Vượt qua 2025 bất định, ngành công nghệ sinh học ngóng động lực từ 2026

Một loạt thương vụ mua bán, sáp nhập trong lĩnh vực dược phẩm đang tiếp thêm sự lạc quan rằng dòng vốn đầu tư mạo hiểm vào công nghệ sinh học có thể sắp phục hồi sau giai đoạn suy giảm hậu đại dịch, tờ Wall Street Journal đưa tin cho biết.

Theo ngân hàng đầu tư Stifel, với tổng giá trị 223 tỷ USD các thương vụ M&A công nghệ sinh học trên toàn cầu, năm 2025 là năm sôi động thứ ba trong lịch sử của ngành này.

Những thương vụ mua lại gần đây cho thấy các hãng dược đang ráo riết theo đuổi những thỏa thuận có thể giúp họ cạnh tranh ở các thị trường đang ‘nóng’ như điều trị béo phì, đồng thời, bổ sung các sản phẩm mới từ các startup trong bối cảnh nhiều loại thuốc bán chạy nhất của hãng sắp hết thời hạn bảo hộ bằng sáng chế.

Đơn cử, tháng 11/2025, Pfizer đã thắng Novo Nordisk trong cuộc đua thâu tóm Metsera – một công ty công nghệ sinh học tập trung vào béo phì và là một trong số ít các startup được đầu tư mạo hiểm lên sàn trong năm 2025 – trong một thương vụ có thể trị giá hơn 10 tỷ USD.

“Chúng tôi đã chứng kiến một làn sóng M&A đang thổi bùng lại sự hào hứng đối với lĩnh vực này”, ông Brian Abrahams, Trưởng bộ phận nghiên cứu y tế toàn cầu của RBC Capital Markets, cho biết.

CÔNG NGHỆ SINH HỌC VƯỢT BÃO THUẾ QUAN

Các thương vụ M&A giúp các quỹ đầu tư mạo hiểm và những nhà đầu tư khác hiện thực hóa lợi nhuận cho những bên góp vốn, đồng thời, tạo ra thêm nguồn tiền để đầu tư vào các công ty mới.

Điều này có thể giúp đảo ngược xu hướng sụt giảm của năm ngoái tại một số khu vực khi các công ty công nghệ sinh học tại Mỹ và châu Âu chỉ huy động được 26 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm năm ngoái, giảm so với mức 27 tỷ USD của năm 2024, theo HSBC Innovation Banking.

Vào quý đầu năm ngoái, những bất định xuất phát từ chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã làm chậm lại dòng vốn đầu tư mạo hiểm.

Đơn cử, không lâu sau thông báo về các mức thuế vào hồi tháng 4 xuất hiện, startup Crystalys Therapeutics đã mất các nhà đầu tư vốn đã đồng ý rót vốn cho vòng Series A của doanh nghiệp này, theo đồng sáng lập kiêm CEO James Mackay.

“Họ đơn giản là quyết định không đầu tư vào đâu cho đến khi mọi thứ lắng xuống”, ông Mackay nói. Crystalys, công ty đang phát triển một phương pháp điều trị bệnh gout, sau đó đã tìm được các nhà đầu tư thay thế và công bố vòng Series A trị giá 205 triệu USD vào tháng 9.

Sau giai đoạn bất định đó, hoạt động gọi vốn đã phục hồi trong nửa cuối năm khi các nhà đầu tư và các hãng dược dần thích nghi với những thay đổi và nhận định rằng, tác động của những chính sách sẽ không nghiêm trọng như lo ngại ban đầu. Các công ty dược phẩm nối lại việc săn tìm các startup để thâu tóm, qua đó khơi dậy lại sự quan tâm đối với công nghệ sinh học.

“Mọi người bắt đầu nhận ra rằng chấp nhận rủi ro sẽ được đền đáp”, bà Anna Fan, đối tác cấp cao phụ trách cổ phiếu đại chúng trong nhóm đầu tư mạo hiểm của Novo Holdings, cho biết.

Một diễn biến khác cũng đang kích thích sự quan tâm tới công nghệ sinh học là các startup ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu và phát triển thuốc đang đưa các loại thuốc mới vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng và thu hút sự chú ý của các hãng dược.

Startup công nghệ sinh học Enveda, công ty sử dụng AI để khai thác các hợp chất trong tự nhiên nhằm phát triển thuốc mới, gần đây đã đưa hợp chất thứ ba vào thử nghiệm lâm sàng – một phương pháp điều trị tiềm năng cho bệnh viêm ruột – sau khi đã đưa hai ứng viên thuốc khác vào giai đoạn này, một cho bệnh chàm và hen suyễn và một cho béo phì.

Năm ngoái, công ty đã nhận được sự quan tâm từ các hãng dược và mong muốn huy động 150 triệu USD trong vòng gọi vốn Series D để có thể duy trì quyền sở hữu toàn bộ danh mục thuốc.

IPO NGÀNH CÔNG NGHỆ SINH HỌC LẠC QUAN VÀO 2026

Trong khi đó, hoạt động IPO trong lĩnh vực công nghệ sinh học đã chững lại vào năm ngoái khi chỉ có 9 công ty niêm yết trên các sàn giao dịch của Mỹ, giảm mạnh so với 19 công ty của năm 2024, theo J.P. Morgan.

Tuy nhiên, đợt IPO của công ty dược phóng xạ Aktis Oncology vào đầu năm nay đã mang lại một khởi đầu đầy sinh khí cho năm 2026. Aktis không chỉ nâng quy mô chào bán mà còn lên sàn ở mức cao nhất trong biên độ giá dự kiến.

Một thị trường IPO được cải thiện sẽ mang lại cho các startup công nghệ sinh học thêm nhiều lựa chọn huy động vốn, tạo ra sự cạnh tranh đối với các thương vụ thâu tóm của các hãng dược, đồng thời, củng cố niềm tin của các nhà đầu tư mạo hiểm vào lĩnh vực này.

Hiện nay, một số công ty công nghệ sinh học đã phát triển tương đối chín muồi đang cân nhắc việc niêm yết cổ phiếu, khiến các nhà đầu tư kỳ vọng vào một nhịp độ IPO khả quan hơn trong năm 2026.