Chuyên gia ByteDance chia sẻ cách bán hàng online thành công của Trung Quốc và bài học cho Việt Nam

Từ Douyin (TikTok Trung Quốc) đến các nền tảng thương mại điện tử và hệ thống bán lẻ offline, các nhà bán Trung Quốc đã xây dựng được một “công thức” tăng trưởng mới, trong đó nội dung, công nghệ và dữ liệu đóng vai trò trung tâm.

Chia sẻ với Tạp chí Kinh tế Việt Nam / VnEconomy tại một sự kiện gần đây, ông Daniel Deng, Senior Solution Architect của Lark – nền tảng làm việc số và quản trị doanh nghiệp do ByteDance phát triển, cho rằng thành công của các nhà bán hàng online tại Trung Quốc không đến từ một nền tảng đơn lẻ, mà từ cách họ kết hợp nội dung chất lượng, các công cụ AI và chiến lược bán hàng đa kênh (Omnichannel).

Trong đó, mô hình O2O (Online to Offline) – kết nối liền mạch giữa các kênh trực tuyến như mạng xã hội, sàn thương mại điện tử với hệ thống cửa hàng vật lý – đóng vai trò then chốt trong việc mở rộng tệp khách hàng và tối ưu trải nghiệm mua sắm. Từ góc nhìn này, ông Daniel Deng cũng chỉ ra nhiều bài học quan trọng cho doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam trong bối cảnh đang đẩy mạnh chuyển đổi số và từng bước ứng dụng AI vào hoạt động kinh doanh.

NỘI DUNG VÀ AI: NỀN TẢNG GIÚP NHÀ BÁN TRUNG QUỐC CHINH PHỤC THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ 

Theo ông Daniel Deng, yếu tố quan trọng nhất quyết định thành công của nhà bán trên TikTok hay Douyin không phải là ngân sách quảng cáo, mà là chất lượng nội dung. “Bạn có thể trả tiền để chạy quảng cáo, nhưng nếu nội dung không đủ tốt thì rất khó tạo ra chuyển đổi bền vững. Nội dung vẫn là cốt lõi”, ông nhấn mạnh.

Tại Trung Quốc, mô hình thương mại điện tử đã dịch chuyển mạnh từ tìm kiếm sản phẩm sang khám phá theo sở thích. Người dùng không chủ động gõ từ khóa để mua hàng, mà lướt video, xem livestream, tiếp cận nội dung giải trí – thông tin, rồi từ đó phát sinh nhu cầu mua sắm. Điều này buộc nhà bán phải trở thành nhà sản xuất nội dung, thay vì chỉ là người đăng sản phẩm.

Trong bối cảnh đó, GenAI đang trở thành công cụ quan trọng giúp hàng triệu nhà bán nhỏ và vừa tại Trung Quốc tham gia cuộc chơi. Các công cụ AI được sử dụng để viết kịch bản, dựng video, tạo hình ảnh sản phẩm, thậm chí tối ưu nội dung theo xu hướng và thị hiếu người dùng. “Nhiều doanh nghiệp bán lẻ ở Trung Quốc không có đội ngũ làm video chuyên nghiệp. AI giúp họ từ con số không tạo ra được nội dung đạt chuẩn thị trường”, ông Daniel Deng cho biết.

Tuy nhiên, vị chuyên gia ByteDance cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng AI không thể thay thế hoàn toàn con người. “Nội dung do AI sinh ra khó có thể vượt qua sản phẩm của những nhà sáng tạo chuyên nghiệp. Nhưng AI rất hữu ích để giúp người mới bắt đầu “bước vào cuộc chơi”. Với những người đã chuyên nghiệp, AI đóng vai trò trợ lý, giúp tăng tốc và mở rộng quy mô sản xuất nội dung”.

Cách tiếp cận này cho thấy AI không phải là yếu tố “thay thế”, mà là đòn bẩy để phổ cập khả năng sản xuất nội dung, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh cho nhà bán Trung Quốc trong môi trường thương mại điện tử dựa trên nội dung.

NHÀ BÁN HÀNG TRUNG QUỐC KHÔNG CHỈ BÁN HÀNG TRÊN TIKTOK, HỌ TẬN DỤNG TẤT CẢ CÁC KÊNH 

Ngoài ra, ông Daniel Deng cho rằng thành công của các nhà bán hàng Trung Quốc còn nằm ở chiến lược Omnichannel và O2O (Online to Offline). “Nhà bán Trung Quốc không chỉ bán hàng trên TikTok hay một nền tảng duy nhất. Họ tận dụng tất cả các kênh – từ mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, website cho đến cửa hàng offline – để tiếp cận và giữ chân khách hàng”, ông nói.

Chiến lược O2O được các nhà bán Trung Quốc triển khai theo vòng tròn khép kín: dùng nội dung và marketing online để thu hút khách, chuyển đổi thành đơn hàng hoặc dữ liệu khách hàng, sau đó tiếp tục đưa khách quay lại cửa hàng offline để gia tăng trải nghiệm, xây dựng lòng trung thành. Dữ liệu từ offline lại được đưa ngược trở lại hệ thống online để tối ưu hóa nội dung và chiến dịch tiếp theo.

Trong khi đó, tại Việt Nam, nhiều nhà bán vẫn đang vận hành theo mô hình đơn kênh, hoặc coi online và offline là hai mảng tách biệt. “Một khó khăn lớn của Việt Nam là thói quen – cả thói quen bán hàng lẫn thói quen tiêu dùng. Trên các nền tảng truyền thống, người dùng quen với việc tìm kiếm sản phẩm; còn trên TikTok, hành vi là khám phá. Nếu không thay đổi tư duy, nhà bán hàng rất khó thành công”, ông Daniel Deng nhận định.

Bên cạnh đó, vị chuyên gia cũng chỉ ra rằng Việt Nam hiện vẫn đang ở giai đoạn số hóa, trong khi nhiều thị trường như Trung Quốc hay phương Tây đã bước sang giai đoạn tận dụng AI trên nền dữ liệu số hóa sẵn có. “Ở Việt Nam, vẫn còn nhiều quy trình thủ công, giấy tờ, Excel. Bước đầu tiên phải là đưa dữ liệu và quy trình lên hệ thống số. Khi đã số hóa, việc triển khai AI sẽ dễ dàng và hiệu quả hơn rất nhiều”.

Từ góc nhìn này, chuyên gia ByteDance cho rằng bài học cho bán lẻ Việt Nam không chỉ là học cách dùng AI hay làm video ngắn, mà là xây dựng nền tảng dữ liệu, quy trình và tư duy đa kênh. Việc nhân rộng khả năng sản xuất nội dung – dù bằng AI hay đội ngũ sáng tạo – cần đi cùng với chiến lược Omnichannel bài bản, kết nối online và offline, tận dụng dữ liệu để cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng.

“Trung Quốc thành công không phải vì họ có một nền tảng mạnh hơn, mà vì họ tận dụng công nghệ để mở rộng quy mô, tối ưu vận hành và hiểu khách hàng sâu hơn”, ông Daniel Deng kết luận.