Thị trường smartphone Việt Nam chững lại, thiết bị 5G đối mặt rào cản chi phí

Sau bốn quý tăng trưởng liên tiếp, thị trường điện thoại thông minh Việt Nam bất ngờ sụt giảm. Các chuyên gia nhận định, ngoài nhu cầu chung sụt giảm, chi phí chứng nhận và thử nghiệm cao đang là rào cản lớn kìm hãm sự bùng nổ của các thiết bị 5G giá rẻ, ảnh hưởng đến đà phát triển chung của toàn ngành.

Theo hãng nghiên cứu thị trường Canalys, trong quý 2/2025, lượng smartphone xuất xưởng trong nước đã giảm 7% so với cùng kỳ với sản lượng đạt 2,4 triệu máy. Kết quả này đã chấm dứt chuỗi tăng trưởng ấn tượng kéo dài suốt một năm trước đó, báo hiệu một giai đoạn khó khăn mới.

Trong năm 2024, thị trường smartphone Việt Nam được cho là đã “bật tăng mạnh” nhờ nhu cầu mua mới của người dùng chuyển từ điện thoại 2G cổ điển sang 4G phổ thông. 

CHI PHÍ CHỨNG NHẬN VÀ THỬ NGHIỆM CAO LÀ RÀO CẢN LỚN ĐỐI VỚI VIỆC RA MẮT THIẾT BỊ 5G

Thực tế, tình hình thị trường smartphone sụt giảm hiện nay của Việt Nam cũng tương đồng với bối cảnh chung của khu vực. Dữ liệu từ Canalys cho thấy toàn bộ thị trường Đông Nam Á, bao gồm cả Việt Nam, đã giảm 3% trong cùng kỳ. Một trong những nguyên nhân được chỉ ra là nhu cầu tích trữ hàng tồn kho từ các chuỗi bán lẻ lớn đã giảm đáng kể sau giai đoạn phục hồi hậu đại dịch.

Lý giải sâu hơn về những thách thức riêng tại thị trường Việt Nam với Tạp chí Kinh tế Việt Nam / VnEconomy, ông Le Xuan Chiew, Giám đốc Nghiên cứu của Canalys, đã chỉ ra một rào cản lớn đối với việc phổ cập công nghệ 5G.

"Chi phí chứng nhận và thử nghiệm cao tiếp tục là rào cản lớn đối với việc ra mắt thiết bị 5G tại Việt Nam", ông Le Xuan Chiew nhận định. Ông giải thích rằng đối với các nhà sản xuất smartphone, việc tung ra các mẫu máy 5G đi kèm với các chi phí bổ sung, khiến việc giới thiệu các thiết bị 5G ở phân khúc giá rẻ trở nên thách thức hơn về mặt tài chính, vốn là phân khúc có tỷ suất lợi nhuận mỏng.

Ông Le Xuan Chiew nhận định quá trình dịch chuyển sang danh mục sản phẩm 5G sẽ kéo theo các chi phí bổ sung, khiến nhiều hãng còn dè dặt khi nhu cầu chưa thực sự rõ ràng hoặc các quy định chưa được nới lỏng.

Tuy nhiên, chuyên gia từ Canalys cũng đưa ra một góc nhìn lạc quan. Ông cho rằng nếu các khoản phí này được xem xét giảm bớt trong năm 2025, Việt Nam hoàn toàn có thể đẩy nhanh tốc độ triển khai 5G để tiệm cận với các thị trường khác trong khu vực.

THỊ TRƯỜNG SMARTPHONE 5G ĐA DẠNG VỀ MẪU MÃ VÀ GIÁ CẢ

Mặc dù đối mặt với các rào cản về chi phí, thị trường điện thoại 5G tại Việt Nam vẫn đang chứng kiến sự đa dạng đáng kể về mẫu mã và giá cả, trải dài trên nhiều phân khúc. Trong đó, ở phân khúc phổ thông và tầm trung, người dùng có thể tìm thấy các lựa chọn 5G với mức giá chỉ từ 3-4 triệu đồng.

Một số mẫu máy nổi bật bao gồm Samsung Galaxy A16 5G (khoảng 5,38 triệu đồng) hay HONOR X9c Smart 5G bản 12GB/256GB (7,65 triệu đồng). Các dòng máy tầm trung mạnh mẽ hơn như OPPO Reno12 F 5G hay Xiaomi Redmi Note 14 Pro 5G có giá khởi điểm từ 8,42 triệu đồng, đáp ứng tốt nhu cầu của đông đảo người dùng.

Ở phân khúc cao cấp, cuộc chơi thuộc về các "ông lớn" với những mẫu flagship hàng đầu như iPhone 15 Series, Samsung Galaxy Z Fold6 hay OPPO Find N5 5G. Mức giá của các sản phẩm này có thể lên tới vài chục triệu đồng, đơn cử như Galaxy Z Fold6 có giá khoảng 34,99 triệu đồng tùy cấu hình.

Theo phân tích của các chuyên gia, giá cả điện thoại 5G tại Việt Nam hiện chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố như thương hiệu, dòng sản phẩm (các máy flagship luôn đắt hơn máy tầm trung) và cấu hình như dung lượng RAM, bộ nhớ trong, camera…. Sự đa dạng này mang đến nhiều lựa chọn cho người tiêu dùng, nhưng sự chững lại của thị trường cho thấy việc phổ cập 5G vẫn cần thêm cú hích từ cả chính sách lẫn các nhà sản xuất.

Hiện nay theo Canalys, Samsung vẫn duy trì vị trí dẫn đầu trên thị trường smartphone Việt Nam, mặc dù thị phần của Samsung đã giảm nhẹ từ 28% xuống 26%. Apple vươn lên vị trí thứ hai với 20%, vượt qua Xiaomi, vốn đã giảm xuống còn 18%. Năm vị trí dẫn đầu còn lại là Oppo với 16% và Vivo với 7%.

Ngoài ra, xuất khẩu smartphone của Việt Nam vẫn tiếp tục tăng trưởng mạnh, khẳng định vị thế quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong quý 1/2025, giá trị xuất khẩu smartphone của Việt Nam đạt hơn 19 tỷ USD. Nếu tính cả lĩnh vực điện tử (gồm cả smartphone), tổng xuất khẩu đạt 29,26 tỷ USD trong quý I. 

Trong quý 2/2025, báo cáo của Canalys cho biết Việt Nam trở thành nước xuất khẩu smartphone lớn thứ hai sang thị trường Hoa Kỳ, với tỷ trọng xuất khẩu chiếm 30%, tăng 6 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Dấu hiệu chững lại trong mức tiêu thụ nội địa phản ánh áp lực từ yếu tố kinh tế và nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, với sự mở rộng của 5G, thương mại điện tử và đầu tư công nghệ, tiềm năng phát triển thị trường smartphone Việt Nam được đánh giá “vẫn còn rất lớn”.