Google sẽ phát triển smartphone cao cấp tại Việt Nam

Google sẽ bắt đầu phát triển và sản xuất các dòng smartphone cao cấp tại Việt Nam ngay trong năm nay, theo nguồn tin của Nikkei Asia. Động thái này đánh dấu lần đầu tiên gã khổng lồ công nghệ Mỹ đưa quy trình phát triển sản phẩm mới (NPI) cho điện thoại cao cấp ra ngoài Trung Quốc – một bước đi tương tự chiến lược mà Apple đang triển khai với iPhone tại Ấn Độ.

Cụ thể, theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, Google sẽ tiến hành sản xuất sản phẩm mới cho các dòng Pixel, Pixel Pro và Pixel Fold tại Việt Nam. Riêng dòng Pixel A – phân khúc tầm trung – vẫn sẽ được phát triển tại Trung Quốc trong giai đoạn hiện tại.

CHUYỂN QUY TRÌNH PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM MỚI SANG VIỆT NAM

NPI là giai đoạn quan trọng nhất trong vòng đời phát triển một thiết bị điện tử, bao gồm thiết kế, thử nghiệm, xác minh và tinh chỉnh toàn bộ quy trình sản xuất. Đây là bước “sinh tử” quyết định liệu một sản phẩm mới có thể đi vào sản xuất hàng loạt đúng tiến độ hay không. Hàng trăm kỹ sư từ hãng công nghệ và các nhà cung ứng phải làm việc trực tiếp tại nhà máy, cùng với khoản đầu tư rất lớn cho máy móc, thiết bị đo lường, kiểm thử và khuôn mẫu.

Theo Nikkei, trong ngành công nghiệp điện tử, được tham gia NPI là “huy chương danh dự” của các nhà cung ứng, bởi điều đó chứng minh họ đủ năng lực kỹ thuật, quản trị và tài chính để đảm nhận những sản phẩm mới nhất, phức tạp nhất của khách hàng.

Suốt nhiều năm qua, dù liên tục nói về đa dạng hóa chuỗi cung ứng, cả Google và Apple vẫn buộc phải thực hiện NPI smartphone tại Trung Quốc – nơi có hệ sinh thái sản xuất điện tử hoàn thiện nhất thế giới. Việc chuyển NPI sang Việt Nam vì vậy được đánh giá là bước tiến vượt bậc, phản ánh mức độ trưởng thành mới của chuỗi cung ứng ngoài Trung Quốc.

Động thái của Google diễn ra trong bối cảnh ngành công nghệ toàn cầu đối mặt với những bất ổn ngày càng lớn từ chính sách thuế quan của Mỹ, đặc biệt kể từ khi chính quyền Tổng thống Donald Trump đẩy mạnh các biện pháp thương mại cứng rắn. Những cú sốc chính sách này đã buộc các tập đoàn công nghệ Mỹ phải tăng tốc tìm kiếm các trung tâm sản xuất thay thế.

Apple, theo Nikkei Asia, đã mở rộng mạnh mẽ năng lực sản xuất tại Ấn Độ và Việt Nam, đồng thời lên kế hoạch đưa NPI iPhone sang Ấn Độ – điều từng được xem là “bất khả thi” chỉ vài năm trước.

THÁCH THỨC CHI PHÍ KHỔNG LỒ VÀ NHỮNG RÀO CẢN CHÍNH SÁCH

Theo các nguồn tin từ chuỗi cung ứng của Apple, thất bại trong NPI đồng nghĩa với việc không có sản phẩm mới trong năm, một rủi ro mà không tập đoàn công nghệ nào có thể chấp nhận. “Mục tiêu của NPI là đạt được đầy đủ tính năng, khả năng tương thích và độ tin cậy để sẵn sàng sản xuất hàng loạt. Rất may là đến nay Apple chưa từng thất bại trong bước này”, một nguồn tin cho biết.

Chính vì rủi ro quá lớn, Apple đang cân nhắc thực hiện NPI song song tại Trung Quốc và Ấn Độ, như một biện pháp bảo hiểm. Điều này đồng nghĩa với việc nhân đôi nguồn lực, từ con người đến thiết bị và chi phí đầu tư. Bởi vì, chỉ riêng một điểm NPI đã cần từ 200–300 kỹ sư của Apple túc trực thường xuyên tại nhà máy của nhà cung ứng. Mức đầu tư là vô cùng lớn”.

Nếu cả Google và Apple thành công trong việc phát triển smartphone hoàn chỉnh ngoài Trung Quốc, đây sẽ là cột mốc lịch sử trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, cho thấy các trung tâm sản xuất mới đã đủ năng lực để vận hành độc lập, không chỉ dừng lại ở lắp ráp hay sản xuất theo thiết kế có sẵn.

Thực tế, Google đã sản xuất hàng loạt smartphone cao cấp tại Việt Nam trong vài năm qua, đồng thời thực hiện một phần quy trình kiểm chứng và xác minh tại đây. Do đó, việc tiến thêm một bước sang NPI được đánh giá là khả thi.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất không chỉ nằm ở kỹ thuật hay nhân lực, mà còn đến từ các rào cản chính sách của Trung Quốc. Bắc Kinh đang siết chặt việc xuất khẩu thiết bị sản xuất và hạn chế việc di chuyển nhân sự kỹ thuật cao ra nước ngoài, nhằm ngăn chặn nguy cơ “rỗng hóa” ngành sản xuất trong nước.

Các nhà cung ứng của Apple cho biết họ đang phải đối mặt với các cuộc kiểm tra hải quan nghiêm ngặt hơn đối với thiết bị xuất khẩu, khiến kế hoạch mở rộng sản xuất iPhone tại Ấn Độ bị chậm lại. Google cũng từng gặp khó khăn tương tự khi mở rộng năng lực sản xuất smartphone tại Việt Nam trong năm ngoái.

Rất nhiều loại máy móc, thiết bị kiểm thử được sản xuất tại Trung Quốc, nhưng việc xuất khẩu chúng sang quốc gia khác ngày càng khó khăn. Bắc Kinh không muốn ngành sản xuất của mình bị suy yếu.

Theo bà Lori Chang, chuyên gia phân tích cấp cao tại Isaiah Research (Đài Bắc), giai đoạn đầu của quá trình đa dạng hóa chuỗi cung ứng thường chỉ dừng ở sao chép sản xuất hoặc lắp ráp một phần. Chỉ khi năng lực kỹ thuật địa phương và hệ sinh thái linh kiện đủ trưởng thành, các tập đoàn mới dám đưa NPI – “trái tim” của sản xuất – ra khỏi Trung Quốc.

“Ý nghĩa cốt lõi của NPI nằm ở việc thiết lập định nghĩa sản phẩm, tiêu chuẩn thử nghiệm và năng lực sản xuất hàng loạt ổn định. Đây là thước đo quan trọng nhất cho khả năng vận hành độc lập của một chuỗi cung ứng”, bà Chang nhấn mạnh. Từ góc độ thị trường, các yếu tố địa chính trị và thuế quan cũng đang thúc đẩy doanh nghiệp tái cấu trúc chuỗi cung ứng để giảm chi phí dài hạn và rủi ro chiến lược.