UAE ra mắt mô hình suy luận AI chi phí thấp, tuyên bố ngang ngửa OpenAI và DeepSeek

Đại học Trí tuệ nhân tạo Mohamed bin Zayed (MBZUAI), trường nghiên cứu chuyên về AI do Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) thành lập, vừa qua đã công bố K2 Think, mô hình suy luận AI chi phí thấp được quảng bá có khả năng cạnh tranh trực tiếp với nhiều ông lớn như OpenAI và DeepSeek, theo CNBC.

Trước đó, DeepSeek, phòng thí nghiệm AI Trung Quốc, khiến cả thế giới bất ngờ khi tung ra mô hình suy luận R1, được cho rằng có thể vượt mặt OpenAI nhưng với chi phí huấn luyện rẻ hơn nhiều.

K2 Think của MBZUAI chỉ sở hữu 32 tỷ tham số, nhỏ hơn rất nhiều so với các mô hình khổng lồ từ OpenAI hay DeepSeek. Hệ thống được phát triển dựa trên mô hình mã nguồn mở Qwen 2.5 của Alibaba, vận hành trên phần cứng do hãng sản xuất chip AI Cerebas cung cấp. Trong khi đó, R1 của DeepSeek có tới 671 tỷ tham số. Hiểu đơn giản, tham số chính là biến số mà mô hình học để hiểu và sinh ngôn ngữ. OpenAI thì chưa bao giờ công bố con số này.

K2 Think được phát triển dựa trên sự hợp tác của G42, công ty AI đình đám tại UAE nhận hậu thuẫn từ Microsoft. Nhóm nhà nghiên cứu khẳng định K2 Think đạt hiệu suất ngang ngửa những mô hình suy luận hàng đầu hiện nay, bất chấp kích thước nhỏ gọn hơn. Nhóm dẫn chứng bằng loạt bài kiểm tra: AIME24, AIME25, HMMT25, OMNI-Math-HARD về toán học, LiveCodeBenchv5 cho lập trình và GPQA-Diamond cho khoa học.

HÀNH TRÌNH CỦA K2 THINK

Theo ông Hector Liu, Giám đốc Viện Mô hình Nền tảng tại MBZUAI, nhóm phát triển đã áp dụng nhiều phương pháp để đưa K2 Think lên tầm cao. Trong đó phải kể tới kỹ thuật huấn luyện tinh chỉnh có giám sát theo chuỗi suy luận (CoT), nghĩa là dạy AI suy nghĩ theo từng bước, và test-time scaling, phương pháp tăng cường sức mạnh tính toán khi mô hình suy luận trên dữ liệu mới.

“Điều đặc biệt ở K2 Think là chúng tôi coi đây như một hệ thống chứ không chỉ là một mô hình”, ông Liu chia sẻ với CNBC. “Không đơn thuần phát hành mô hình, chúng tôi còn triển khai, thử nghiệm và liên tục cải thiện”.

Khi được hỏi đâu là bước quan trọng nhất trong quá trình dự án, vị Giám đốc cho rằng khó có thể chỉ ra một yếu tố đơn lẻ mà chính sự kết hợp nhiều phương pháp mới tạo ra kết quả cuối cùng.

CỘT MỐC QUAN TRỌNG CỦA UAE

Trong cuộc đua AI hiện nay, Hoa Kỳ và Trung Quốc đang là hai thế lực dẫn đầu.

Hoa Kỳ sớm tạo lợi thế với các mô hình nền tảng (foundation models) từ OpenAI và nhiều startup khác, trong khi thành công của DeepSeek với R1 chứng minh Trung Quốc cũng là đối thủ đáng gờm.

UAE gần đây muốn tự định vị như một trung tâm AI toàn cầu, vừa để tăng ảnh hưởng địa chính trị, vừa giảm phụ thuộc vào dầu mỏ. Công ty G42 là minh chứng cho tham vọng đó, nhưng UAE cũng phải cạnh tranh với Saudi Arabia, quốc gia đang xây dựng năng lực AI toàn diện thông qua startup Humain được quỹ đầu tư quốc gia hậu thuẫn.

Ngoài ra, UAE còn đối mặt với thách thức địa chính trị. Sự hợp tác giữa Microsoft và G42 năm ngoái từng gây tranh cãi tại Hoa Kỳ, do lo ngại mối quan hệ giữa công ty này với Trung Quốc. Xét tổng thể, ngành AI của UAE vẫn còn khoảng cách xa so với hai quốc gia kể trên – nơi sở hữu nhiều nền tảng công nghệ và nguồn lực khổng lồ.

TRỌNG TÂM HƯỚNG TỚI KHOA HỌC

Dù được đánh giá ngang ngửa với mô hình của OpenAI, các nhà phát triển nhấn mạnh K2 Think không nhằm tạo ra chatbot như ChatGPT. Ông Richard Morton, Giám đốc Điều hành Viện Mô hình Nền tảng MBZUAI, cho biết mô hình hướng tới một số ứng dụng trong toán học và khoa học.

“Theo tôi, khả năng suy luận cơ bản của bộ não con người là nền tảng của mọi tư duy”, ông Morton nhấn mạnh. “Với K2 Think, thay vì cần đến 1.000 hay 2.000 con người mất 5 năm để giải một bài toán hay tiến hành thử nghiệm lâm sàng, mô hình có thể rút ngắn đáng kể thời gian đó”.

Ngoài ra, K2 Think còn giúp mở rộng khả năng tiếp cận AI tiên tiến ở những khu vực không có nguồn vốn hay hạ tầng mạnh. “Chúng tôi phát hiện ra rằng có thể làm được nhiều hơn với ít nguồn lực hơn”, ông Morton kết luận.