cả năm 2025. Điều này đang thắp lên kỳ vọng về một “năm vàng” chưa từng có cho các ngân hàng đầu tư, hãng luật và giới đầu tư mạo hiểm.

Trong giới tài chính Mỹ, hiếm khi nào thị trường chứng kiến cùng lúc ba công ty tư nhân có quy mô và tầm ảnh hưởng toàn cầu chuẩn bị IPO. “Tôi không nhớ nổi một thế hệ doanh nghiệp nào tương tự – ba công ty tư nhân mà khi niêm yết có thể ngay lập tức lọt vào nhóm vốn hóa lớn nhất thế giới”, ông Peter Hébert, đồng sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Lux Capital, nhận định.

SpaceX, công ty hàng không vũ trụ do Elon Musk sáng lập, được xem là cái tên gần nhất với thị trường đại chúng. Theo hai nguồn tin, ban lãnh đạo SpaceX đã nói với nhà đầu tư trong những tuần gần đây rằng công ty sẽ IPO trong vòng 12 tháng tới, trừ khi xảy ra cú sốc lớn về kinh tế hoặc thị trường. Song song với đó, SpaceX đang chuẩn bị một đợt bán cổ phần thứ cấp, với mức định giá có thể lên tới 800 tỷ USD – cao hơn hầu hết các tập đoàn niêm yết hiện nay, chỉ xếp sau một số “gã khổng lồ” như Apple hay Microsoft.

Với OpenAI, công ty đứng sau ChatGPT, quá trình chuẩn bị IPO cũng đã âm thầm bắt đầu. Nhiều nguồn tin cho biết OpenAI đã trao đổi với các hãng luật hàng đầu tại Thung lũng Silicon, trong đó có Cooley, để thảo luận về cấu trúc pháp lý và quản trị cho việc lên sàn. Dù chưa chính thức chọn cố vấn pháp lý, OpenAI đã bước vào giai đoạn “tiền IPO” với hàng loạt động thái mang tính nền tảng.

Trong khi đó, Anthropic – đối thủ lớn của OpenAI trong lĩnh vực AI tạo sinh – đã tiến thêm một bước khi chỉ định hãng luật Wilson Sonsini làm cố vấn, một dấu hiệu rõ ràng cho thấy công ty đang nghiêm túc chuẩn bị cho việc niêm yết.

“Khả năng cả ba cùng IPO trong năm 2026 là không cao, nhưng hoàn toàn có thể xảy ra. Nếu điều đó thành hiện thực, đây sẽ là một ‘bữa tiệc’ chưa từng có cho giới VC, ngân hàng đầu tư và luật sư thương vụ”, ông Hébert nói thêm.

STARTUP AI ĐƯỢC ĐỊNH GIÁ KHỔNG LỒ

Điểm khiến các thương vụ IPO này trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở tên tuổi, mà còn ở quy mô định giá – mức độ phản ánh kỳ vọng khổng lồ của thị trường vào tương lai AI và công nghệ không gian.

OpenAI hiện được định giá khoảng 500 tỷ USD, nhưng theo các nguồn tin, công ty đang đàm phán với nhà đầu tư cho một vòng gọi vốn mới, với mức định giá có thể từ 750 tỷ USD trở lên. Các cuộc trao đổi vẫn đang ở giai đoạn đầu, song OpenAI được cho là sẽ huy động hàng chục tỷ USD để tiếp tục mở rộng hạ tầng tính toán, nghiên cứu mô hình AI thế hệ mới và củng cố vị thế dẫn đầu toàn cầu.

Anthropic cũng không kém cạnh. Công ty này đang đàm phán cho vòng gọi vốn mới, với kỳ vọng mức định giá vượt 300 tỷ USD – một con số gần như không tưởng với một doanh nghiệp mới thành lập chưa đầy một thập kỷ.

Nếu chỉ một trong ba công ty này IPO, tổng giá trị huy động đã có thể vượt xa con số hơn 30 tỷ USD mà toàn bộ thị trường IPO Mỹ đạt được trong 9 tháng đầu năm 2025, theo số liệu của EY. Đặc biệt, SpaceX được giới tài chính dự đoán sẽ vượt qua kỷ lục 29 tỷ USD của Saudi Aramco năm 2019, để trở thành thương vụ IPO lớn nhất lịch sử thế giới.

Tuy nhiên, con đường lên sàn không hoàn toàn bằng phẳng. Hy vọng về sự hồi sinh của các thương vụ công nghệ lớn từng bị dội gáo nước lạnh khi cựu Tổng thống Donald Trump công bố gói thuế quan diện rộng vào tháng 4, và tiếp tục bị giáng thêm một đòn bởi chính phủ Mỹ đóng cửa vào tháng 10. Những biến động chính trị và địa kinh tế này khiến nhiều công ty buộc phải trì hoãn kế hoạch niêm yết.

Dù vậy, thị trường đã chứng kiến một số thương vụ đáng chú ý trong năm 2025 như Figma, Klarna, CoreWeave hay Chime, cho thấy cánh cửa IPO chưa bao giờ đóng hoàn toàn.

IPO GIỮA NGHI NGẠI BONG BÓNG AI

Việc SpaceX, OpenAI và Anthropic tiến gần hơn tới thị trường đại chúng diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều lo ngại về bong bóng AI. Cổ phiếu của các tập đoàn công nghệ lớn như Oracle hay Broadcom đã sụt giảm mạnh trong những tuần gần đây, khi nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi về mức độ bền vững của làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo.

Dẫu vậy, nhiều nhà đầu tư cho rằng ba công ty nói trên nằm ngoài quy luật thông thường của thị trường. “Khi bạn nói về những doanh nghiệp mang tính thế hệ, những công ty định hình cả một lĩnh vực, thì quyết định IPO của họ không hoàn toàn phụ thuộc vào chu kỳ vĩ mô”, ông Ryan Biggs, đồng giám đốc mảng đầu tư mạo hiểm tại Franklin Templeton, nhận định. “Những doanh nghiệp này đủ mạnh để tự tạo ra xu hướng vĩ mô, chứ không chỉ phản ứng lại xu hướng”.

Trong suốt năm 2025, cả OpenAI và Anthropic đều đã chuẩn bị cho “cuộc sống hậu IPO”: bổ nhiệm các lãnh đạo có kinh nghiệm điều hành doanh nghiệp niêm yết, củng cố bộ máy quản trị, và thu hút các nhà đầu tư tổ chức lớn quen thuộc với thị trường công chúng.

Lợi ích tiềm năng đối với các nhà đầu tư sớm là khổng lồ. Founders Fund của Peter Thiel, đầu tư 20 triệu USD vào SpaceX từ năm 2008, hiện đang nắm giữ cổ phần trị giá hàng chục tỷ USD. Alphabet cũng sở hữu một vị thế trị giá nhiều tỷ USD tại SpaceX. Trong khi đó, Khosla Ventures, nhà đầu tư mạo hiểm sớm nhất của OpenAI, đã mua 5% cổ phần công ty từ năm 2019 – một khoản đầu tư được đánh giá là “để đời”.

Bên cạnh ba “ngôi sao” này, nhiều công ty tư nhân lớn khác cũng đang xếp hàng chờ IPO, như Databricks (định giá 134 tỷ USD) hay nền tảng thiết kế Canva (42 tỷ USD). Tất cả đang tạo nên một bức tranh cho thấy thị trường vốn Mỹ có thể bước vào chu kỳ IPO lớn nhất kể từ thời dotcom, nhưng với những doanh nghiệp có nền tảng công nghệ và doanh thu thực chất hơn.