Trung Quốc: Xuất khẩu chip tăng gần gấp đôi nhờ AI

Làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu đang mang lại cú hích đáng kể cho ngành công nghiệp bán dẫn và phần cứng của Trung Quốc. Dữ liệu mới công bố cho thấy xuất khẩu chip của nước này đã gần tăng gấp đôi trong nửa đầu năm 2026, góp phần đưa công nghệ trở thành một trong những động lực tăng trưởng xuất khẩu quan trọng nhất của nền kinh tế.

AI THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU CHIP VÀ PHẦN CỨNG TÍNH TOÁN 

Theo số liệu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố ngày 14/7, trong 6 tháng đầu năm 2026, nước này đã xuất khẩu 179,44 tỷ mạch tích hợp (IC), đạt tổng kim ngạch 177,28 tỷ USD, tăng hơn 96% so với cùng kỳ năm trước.

Đây là một trong những nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong cơ cấu xuất khẩu của Trung Quốc. Mức tăng này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của thị trường quốc tế đối với các linh kiện bán dẫn phục vụ hạ tầng AI, trung tâm dữ liệu và các thiết bị điện toán hiệu năng cao.

Không chỉ chip bán dẫn, nhóm máy xử lý dữ liệu tự động và linh kiện đi kèm – bao gồm máy tính, máy chủ, bộ nhớ và các thành phần phục vụ tính toán – cũng ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc. Trong nửa đầu năm, kim ngạch xuất khẩu nhóm sản phẩm này đạt 138,08 tỷ USD, tăng 41,3% so với cùng kỳ năm ngoái.

Sự bùng nổ của AI đã khiến nhu cầu đầu tư vào hạ tầng tính toán tăng mạnh trên phạm vi toàn cầu. Các doanh nghiệp công nghệ, nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây cũng như nhiều quốc gia đều đang đẩy mạnh xây dựng trung tâm dữ liệu và mở rộng năng lực xử lý AI, qua đó tạo ra nhu cầu lớn đối với chip, máy chủ và các thiết bị liên quan.

Trên trang South China Morning Post, ông Wang Lingjun, Thứ trưởng kiêm Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), cho biết tăng trưởng xuất khẩu của nước này chủ yếu đến từ khả năng đáp ứng chính xác nhu cầu đa dạng của thị trường quốc tế.

Theo ông, các sản phẩm "Made in China" ngày càng phù hợp với nhu cầu của nhiều thị trường khác nhau, qua đó giúp duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu ngay cả khi môi trường thương mại toàn cầu ngày càng nhiều thách thức.

Trong những năm gần đây, Bắc Kinh cũng liên tục thúc đẩy chiến lược tự chủ bán dẫn nhằm giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài. Chính phủ Trung Quốc khuyến khích các doanh nghiệp trong nước sử dụng chip do các hãng nội địa thiết kế và sản xuất, đồng thời đầu tư mạnh cho toàn bộ chuỗi cung ứng bán dẫn.

Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu AI tăng nhanh, Trung Quốc vẫn cần tiếp cận một số dòng chip cao cấp phục vụ huấn luyện mô hình AI. Mới đây, nước này đã phê duyệt việc bán bộ xử lý đồ họa H200 của Nvidia cho một số doanh nghiệp công nghệ trong nước. Đây là dòng GPU được đánh giá có năng lực xử lý mạnh, đặc biệt phù hợp cho việc huấn luyện các mô hình AI quy mô lớn.

ROBOT VÀ THIẾT BỊ AI TRỞ THÀNH ĐỘNG LỰC XUẤT KHẨU MỚI

Bên cạnh chip và phần cứng tính toán, các sản phẩm AI ứng dụng trực tiếp trong đời sống cũng đang trở thành điểm sáng mới của xuất khẩu Trung Quốc.

Theo cơ quan hải quan, nhiều thiết bị tích hợp AI như kính thông minh, máy phiên dịch AI và bộ khung xương robot hỗ trợ vận động nằm trong nhóm sản phẩm có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong nửa đầu năm.

Sự phát triển của các sản phẩm này phản ánh xu hướng AI đang mở rộng từ các trung tâm dữ liệu sang các thiết bị tiêu dùng và công nghiệp. Thay vì chỉ tập trung vào phần mềm hay mô hình AI, các doanh nghiệp Trung Quốc đang đẩy mạnh thương mại hóa những thiết bị có khả năng tích hợp AI ngay trong phần cứng nhằm phục vụ nhiều nhu cầu khác nhau.

Một lĩnh vực khác cũng ghi nhận kết quả tích cực là robot công nghiệp.

Trong 6 tháng đầu năm, Trung Quốc đã xuất khẩu robot công nghiệp tới 141 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng giá trị đạt 6,29 tỷ nhân dân tệ (tương đương khoảng 927,7 triệu USD), tăng 18,6% so với cùng kỳ năm trước.

Ông Wang Lingjun cho biết Trung Quốc đã trở thành nước xuất khẩu ròng robot công nghiệp lần đầu tiên trong năm 2025, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ vị thế thị trường tiêu thụ lớn sang trung tâm sản xuất và xuất khẩu robot của thế giới.

Không chỉ robot phục vụ sản xuất, nhiều dòng robot chuyên dụng cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể. Trong đó có robot phẫu thuật phục vụ y tế và robot vệ sinh gia đình – những lĩnh vực được đánh giá sẽ tiếp tục hưởng lợi từ quá trình già hóa dân số, thiếu hụt lao động và nhu cầu tự động hóa ngày càng gia tăng trên toàn cầu.

Đà tăng trưởng của các sản phẩm bán dẫn, thiết bị tính toán và robot cho thấy cơ cấu xuất khẩu của Trung Quốc đang dịch chuyển theo hướng dựa nhiều hơn vào các ngành công nghệ cao. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào hàng tiêu dùng truyền thống hoặc các mặt hàng thâm dụng lao động, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang tận dụng làn sóng AI để mở rộng thị phần trong những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.