Tiến gần cột mốc nghìn tỷ USD, kỳ lân công nghệ Trung Quốc ByteDance vẫn chưa vội lên sàn

Từ một startup công nghệ ít người biết đến tại Bắc Kinh hơn một thập kỷ trước, ByteDance đang nổi lên như biểu tượng thành công hiếm hoi của ngành công nghệ Trung Quốc.

Với định giá trên thị trường thứ cấp đã vượt 600 tỷ USD và triển vọng chạm ngưỡng 1.000 tỷ USD, công ty mẹ của TikTok không chỉ mang lại khoản lợi nhuận khổng lồ cho các nhà đầu tư mà còn trở thành niềm hy vọng mới cho thị trường chứng khoán Trung Quốc trong bối cảnh kinh tế đang phát đi những tín hiệu phục hồi tích cực.

“CỖ MÁY KIẾM TIỀN” CỦA GIỚI ĐẦU TƯ MẠO HIỂM

Năm 2014, chỉ hai năm sau khi ByteDance được thành lập tại Bắc Kinh, ông Neil Shen, người đứng đầu quỹ Sequoia China khi đó, đã quyết định đầu tư vào công ty non trẻ này. Ông từng chia sẻ với những người thân cận rằng đây sẽ là thương vụ sinh lời lớn nhất trong sự nghiệp đầu tư của mình.

Nhận định ấy khi đó khiến không ít người ngạc nhiên. Thị trường internet Trung Quốc vốn nổi tiếng cạnh tranh khốc liệt, trong khi ByteDance chưa sở hữu lợi thế nào thực sự rõ ràng. Nhiều người đặt câu hỏi: “Hào lũy cạnh tranh ở đâu? Điều gì ngăn cản các đối thủ sao chép mô hình này?”

Điều mà phần lớn giới đầu tư chưa nhìn thấy lúc đó chính là sức mạnh của thuật toán đề xuất nội dung do ByteDance phát triển. Công nghệ này sau đó trở thành nền tảng cho sự thành công của hàng loạt sản phẩm như Toutiao và đặc biệt là TikTok.

Sau hơn một thập kỷ, khoản đầu tư của Sequoia đã trở thành một trong những thương vụ thành công nhất lịch sử đầu tư mạo hiểm toàn cầu.

Hiện nay, cổ phiếu ByteDance trên thị trường giao dịch thứ cấp được định giá hơn 600 tỷ USD. Theo một chuyên gia ngân hàng đầu tư công nghệ cấp cao của Bank of America, mức định giá này khiến mục tiêu vốn hóa 1.000 tỷ USD hoàn toàn khả thi.

“ByteDance đang trở thành chuẩn mực định giá mới của ngành công nghệ”, vị chuyên gia nhận định.

Không chỉ Sequoia, hàng loạt quỹ đầu tư lớn của Mỹ như General Atlantic hay Carlyle Group cũng đang hưởng lợi từ sự tăng trưởng mạnh mẽ của ByteDance. Đối với một số quỹ, khoản đầu tư này thậm chí đủ bù đắp những khoản thua lỗ ở các lĩnh vực khác như tín dụng tư nhân, phần mềm hay thị trường chứng khoán Ấn Độ.

Câu chuyện của ByteDance cũng phản ánh đúng bản chất của đầu tư mạo hiểm. Các quỹ VC thường đặt cược vào tiềm năng tương lai hơn là thành tích quá khứ. Họ chấp nhận thực tế rằng phần lớn startup sẽ thất bại, nhưng chỉ cần một doanh nghiệp thành công vượt trội cũng đủ tạo ra lợi nhuận bù đắp cho toàn bộ danh mục đầu tư.

VÌ SAO BYTEDANCE CHƯA MUỐN IPO DÙ ĐỊNH GIÁ NGÀY CÀNG TĂNG?

Thông thường, khi đạt đến quy mô hàng trăm tỷ USD, các công ty công nghệ sẽ tìm cách niêm yết để huy động thêm vốn và tạo thanh khoản cho cổ đông. Tuy nhiên, ByteDance lại đang đi theo hướng ngược lại.

Theo các nguồn tin thân cận, trong cuộc họp hội đồng quản trị diễn ra vào đầu tháng 5, ban lãnh đạo ByteDance đã đi đến kết luận rằng công ty chưa có kế hoạch niêm yết trong tương lai gần.

Lý do được cho là khá đơn giản: giá trị của ByteDance vẫn đang tiếp tục tăng mạnh.

Theo cách nhìn này, việc niêm yết quá sớm có thể khiến phần giá trị gia tăng trong tương lai rơi vào tay các nhà đầu tư đến sau, thay vì thuộc về những người đã đồng hành cùng công ty từ giai đoạn đầu.

Sự tự tin của ByteDance còn được củng cố bởi việc những bất ổn địa chính trị liên quan đến TikTok tại Mỹ đã phần nào lắng xuống. Đầu năm nay, sức ép buộc TikTok phải thoái vốn hoặc bán hoạt động tại Mỹ đã giảm đáng kể sau khi Oracle cùng một nhóm nhà đầu tư đạt thỏa thuận nắm giữ 80% cổ phần của thực thể TikTok tại thị trường Mỹ.

Trong khi đó, ByteDance tiếp tục mở rộng ảnh hưởng sang các lĩnh vực mới. Công ty đang trở thành đối thủ đáng gờm đối với nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn ở cả Trung Quốc lẫn Mỹ.

Tại Trung Quốc, mảng âm nhạc của Tencent phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn. Tại Mỹ, WhatsApp của Meta cũng không thể xem nhẹ tốc độ phát triển của hệ sinh thái ByteDance.

Ở lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, chatbot Doubao của ByteDance hiện là ứng dụng AI có số lượng người dùng hoạt động hàng tháng lớn nhất. Công ty cũng bắt đầu triển khai các gói dịch vụ trả phí bên cạnh phiên bản miễn phí.

Theo các nhà phân tích của Morgan Stanley, động thái này cho thấy ngành AI đang chuyển từ giai đoạn trợ giá để thu hút người dùng sang mô hình phát triển bền vững dựa trên doanh thu thực tế.

Dù vậy, ban lãnh đạo ByteDance vẫn khá kín tiếng về các chỉ số tài chính. Tại một hội nghị ở New York hồi tháng 4, CEO TikTok Shou Chew chủ yếu nhấn mạnh văn hóa đổi mới sáng tạo của công ty, định hướng xây dựng môi trường nội dung tích cực và vai trò hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận khách hàng. Ông chỉ tiết lộ rằng TikTok đã vượt mốc một tỷ người dùng từ hai năm trước và hiện có mặt tại từ một phần ba đến hai phần ba số quốc gia trên thế giới.