Khai thác Bitcoin âm thầm trở lại Trung Quốc bất chấp lệnh cấm

Bốn năm sau khi Trung Quốc ban hành lệnh cấm toàn diện đối với hoạt động khai thác và giao dịch tiền mã hóa, hoạt động “đào” Bitcoin đang âm thầm quay trở lại tại nhiều địa phương. Theo các thợ mỏ và dữ liệu ngành, cả cá nhân lẫn doanh nghiệp đang tận dụng nguồn điện rẻ và sự bùng nổ trung tâm dữ liệu ở một số tỉnh năng lượng dồi dào để khởi động lại hệ thống máy đào.

 TRUNG QUỐC TRỞ LẠI VỊ TRÍ THỨ BA TOÀN CẦU VỀ ĐÀO BITCOIN

Trước khi bị cấm vào năm 2021, Trung Quốc từng là trung tâm khai thác Bitcoin lớn nhất thế giới. Lệnh cấm khiến thị phần khai thác Bitcoin của nước này rơi về gần như bằng 0. Tuy nhiên, theo Hashrate Index, đến cuối tháng 10 năm nay, Trung Quốc đã trở lại vị trí thứ ba toàn cầu với khoảng 14% thị phần khai thác.

Sự hồi sinh này cũng được củng cố bởi dữ liệu doanh số từ Canaan Inc – nhà sản xuất máy đào lớn thứ hai thế giới – ghi nhận doanh số tại Trung Quốc phục hồi mạnh. Điều này không chỉ thúc đẩy nhu cầu phần cứng mà còn vô tình tạo lực đỡ cho giá Bitcoin trong bối cảnh thị trường biến động.

Tại Tân Cương, một thợ đào họ Vương cho biết anh bắt đầu quay lại khai thác từ cuối năm ngoái, khi nhận thấy lượng điện dư thừa tại tỉnh này không thể truyền tải đi nơi khác. “Nhiều dự án khai thác mới đang được xây dựng. Người ta sẽ đào ở nơi nào có điện rẻ”, anh nói.

Việc trung ương không bình luận về tình trạng này cho thấy bức tranh chính sách vẫn chưa thay đổi. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tính linh hoạt của chính quyền địa phương đôi khi cho phép triển khai những dự án có lợi ích kinh tế rõ rệt.

Sự trở lại của hoạt động khai thác trùng thời điểm Bitcoin lập đỉnh mới vào tháng 10, nhờ các chính sách thân thiện với tiền mã hóa của Tổng thống Mỹ Donald Trump và sự suy giảm niềm tin vào đồng USD. Dù giá Bitcoin đã giảm khoảng một phần ba kể từ mức đỉnh, biên lợi nhuận đào vẫn đủ hấp dẫn nhiều thợ mỏ quay lại hệ thống cũ.

Patrick Gruhn, CEO Perpetuals.com, nhận định: “Việc Trung Quốc chứng kiến sự gia tăng hoạt động khai thác là một tín hiệu quan trọng đối với thị trường toàn cầu. Chỉ cần những gợi ý nhỏ về khả năng nới lỏng chính sách cũng đủ tạo hiệu ứng tâm lý tích cực”.

Ngoài giá Bitcoin tăng, việc dư thừa điện và công suất tính toán do nhiều địa phương đầu tư quá mức vào trung tâm dữ liệu cũng là nguyên nhân khiến hoạt động đào Bitcoin bùng nổ trở lại. Một nhân sự tại công ty sản xuất máy đào cho biết tình trạng này phổ biến tại các tỉnh như Tân Cương và Tứ Xuyên – nơi vốn từng là trung tâm đào coin lớn nhất Trung Quốc trước 2021.

Một số thợ đào từng rời bỏ ngành nay cũng dần quay lại. Anh Duke Huang ở Tứ Xuyên chia sẻ: “Đây vẫn là lĩnh vực nhạy cảm, nhưng ai có nguồn điện rẻ thì đều âm thầm quay lại đào”.

CÁCH TIẾP CẬN CỦA TRUNG QUỐC VỚI TÀI SẢN SỐ ĐANG NGÀY CÀNG MỀM MẠI HƠN

Dù Bắc Kinh chưa chính thức bãi bỏ lệnh cấm, những chuyển động ngầm của thị trường cho thấy cách tiếp cận của Trung Quốc với tài sản số đang ngày càng mềm mại hơn. Điều này được phản ánh rõ qua doanh số của các nhà sản xuất thiết bị khai thác.

Theo báo cáo tài chính, thị trường Trung Quốc đóng góp 30,3% doanh thu toàn cầu cho Canaan, hãng thiết bị khai thác máy đào tiền ảo lớn của thế giới năm ngoái, tăng mạnh so với mức chỉ 2,8% năm 2022 – ngay sau đợt đàn áp mạnh mẽ. Một nguồn tin cho biết trong quý II năm nay, tỷ trọng doanh thu từ Trung Quốc thậm chí vượt mốc 50%, dù Canaan không xác nhận con số này. Công ty lý giải mức tăng trưởng này đến từ nhiều yếu tố: sự bất định chính sách thuế của Mỹ khiến doanh số tại thị trường này chậm lại, giá Bitcoin tăng và đặc biệt là sự thay đổi tinh tế trong thái độ của Trung Quốc đối với tiền mã hóa.

Canaan nhấn mạnh họ chỉ hoạt động trong phạm vi được phép tại Trung Quốc: nghiên cứu, sản xuất và bán máy đào – những hoạt động vẫn hợp pháp.

Sự thay đổi trong môi trường chính sách được thể hiện rõ nhất tại Hong Kong, nơi luật quản lý stablecoin chính thức có hiệu lực từ tháng 8. Động thái này giúp trung tâm tài chính châu Á cạnh tranh trực tiếp với Mỹ trong việc xây dựng thị trường stablecoin được quản lý.

Thêm vào đó, theo Reuters, Trung Quốc đang cân nhắc thử nghiệm stablecoin neo giá nhân dân tệ nhằm thúc đẩy việc sử dụng đồng tiền này trên toàn cầu, trong bối cảnh Mỹ tăng tốc khung pháp lý liên quan đến stablecoin.

Mặc dù vậy, Bitcoin – với tính phi tập trung cao – vẫn nằm ngoài định hướng chính sách chủ đạo của Bắc Kinh. Ông Julio Moreno, Giám đốc nghiên cứu tại CryptoQuant, nhấn mạnh: “Khai thác Bitcoin vẫn bị cấm, nhưng thực tế công suất hoạt động tại Trung Quốc chiếm 15–20% toàn cầu”.

Luật sư Liu Honglin nhận định việc loại bỏ hoàn toàn một hoạt động có lợi nhuận cao là điều không khả thi: “Theo quan điểm cá nhân, tôi tin rằng chính sách chống khai thác sẽ dần được nới lỏng. Bạn không thể cấm tuyệt đối khi vẫn có những lợi ích kinh tế nhất định”.

Dù còn nhiều yếu tố nhạy cảm, thực tế cho thấy ngành khai thác Bitcoin tại Trung Quốc đang dần “hồi sinh trong im lặng”. Trong bối cảnh điện rẻ, hạ tầng tính toán dư thừa và giá Bitcoin biến động mạnh, quốc gia từng là trung tâm khai thác lớn nhất thế giới đang chứng kiến chu kỳ đào coin mới – dù chưa được chính thức thừa nhận.