Meta đứng trước nguy cơ tách Instagram và WhatsApp khỏi hệ sinh thái

Thực tế, tỷ phú Zuckerberg đã dự đoán về viễn cảnh này từ nhiều năm trước – và thậm chí còn đề xuất ý tưởng chủ động tách rời Instagram.

Đó là một trong số vô vàn thông tin rút ra được suốt hơn 10 giờ làm chứng của CEO Meta, chủ yếu nhằm phản bác lại tuyên bố của FTC rằng công ty đã xây dựng "mạng xã hội độc quyền" bất hợp pháp bằng cách mua lại nhiều đối thủ tiềm năng. Lời khai của nhà lãnh đạo cho thấy cách nhìn nhận về đối thủ cạnh tranh và khó khăn của công ty trong việc theo kịp bối cảnh truyền thông xã hội phát triển nhanh chóng.

Trước mắt, Meta sẽ phải chịu nhiều rủi ro khi có thể buộc phải bán Instagram và WhatsApp nếu thua kiện, theo CNN Business.

CEO ZUCKERBERG ĐÃ CÂN NHẮC VIỆC “CHIA TAY” INSTAGRAM

Theo email nộp tòa án, vào năm 2018, CEO Zuckerberg đã nêu lên mối lo ngại với các Giám đốc Điều hành khác rằng "khi lời kêu gọi chia tách các Big Tech ngày càng tăng, thì có khả năng không hề nhỏ là chúng ta sẽ buộc phải tách Instagram và thậm chí cả WhatsApp trong 5-10 năm tới".

Theo đó, vị Giám đốc đề xuất tách Instagram ra khỏi hệ sinh thái vì cấu trúc "gia đình ứng dụng" có thể gây tổn hại cho Facebook. Ông Zuckerberg nói thêm: "Hầu hết công ty thực sự hoạt động tốt hơn sau khi chia tách".

Tất nhiên, Meta chưa đưa ra quyết định về việc tách Instagram hay WhatsApp, và hiện tại công ty đang phải ra tòa để đấu tranh với FTC nhằm tránh kết cục đó xảy ra.

CEO ZUCKERBERG TỪNG LO NGẠI VỀ SỰ CẠNH TRANH TỪ INSTAGRAM VÀ WHATSAPP

CEO Zuckerberg tỏ rõ lo ngại rằng WhatsApp và Instagram có thể đe dọa vị thế của Facebook trước khi mua lại hai nền tảng này, theo tài liệu được trình bày trong phiên thẩm vấn của luật sư Daniel Matheson từ FTC.

Vào năm 2011, vị tỷ phú dường như nhận ra rằng dịch vụ Facebook Camera (hiện đã ngừng hoạt động) tụt hậu so với Instagram về mặt chức năng và mức độ phổ biến.

Zuckerberg viết trong email vào thời điểm đó: "Instagram đã trở thành đối thủ cạnh tranh lớn của chúng tôi về lĩnh vực mạng xã hội ảnh, lĩnh vực sẽ ngày càng trở thành xu hướng trong tương lai". Facebook mua lại Instagram với giá 1 tỷ USD vào tháng 4/2012.

Trong email gửi cựu CEO Facebook Sheryl Sandberg vào năm 2012, nhà sáng lập Zuckerberg cho biết nhóm của ông Mike Schroepfer, khi đó là Giám đốc Công nghệ, "đang thực hiện tốt về mặt kỹ thuật nhưng kết quả trong năm chỉ ở mức tạm ổn".

"Messenger không đánh bại được WhatsApp, trong khi Instagram phát triển nhanh đến mức chúng ta phải mua lại với giá 1 tỷ USD", CEO Zuckerberg viết trong email. 

Sau đó, vào năm 2013, CEO Zuckerberg đã chia sẻ với Giám đốc Tăng trưởng khi đó là ông Javier Olivan về nỗi lo ngại WhatsApp sẽ phát triển tính năng tương tự như Facebook hay Instagram, và có thể "bắt đầu giành chiến thắng tại Hoa Kỳ và một số thị trường khác". Ông Olivan trả lời vào thời điểm đó rằng từng có "nhiều đêm mất ngủ" vì lo lắng cho thương vụ với WhatsApp. Đồng thời, Facebook cũng lo ngại Google “nẫng tay trên” mua lại WhatsApp trước.

Nhưng ông Zuckerberg đã chia sẻ tại tòa hôm 16/4 trong quá trình thẩm vấn với luật sư Meta rằng "rất khó có khả năng" WhatsApp sẽ xây dựng các tính năng cạnh tranh. Nhà lãnh đạo nhận ra điều này ngay sau cuộc gặp đầu tiên với đồng sáng lập WhatsApp Jan Koum.

Cuối cùng, Facebook mua lại WhatsApp vào năm 2014 với giá 19 tỷ USD.

Tại phiên tòa, CEO Zuckerberg cũng tuyên bố Meta đã khiến cả hai nền tảng trở nên tốt hơn sau khi mua lại.

TÍNH NĂNG KẾT NỐI BẠN BÈ TRÊN FACEBOOK ĐANG MẤT DẦN SỨC HÚT 

Đồng sáng lập Zuckerberg ban đầu xây dựng Facebook để kết nối và chia sẻ nội dung với bạn bè và gia đình. Đó là thị trường mà FTC tuyên bố Meta hiện đang thống trị.

Tuy nhiên, vào phiên ngày 15/4, luật sư phía FTC đã hỏi vị CEO về tài liệu nội bộ từ năm 2022 cho biết "tính năng kết bạn và chia sẻ với bạn bè đang mất dần sức hút".

"Số lượng người dùng chia sẻ với bạn bè trên Facebook đã giảm đáng kể", CEO Zuckerberg nói. "Ngay cả số lượng bạn bè mới mà người dùng thêm vào ... Tôi nghĩ cũng đang giảm. Nhưng tôi không biết con số chính xác".

Thay vào đó, nhà lãnh đạo cho biết, nhắn tin giữa cá nhân hoặc nhóm bạn bè đang trở nên phổ biến hơn là chia sẻ nội dung trên nhiều nguồn cấp dữ liệu truyền thông xã hội công khai:“Hoạt động nhắn tin ghi nhận tăng trưởng đáng kể còn số lượng người dùng chia sẻ nội dung với bạn bè trên trang cá nhân lại giảm xuống”.

YOUTUBE LÀ ĐỐI THỦ LỚN

Không chỉ TikTok hay Snapchat, nền tảng YouTube từ Google cũng là đối thủ lớn của Facebook, CEO Meta phát biểu tại phiên điều trần.

YouTube thực sự đã thu hút sự chú ý từ nhóm khán giả trẻ tuổi. Điển hình nhất, Pew Research phát hiện 9 trong số 10 thanh thiếu niên Hoa Kỳ sử dụng YouTube, trong khi số lượng nhóm tuổi này sử dụng Facebook ghi nhận "giảm mạnh" trong thập kỷ.

Ông Zuckerberg cho rằng một phần nguyên nhân là do sự gia tăng của "các hình thức phương tiện truyền thông phong phú hơn", như video, trong 10 năm qua. "YouTube là đối thủ cạnh tranh mạnh nhất trong lĩnh vực sáng tạo nội dung", vị Giám đốc cho biết hôm 16/4, ám chỉ đến những người nổi tiếng thu hút lượng người theo dõi lớn thông qua hoạt động đăng tải video trên một số nền tảng như YouTube, TikTok và Instagram. “Tôi hiểu là mọi người dành nhiều thời gian trên YouTube hơn là dành cho Facebook và Instagram cộng lại, chắc chắn là nhiều hơn so với từng nền tảng riêng lẻ”.

Tất nhiên, Meta vẫn nắm giữ vị trí vững chắc trên thị trường truyền thông xã hội, đặc biệt ở Hoa Kỳ, theo Pew Research, nơi công ty thống lĩnh ¼  nhóm nền tảng mạng xã hội được sử dụng rộng rãi nhất.