Thị trường trung tâm dữ liệu bùng nổ kỷ lục giữa cơn khát AI

Theo S&P Global Market Intelligence, con số này tăng nhẹ so với mức 60,8 tỷ USD của năm 2024, nhưng mang ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng thận trọng với định giá trí tuệ nhân tạo (AI) và rủi ro tài chính đi kèm.

CƠN SỐT TRUNG TÂM DỮ LIỆU TRÊN TOÀN CẦU

Động lực lớn nhất thúc đẩy làn sóng giao dịch chính là nhu cầu xây dựng hạ tầng cho các mô hình AI tiêu thụ năng lượng khổng lồ. Việc huấn luyện và vận hành các mô hình ngôn ngữ lớn, nền tảng AI tạo sinh và các ứng dụng tính toán hiệu năng cao (HPC) đang khiến trung tâm dữ liệu trở thành tài sản chiến lược trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.

S&P Global mô tả thị trường hiện nay đang chứng kiến một “cơn cuồng xây dựng mang tính toàn cầu”, trong đó các tập đoàn công nghệ lớn, quỹ đầu tư tư nhân và nhà phát triển hạ tầng đổ vốn ồ ạt để giành quyền kiểm soát các trung tâm dữ liệu đã hoàn thiện hoặc đang trong quá trình xây dựng.

Điều đáng chú ý là làn sóng đầu tư này diễn ra song song với sự gia tăng hoài nghi trên thị trường tài chính. Trong tháng 11, chứng khoán toàn cầu từng trải qua một đợt bán tháo mạnh khi lo ngại về bong bóng AI quay trở lại, kéo theo câu hỏi về khả năng sinh lời dài hạn của các khoản đầu tư hạ tầng quy mô lớn.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy các thương vụ trung tâm dữ liệu vẫn tăng tốc. Trong 11 tháng đầu năm 2025, đã có hơn 100 giao dịch, với tổng giá trị vượt toàn bộ năm 2024. Phần lớn các thương vụ diễn ra tại Mỹ, tiếp theo là khu vực châu Á – Thái Bình Dương, phản ánh sự dịch chuyển trọng tâm hạ tầng số về những thị trường có nhu cầu AI và điện toán đám mây tăng trưởng nhanh nhất.

CÁC “ÔNG LỚN” CÔNG NGHỆ VAY NỢ ĐỂ XÂY TRUNG TÂM DỮ LIỆU

Một trong những xu hướng nổi bật nhất năm 2025 là sự bùng nổ của tài chính nợ trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu. Theo S&P Global, phát hành nợ gần như tăng gấp đôi, đạt 182 tỷ USD, so với 92 tỷ USD của năm 2024. Nguyên nhân đến từ việc các “hyperscaler” – những tập đoàn công nghệ vận hành hạ tầng quy mô siêu lớn – ngày càng dựa vào thị trường vốn và quỹ đầu tư tư nhân, thay vì tự bỏ vốn xây dựng toàn bộ.

Meta và Google nằm trong nhóm phát hành nợ tích cực nhất. Riêng Meta đã huy động 62 tỷ USD kể từ năm 2022, trong đó gần một nửa được phát hành trong năm 2025. Google và Amazon lần lượt huy động 29 tỷ USD và 15 tỷ USD, nhằm tài trợ cho các dự án trung tâm dữ liệu phục vụ AI và điện toán đám mây.

S&P Global cho biết các hyperscaler đang hợp tác chặt chẽ hơn với các phòng thí nghiệm AI, cùng mua tài sản và chia sẻ chi phí xây dựng – một hình thức tài trợ được đánh giá là “bất thường”, nhưng phản ánh rõ quy mô vốn khổng lồ cần thiết để đáp ứng nhu cầu AI.

Tuy nhiên, mô hình này cũng làm dấy lên lo ngại trong giới đầu tư. Câu hỏi được đặt ra là giá trị thực sự của công nghệ AI được đặt trong các trung tâm dữ liệu có đủ lớn để biện minh cho mức đầu tư ngày càng phình to hay không.

Những lo ngại đó bộc lộ rõ trong tuần qua, khi cổ phiếu Oracle giảm 5% sau thông tin cho rằng Blue Owl Capital rút khỏi thương vụ tài trợ trung tâm dữ liệu 10 tỷ USD tại Michigan. Dù Oracle đã phủ nhận, thị trường vẫn phản ứng mạnh: cổ phiếu Broadcom, Nvidia và AMD đồng loạt đi xuống, kéo chỉ số Nasdaq Composite giảm 1,81%, mức giảm sâu nhất trong gần một tháng.

Theo ông Iuri Struta, chuyên gia phân tích TMT tại S&P Global Market Intelligence, những lo ngại này mang tính ngắn hạn và khó tạo ra tác động lớn tới hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu cũng như M&A trong thời gian tới.

NĂM 2026: TRUNG TÂM DỮ LIỆU VẪN LÀ “TÀI SẢN VÀNG” TRONG KỶ NGUYÊN AI

Bất chấp biến động ngắn hạn, phần lớn các tổ chức tài chính lớn vẫn tỏ ra lạc quan về triển vọng dài hạn của lĩnh vực trung tâm dữ liệu. Theo ING, các xu hướng mang tính cấu trúc – từ AI, chuyển đổi số đến sự hậu thuẫn của cả khu vực công và tư – sẽ tiếp tục thúc đẩy mức đầu tư cao trong năm 2026.

Ông Wim Steenbakkers, Giám đốc toàn cầu mảng trung tâm dữ liệu và công nghệ của ING, cho rằng AI vừa mở ra những cơ hội đột phá như tăng tốc phát triển y học, vừa đặt ra các thách thức liên quan đến an toàn và quản trị. Chính sự song hành này khiến câu hỏi về mô hình kinh doanh và khả năng thương mại hóa AI vẫn chưa có lời giải trọn vẹn.

“Những nghi ngờ về mức đầu tư khổng lồ hiện nay chỉ có thể được giải đáp theo thời gian, khi các ứng dụng AI trở nên rõ ràng hơn và lợi ích kinh tế được chứng minh,” ông Steenbakkers nhận định.

Về mặt khu vực, Mỹ đang bỏ xa châu Âu trong cuộc đua trung tâm dữ liệu. Một báo cáo của ING dự báo mức đầu tư vào trung tâm dữ liệu tại Mỹ có thể cao gấp 5 lần châu Âu. Tại lục địa già, tốc độ xây dựng được dự báo chậm hơn, song vẫn còn bỏ ngỏ khả năng xảy ra làn sóng M&A do sự khan hiếm tài sản.

Trong khi đó, Trung Đông đang nổi lên như một điểm nóng mới. Các quốc gia vùng Vịnh với tiềm lực tài chính dồi dào đang đẩy mạnh đầu tư để trở thành trung tâm AI toàn cầu tiếp theo, tận dụng lợi thế về vốn, năng lượng và chính sách.

Ông Struta dự báo hoạt động M&A trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu sẽ “mạnh mẽ hơn nữa” vào năm 2026, thậm chí định giá có thể tiếp tục lập đỉnh mới. Một yếu tố quan trọng là hạn chế về nguồn cung năng lượng, khiến các trung tâm dữ liệu đã hoàn thiện trở nên ngày càng giá trị.

“Khi số lượng công ty sở hữu trung tâm dữ liệu quy mô lớn vẫn còn hạn chế, chúng ta có thể chứng kiến nhiều doanh nghiệp bán tài sản vì không coi đây là lĩnh vực cốt lõi,” ông Struta nói.