Các Startup vũ trụ huy động nguồn vốn đầu tư mạo hiểm kỷ lục

Theo báo cáo công bố ngày 14/10 của Seraphim, công ty đầu tư toàn cầu chuyên về lĩnh vực vũ trụ, tổng vốn đầu tư vào các startup trong ngành đạt 20,8 tỷ USD trong quý III, gần gấp ba lần mức 7,4 tỷ USD của quý II và cao hơn gấp đôi kỷ lục trước đó.

Ngay cả khi loại trừ khoản huy động 10 tỷ USD của Blue Origin, tổng vốn đầu tư trong quý vẫn đạt 10,8 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Kết quả này cho thấy dòng vốn vào ngành vũ trụ đang mở rộng trên nhiều lĩnh vực, thay vì chỉ tập trung vào một số thương vụ quy mô lớn.

Báo cáo cũng ghi nhận 216 thương vụ đầu tư được hoàn tất trong quý III, tăng đáng kể so với 140 thương vụ trong quý II. Cả tổng giá trị vốn huy động và số lượng giao dịch đều cho thấy hoạt động đầu tư vào các doanh nghiệp vũ trụ đang gia tăng.

HẠ TẦNG KHÔNG GIAN TRỞ THÀNH TÂM ĐIỂM HÚT VỐN

Phần lớn dòng vốn đầu tư trong quý III tập trung vào các doanh nghiệp phát triển hạ tầng và năng lực tiếp cận không gian. Theo Seraphim, nhóm doanh nghiệp cung cấp dịch vụ phóng và các giải pháp liên quan đến tiếp cận không gian huy động được 16,4 tỷ USD thông qua 120 thương vụ.

Trong khi đó, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thông tin liên lạc vệ tinh, quan sát Trái Đất và những dịch vụ không gian khác thu hút tổng cộng 4 tỷ USD.

Cơ cấu này cho thấy các nhà đầu tư đang dành sự quan tâm lớn cho những doanh nghiệp xây dựng năng lực phục vụ hoạt động trong không gian, từ phương tiện phóng, thiết bị sản xuất đến hệ thống vệ tinh và các dịch vụ khai thác dữ liệu. Đây là những lĩnh vực đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển của các hoạt động thương mại liên quan đến không gian.

Theo Seraphim, một trong những yếu tố hỗ trợ dòng vốn là sự gia tăng các đơn đặt hàng thương mại và những chương trình có sự hậu thuẫn của chính phủ. Trong bối cảnh ngành vũ trụ ngày càng gắn với các nhu cầu kinh tế và chiến lược quốc gia, triển vọng đầu tư không chỉ phụ thuộc vào kỳ vọng tăng trưởng của doanh nghiệp mà còn được củng cố bởi nhu cầu sử dụng dịch vụ thực tế.

“Dòng vốn đang đi theo những bằng chứng về nhu cầu thương mại và nhu cầu từ các tổ chức, chứ không chỉ dựa vào sự hưng phấn còn sót lại từ kỳ vọng IPO”, ông Lucas Bishop, Phó Chủ tịch Seraphim Space, nhận định.

IPO, hay phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng, thường là một trong những yếu tố thu hút sự chú ý của nhà đầu tư đối với các doanh nghiệp công nghệ có tốc độ tăng trưởng cao. Tuy nhiên, theo nhận định của Seraphim, hoạt động huy động vốn trong quý III cho thấy nhu cầu từ khách hàng thương mại và các tổ chức đang đóng vai trò ngày càng quan trọng đối với ngành vũ trụ.

Bên cạnh nhu cầu thương mại, lĩnh vực quốc phòng và nhu cầu tự chủ công nghệ của các quốc gia cũng góp phần thúc đẩy đầu tư. Ông Bishop cho biết các chính phủ đang ưu tiên phát triển năng lực không gian trong nước, qua đó hỗ trợ dòng vốn vào các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ phóng, sản xuất và xây dựng hạ tầng trên quỹ đạo.

Xu hướng này tạo thêm cơ sở cho các khoản đầu tư dài hạn vào những lĩnh vực đòi hỏi năng lực kỹ thuật và nguồn lực tài chính lớn. Thay vì chỉ tập trung vào các dịch vụ cuối cùng, nhà đầu tư đang rót vốn vào những doanh nghiệp có khả năng cung cấp các thành phần thiết yếu cho hệ sinh thái không gian.

Một số thương vụ lớn trong quý III phản ánh xu hướng đó. Hadrian, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, huy động được 1,37 tỷ USD; Stoke Space, công ty phát triển phương tiện phóng, nhận được 1 tỷ USD; trong khi K2 Space huy động 500 triệu USD.

Quy mô của các thương vụ cho thấy những doanh nghiệp phát triển công nghệ và năng lực sản xuất phục vụ ngành vũ trụ có thể thu hút lượng vốn đáng kể khi thị trường ghi nhận nhu cầu thương mại và nhu cầu từ các tổ chức ngày càng rõ nét.

TRUNG QUỐC GHI NHẬN MỨC HUY ĐỘNG CAO NHẤT TỪ TRƯỚC ĐẾN NAY

Xét theo khu vực, Bắc Mỹ tiếp tục chiếm vị trí chủ đạo trong dòng vốn đầu tư vào ngành vũ trụ. Theo Seraphim, khu vực này chiếm khoảng 70% tổng vốn huy động toàn cầu tính từ đầu năm đến nay.

Trong khi đó, Trung Quốc ghi nhận mức huy động vốn theo quý cao nhất từ trước đến nay, với 3,3 tỷ USD thông qua 49 thương vụ trong quý III.

Sự gia tăng vốn đầu tư tại Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh các chính phủ ngày càng chú trọng phát triển năng lực không gian trong nước. Theo nhận định của Seraphim, nhu cầu từ lĩnh vực quốc phòng và mục tiêu tự chủ công nghệ đang trở thành những yếu tố quan trọng hỗ trợ đầu tư vào hạ tầng không gian.

Dù vậy, mức tăng mạnh của dòng vốn tư nhân không đồng nghĩa toàn bộ thị trường đều ghi nhận diễn biến tích cực. Trái ngược với hoạt động huy động vốn sôi động của các startup, nhiều doanh nghiệp vũ trụ đã niêm yết trên thị trường chứng khoán vẫn hoạt động thua lỗ.

Ông Bishop cho rằng quy mô và mức độ hiện diện nổi bật của SpaceX có thể đã thu hút sự chú ý của nhà đầu tư, khiến các doanh nghiệp vũ trụ niêm yết có quy mô nhỏ hơn gặp bất lợi trong việc thu hút vốn. Điều này cho thấy sự khác biệt giữa khả năng huy động vốn của các doanh nghiệp tư nhân đang tăng trưởng và hiệu quả hoạt động của những công ty đã tham gia thị trường chứng khoán.

SpaceX tiếp tục là một thế lực lớn trong ngành, nhưng theo Seraphim, làn sóng đầu tư gần đây còn được hỗ trợ bởi số lượng ngày càng tăng các đơn đặt hàng thương mại và chương trình của chính phủ. Điều đó cho thấy triển vọng của ngành không chỉ gắn với một doanh nghiệp riêng lẻ mà còn phụ thuộc vào sự phát triển của toàn bộ hệ sinh thái cung cấp sản phẩm, dịch vụ và hạ tầng không gian.

Seraphim dự báo dòng vốn đầu tư có thể giảm so với mức đột biến của quý III, song vẫn duy trì cao hơn các mức thông thường trong lịch sử. Nguyên nhân là ngày càng nhiều doanh nghiệp bước vào giai đoạn tăng trưởng và mở rộng quy mô hoạt động.