Google, Microsoft, Meta, Amazon đồng loạt ký cam kết “tự chi trả nguồn điện” cho trung tâm dữ liệu

Đông thái này nhằm xoa dịu lo ngại về chi phí điện tăng cao trước thềm bầu cử giữa kỳ tháng 11. Trong bối cảnh cuộc đua AI ngày càng nóng, bài toán năng lượng đang trở thành mặt trận chính trị mới tại Mỹ.

Mặc dù cam kết lần này có thể giúp các tập đoàn công nghệ tạm thời xoa dịu lo ngại của cử tri và chính quyền địa phương, nhưng câu hỏi lớn vẫn còn đó: liệu hệ thống điện có thể theo kịp tốc độ mở rộng của nền kinh tế số hay không.

CAM KẾT KHÔNG “ĐẨY” CHI PHÍ ĐIỆN SANG NGƯỜI DÂN

Theo hãng tin Reuters, các tập đoàn công nghệ lớn gồm Google, Microsoft, Meta và Amazon đã tham gia ký một cam kết năng lượng tại Nhà Trắng, theo đó chấp nhận chi trả cho việc phát triển nguồn điện mới để vận hành các trung tâm dữ liệu đang mở rộng nhanh chóng. Tham dự sự kiện còn có Oracle, xAI và OpenAI.

Thỏa thuận mang tên “Ratepayer Protection Pledge” (Cam kết bảo vệ người trả tiền điện) được công bố tại Nhà Trắng và do Tổng thống Donald Trump chủ trì. Ông Trump nhấn mạnh mục tiêu của sáng kiến là bảo đảm các trung tâm dữ liệu có đủ điện phục vụ nhu cầu phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) mà không làm tăng chi phí điện đối với hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ.

“Điều này có nghĩa là các công ty công nghệ và trung tâm dữ liệu sẽ có được lượng điện họ cần mà không đẩy chi phí sang người tiêu dùng”, ông Trump phát biểu, đồng thời gọi đây là “một chiến thắng lịch sử” cho các gia đình Mỹ và khẳng định lưới điện quốc gia sẽ trở nên mạnh mẽ, linh hoạt hơn.

Theo nội dung cam kết, các doanh nghiệp công nghệ sẽ phải chủ động mang đến hoặc mua thêm nguồn cung điện cho các trung tâm dữ liệu của mình. Nguồn điện này có thể đến từ việc xây dựng nhà máy điện mới hoặc mở rộng công suất của các nhà máy hiện hữu. Bên cạnh đó, họ cũng cam kết chi trả cho các nâng cấp hệ thống truyền tải, phân phối điện và ký các thỏa thuận giá điện riêng với các công ty tiện ích.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các trung tâm dữ liệu – đặc biệt là các cơ sở phục vụ AI – đang tiêu thụ lượng điện khổng lồ để vận hành hệ thống máy chủ và làm mát. Nhiều cộng đồng địa phương và nghị sĩ bang đã gia tăng giám sát, thậm chí phản đối một số dự án do lo ngại quá tải lưới điện và hóa đơn điện tăng cao. Một số dự án trung tâm dữ liệu tại nhiều bang đã bị trì hoãn hoặc hủy bỏ sau khi vấp phải phản ứng từ người dân.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết, mục tiêu của sáng kiến là tạo thêm sự ủng hộ từ các thành phố và thị trấn vốn đang phản đối làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu. Theo vị này, trong tương lai, sẽ không có dự án trung tâm dữ liệu mới nào được triển khai mà cộng đồng địa phương không được tiếp cận và hiểu rõ nội dung của bản cam kết.

CHÍNH TRỊ NĂNG LƯỢNG VÀ BÀI TOÁN NGUỒN CUNG

Sáng kiến được công bố ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11, thời điểm vấn đề chi phí sinh hoạt, đặc biệt là giá năng lượng, trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri Mỹ. Chính quyền đang tìm cách cân bằng giữa hai mục tiêu: duy trì vị thế dẫn đầu công nghệ – nhất là trong cuộc đua AI – và kiểm soát lạm phát, trong đó có giá điện.

Các “hyperscalers” – thuật ngữ chỉ những công ty vận hành hạ tầng điện toán đám mây quy mô cực lớn – đang đầu tư hàng tỷ USD để mở rộng năng lực tính toán AI. Tuy nhiên, sự bùng nổ này cũng đặt áp lực lớn lên lưới điện khu vực, vốn ở nhiều nơi đã hoạt động sát ngưỡng công suất.

Ông Trump kêu gọi các doanh nghiệp xây dựng hoặc bảo đảm nguồn điện chuyên biệt cho nhu cầu của mình, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lưới điện khu vực. Đây là một phần trong chiến lược rộng hơn nhằm trấn an cử tri rằng tăng trưởng công nghệ sẽ không đồng nghĩa với chi phí điện tăng cao.

Dù vậy, một số chuyên gia tỏ ra hoài nghi về hiệu quả thực tế của cam kết. Ông Jon Gordon, Giám đốc tại Advanced Energy United – một hiệp hội thương mại năng lượng sạch có sự tham gia của một số trung tâm dữ liệu – cho rằng vấn đề cốt lõi không nằm ở việc ai trả tiền cho nguồn điện mới, mà là tốc độ đưa nguồn điện đó vào vận hành.

Theo ông Gordon, chính sách ưu tiên mở rộng điện khí tự nhiên và các nhà máy nhiên liệu hóa thạch cho trung tâm dữ liệu có thể khiến quá trình triển khai kéo dài hơn so với các nguồn tái tạo như điện mặt trời và điện gió – vốn có thời gian xây dựng nhanh hơn. “Việc các hyperscalers chi trả cho nguồn điện không đồng nghĩa với việc nguồn điện đó có thể lên lưới nhanh hơn”, ông nhận định.

Giới vận động và các nhóm bảo vệ người tiêu dùng cho biết sẽ theo dõi sát sao việc thực thi cam kết, nhằm đánh giá liệu đây có phải là những nghĩa vụ ràng buộc cụ thể hay chỉ dừng ở tuyên bố mang tính biểu tượng. Nhiều nhà lập pháp đã kêu gọi các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ hơn để ngăn chặn việc chi phí đầu tư cho trung tâm dữ liệu bị chuyển sang hóa đơn điện của người dân.