Doanh nghiệp hiến kế "đột phá" chính sách để hút vốn lớn vào trung tâm dữ liệu

Cuối tuần qua, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp lần thứ tư Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Tâm điểm thảo luận là giao nhiệm vụ cụ thể cho các doanh nghiệp lớn đóng vai trò dẫn dắt từng ngành, từng lĩnh vực, tạo “đầu kéo” lan tỏa năng lực cạnh tranh của khu vực tư nhân.

Theo Thủ tướng, yêu cầu đặt ra là chuyển tinh thần nghị quyết thành kết quả đo được: môi trường kinh doanh phải thông thoáng, bình đẳng hơn; thủ tục phải giảm thực chất; các cơ chế hỗ trợ phải đi vào đúng “điểm nghẽn” để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.

Đại diện khối doanh nghiệp khoa học công nghệ/công nghệ số có phát biểu tham luận, Chủ tịch Tập đoàn công nghệ CMC Nguyễn Trung Chính tập trung vào các nút thắt chính sách ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp công nghệ- từ dữ liệu, trung tâm dữ liệu đến “đường ra” thị trường quốc tế.

Ông Chính kiến nghị Việt Nam cần có cơ chế lựa chọn chính thức các doanh nghiệp tiên phong theo từng nhóm lĩnh vực, với quy mô đủ lớn để tạo sức lan tỏa. Theo ông, mỗi nhóm có thể tập hợp 10–20 doanh nghiệp đầu ngành để nhận nhiệm vụ và cơ chế hỗ trợ tương xứng, giúp hình thành các “đầu tàu” dẫn dắt.

Bên cạnh định hướng thúc đẩy hệ sinh thái bán dẫn, Chủ tịch CMC đề xuất sớm hình thành Hiệp hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam nhằm tập hợp lực lượng, tiêu chuẩn hóa năng lực, tăng tốc thương mại hóa và nâng thứ hạng năng lực AI quốc gia. 

CHÍNH SÁCH DỮ LIỆU CHƯA THU HÚT ĐƯỢC CÁC DÒNG VỐN LỚN

Một nội dung khác được ông Chính nhấn mạnh là khung chính sách dữ liệu. Theo đánh giá của các đối tác quốc tế, chính sách dữ liệu của Việt Nam đang chưa có tính cạnh tranh khi so với Singapore, Malaysia và Thái Lan, khiến một số quỹ và tập đoàn lớn thận trọng khi quyết định rót vốn.

Ông kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an (cơ quan quản lý dữ liệu) rà soát, hoàn thiện chính sách theo hướng “quản lý chặt nhưng dự báo được”, cân bằng giữa chủ quyền dữ liệu với nhu cầu liên thông, phù hợp thông lệ quốc tế, tạo nền tảng để thu hút các khoản đầu tư quy mô lớn.

Với hạ tầng số, Chủ tịch CMC nêu kế hoạch đầu tư các trung tâm dữ liệu tổng công suất 120–150MW trong 5 năm tới và cho rằng khả năng cạnh tranh của Việt Nam phụ thuộc mạnh vào chi phí điện, yếu tố cấu thành lớn nhất trong bài toán trung tâm dữ liệu.

Ông bày tỏ quan ngại trước khả năng xếp điện trung tâm dữ liệu vào nhóm giá điện dịch vụ thương mại, vì có thể làm chi phí tăng mạnh và làm suy giảm sức hấp dẫn khi cạnh tranh thu hút khách hàng lớn từ các thị trường như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc. Theo ông, trung tâm dữ liệu nên được xem là hạ tầng nền tảng của nền kinh tế số, cần cơ chế giá điện hợp lý và ổn định để doanh nghiệp có thể chốt các hợp đồng dài hạn.

Chủ tịch CMC cũng đề xuất Việt Nam cần mở rộng các chương trình ngoại giao kinh tế và ngoại giao khoa học công nghệ theo hướng “đặt bài toán thị trường”, cho phép doanh nghiệp tham gia xây dựng các kế hoạch tiếp cận từng quốc gia, từng ngành. Theo ông, thị trường trong nước không đủ “độ rộng” để doanh nghiệp công nghệ tăng tốc; muốn bứt phá cần có cơ chế hỗ trợ thiết thực cho hoạt động “đi ra” và ký kết hợp đồng quốc tế.

Kết thúc tham luận, ông Nguyễn Trung Chính đề xuất phối hợp cùng Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát các chính sách liên quan đến công nghệ số, dữ liệu, trung tâm dữ liệu… nhằm kịp thời tháo gỡ các quy định chưa theo kịp thực tiễn.

Phiên họp khép lại với yêu cầu xuyên suốt từ người đứng đầu Chính phủ: giao nhiệm vụ rõ cho lực lượng doanh nghiệp lớn dẫn dắt các ngành, lĩnh vực; đồng thời thúc đẩy cơ chế thực thi đủ nhanh, đủ mạnh để biến nghị quyết thành tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia.