Meta bắt tay AMD trong thương vụ AI hơn 100 tỷ USD

Đây được xem là nước đi chiến lược nhằm thách thức vị thế thống trị của Nvidia và tái định hình cuộc đua hạ tầng AI toàn cầu.

THỎA THUẬN HƠN 100 TỶ USD VÀ CẤU TRÚC TÀI CHÍNH CHƯA TỪNG CÓ

Meta Platforms đã đồng ý mua lượng năng lực tính toán trí tuệ nhân tạo (AI) tương đương 6 gigawatt từ Advanced Micro Devices (AMD) trong một thỏa thuận được định giá hơn 100 tỷ USD. Theo công bố của hai bên, hợp đồng này kéo dài trong 5 năm và có thể dẫn tới việc Meta sở hữu tới 10% cổ phần của AMD nếu các điều kiện được đáp ứng.

Trọng tâm của thỏa thuận là dòng chip AI thế hệ mới MI450 của AMD. Meta sẽ mua đủ số lượng chip để vận hành các trung tâm dữ liệu với tổng công suất lên tới 6 gigawatt – một con số khổng lồ nếu xét theo tiêu chuẩn hạ tầng điện năng. Theo AMD, mỗi gigawatt năng lực tính toán có thể tương đương hàng chục tỷ USD doanh thu. Meta dự kiến triển khai gigawatt đầu tiên ngay trong năm nay.

Điểm đáng chú ý nhất của thương vụ không chỉ nằm ở quy mô, mà ở cấu trúc tài chính. AMD sẽ cấp cho Meta quyền mua tối đa 160 triệu cổ phiếu – tương đương khoảng 10% công ty – với giá tượng trưng 0,01 USD/cổ phiếu, nếu đạt được các cột mốc nhất định. Tuy nhiên, toàn bộ phần thưởng cổ phiếu này phụ thuộc vào việc giá cổ phiếu AMD tăng mạnh; Meta chỉ nhận được tranche cuối cùng nếu cổ phiếu AMD đạt mốc 600 USD. Trước thời điểm công bố, cổ phiếu AMD đóng cửa ở mức 196,60 USD.

Ngay sau thông tin được đưa ra, cổ phiếu AMD tăng vọt 14% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa. Thị trường dường như nhìn nhận đây là cú hích quan trọng giúp AMD gia tăng vị thế trong cuộc cạnh tranh với Nvidia – doanh nghiệp đang thống trị thị trường GPU phục vụ AI.

CƠ CHẾ TÀI CHÍNH KIỂU “KHÓA CHẶT” KHÁCH HÀNG VÀO HỆ SINH THÁI

Theo Wall Street Journal, thỏa thuận với Meta diễn ra trong bối cảnh số lượng khách hàng quy mô siêu lớn trên thị trường chip AI không nhiều. Các tập đoàn công nghệ như Meta, OpenAI, Google hay Amazon vừa là khách hàng, vừa là đối tác chiến lược, vừa có thể trở thành nhà đầu tư.

Cả Nvidia và AMD đều đang sử dụng các cơ chế tài chính sáng tạo để “khóa chặt” khách hàng vào hệ sinh thái của mình. Tháng 10 năm ngoái, AMD từng ký thỏa thuận gần như tương tự với OpenAI. Các thỏa thuận này được một số nhà phê bình gọi là “circular financing” – tạm dịch là “tài chính vòng tròn”, khi một công ty rót tiền vào đối tác, rồi đối tác lại dùng tiền đó để mua sản phẩm hoặc dịch vụ của chính công ty ban đầu.

Trong làn sóng AI đang bùng nổ, giới đầu tư dường như ít quan tâm tới tranh luận về cấu trúc tài chính mà tập trung vào quy mô đơn hàng. Mỗi hợp đồng lớn được công bố đều lập tức thúc đẩy giá cổ phiếu các hãng chip tăng mạnh, phản ánh kỳ vọng rằng nhu cầu tính toán AI sẽ còn tiếp tục leo thang trong nhiều năm tới.

Tổng giám đốc AMD, bà Lisa Su, thẳng thắn cho biết mục tiêu của thương vụ là đối trọng với Nvidia. “Meta có rất nhiều lựa chọn. Tôi muốn đảm bảo rằng AMD luôn có một chỗ ngồi rõ ràng trên bàn khi họ nghĩ về nhu cầu tiếp theo,” bà nói.

Đáng chú ý, chỉ một tuần trước đó, Meta cũng công bố kế hoạch mua hàng triệu GPU từ Nvidia với giá trị lên tới hàng chục tỷ USD. Điều này cho thấy Meta đang theo đuổi chiến lược đa dạng hóa nhà cung cấp, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một bên.

THAM VỌNG “HÀNG CHỤC GIGAWATT” NĂNG LỰC TRUNG TÂM DỮ LIỆU VÀ CUỘC ĐUA CHIP TÙY BIẾN

Thỏa thuận với AMD là một phần trong chiến lược mở rộng hạ tầng AI quy mô chưa từng có của Meta. Tổng giám đốc Mark Zuckerberg từng chia sẻ rằng công ty dự kiến triển khai “hàng chục gigawatt” năng lực trung tâm dữ liệu trong thập kỷ này, và có thể lên tới “hàng trăm gigawatt hoặc hơn” trong dài hạn.

Năm ngoái, Meta đã chi 72 tỷ USD để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI và có kế hoạch nâng mức chi tiêu vốn lên tới 135 tỷ USD trong năm nay. Công ty cho biết doanh thu kỷ lục quý gần nhất có đóng góp quan trọng từ AI, đặc biệt trong việc phát triển mô hình ngôn ngữ lớn và tối ưu hóa hệ thống quảng cáo trên Facebook và Instagram.

Một điểm đột phá khác của thương vụ là việc AMD cung cấp chip AI tùy biến theo nhu cầu cụ thể của khách hàng. Trước đây, AMD chủ yếu bán GPU “off-the-shelf” – tức chip đa dụng không được tối ưu cho một khối lượng công việc cụ thể. Dòng MI450 mới sử dụng kiến trúc chiplet, tích hợp nhiều mảnh silicon nhỏ liên kết với nhau thay vì một khối đơn lớn, giúp việc tùy chỉnh trở nên linh hoạt hơn.

Meta muốn tối ưu chip AMD cho tác vụ inference – tức quá trình mô hình AI phản hồi truy vấn người dùng. Đây là mảng có nhu cầu tính toán khổng lồ khi các ứng dụng AI được triển khai ở quy mô hàng tỷ người dùng.

Bước đi này cũng đẩy AMD vào cuộc cạnh tranh trực diện hơn với Broadcom – hiện là nhà thiết kế chip tùy biến lớn nhất thế giới.