Ngày càng nhiều ngân hàng Trung Quốc muốn tăng cường quản trị AI

Việc Ping An Bank trở thành ngân hàng Trung Quốc đầu tiên niêm yết chính thức ban hành quy định về quản trị và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) được giới phân tích nhận định có thể mở đường cho các ngân hàng khác áp dụng những cơ chế tương tự.

NGÂN HÀNG NIÊM YẾT ĐẦU TIÊN THÔNG QUA VIỆC QUẢN TRỊ AI

Ping An Bank, ngân hàng niêm yết tại Thâm Quyến, cho biết trong hồ sơ công bố hôm 30/9 rằng hội đồng quản trị đã thông qua các biện pháp quản lý việc sử dụng AI. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cơ quan quản lý Trung Quốc yêu cầu các ngân hàng tăng cường giám sát việc ứng dụng công nghệ này.

Ngân hàng chưa công bố toàn văn bộ quy định. Tuy nhiên, Ping An Bank cho biết Ủy ban Chiến lược thuộc hội đồng quản trị sẽ chịu trách nhiệm giám sát các vấn đề liên quan đến AI. Cơ chế quản trị được thiết kế để kiểm soát việc phát triển và sử dụng AI ở “mọi giai đoạn”, đồng thời bao gồm các yêu cầu về bảo mật dữ liệu, rủi ro thuật toán, đánh giá đạo đức và truy xuất trách nhiệm.

Các rủi ro liên quan đến AI cũng sẽ được phân loại theo mức độ và tích hợp vào hệ thống quản trị rủi ro tổng thể của ngân hàng.

Theo những thông tin Ping An Bank cung cấp gần đây cho truyền thông Trung Quốc, chưa có ngân hàng niêm yết nào khác tại đại lục công bố một bộ quy tắc quản trị AI tương tự.

Các biện pháp mới của Ping An Bank được đưa ra nhằm thực hiện các hướng dẫn do Cơ quan Quản lý Tài chính Quốc gia Trung Quốc (NFRA) ban hành hồi tháng 6. Những hướng dẫn này yêu cầu ngân hàng và công ty bảo hiểm chịu trách nhiệm đối với các hệ thống AI mà họ sử dụng, đồng thời yêu cầu hội đồng quản trị thiết lập cơ chế giám sát.

Động thái của Ping An Bank diễn ra trong bối cảnh ngân hàng này đã mở rộng đáng kể việc ứng dụng các mô hình AI. Báo cáo bán niên cho biết đến cuối tháng 6, ngân hàng đã triển khai hơn 450 trường hợp sử dụng AI dựa trên mô hình lớn, trong các lĩnh vực như tiếp thị, tư vấn đầu tư, tuân thủ và kiểm soát rủi ro.

Theo hãng tin tài chính Cailian Press tại Thượng Hải, một số ngân hàng khác cũng đang triển khai các hướng dẫn của cơ quan quản lý và dự kiến ban hành những quy định quản trị AI tương tự. Cailian Press cho biết cả 42 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán Trung Quốc đều đề cập đến AI trong báo cáo bán niên năm nay.

QUẢN TRỊ SẼ TRỞ THÀNH YÊU CẦU SONG HÀNH VỚI AI

Giới phân tích cho rằng động thái của Ping An Bank mới chỉ là bước đầu, bởi mức độ chi tiết trong bộ quy định chưa được công bố đầy đủ và còn nhiều vấn đề cần được làm rõ về cách AI được triển khai trên thực tế.

Kenny Tang Sing-hing, Chủ tịch Viện Các nhà phân tích tài chính và bình luận chuyên nghiệp Hong Kong, nhận định thông báo của Ping An Bank hiện cung cấp khá ít thông tin về cách công nghệ này sẽ được triển khai. Tuy nhiên, ông cho rằng quản trị AI sẽ trở thành xu hướng trong lĩnh vực tài chính.

Theo ông Tang, do các ngân hàng đại lục phải tuân thủ nhiều quy định khác nhau liên quan đến AI, sẽ cần thêm thời gian để xác định cơ quan quản lý cho phép các tổ chức tài chính mở rộng việc sử dụng công nghệ này đến đâu.

Việc ứng dụng AI phải đi kèm với cơ chế quản trị, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, nơi việc bảo vệ khách hàng và duy trì ổn định tài chính có ý nghĩa quan trọng.

Gary Ng Chuyên gia kinh tế cấp cao phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Natixis

Gary Ng, chuyên gia kinh tế cấp cao phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Natixis, cho rằng việc ứng dụng AI phải đi kèm với cơ chế quản trị, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, nơi việc bảo vệ khách hàng và duy trì ổn định tài chính có ý nghĩa quan trọng.

“Quản trị phải đi cùng với ứng dụng AI, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, nơi việc bảo vệ khách hàng và ổn định tài chính là những vấn đề then chốt”, ông Ng nhận định, đồng thời dự báo nhiều ngân hàng tại Trung Quốc và trên thế giới sẽ đi theo hướng này.

Sự dịch chuyển trong quản trị AI cũng diễn ra tại Hong Kong, nơi các cơ quan chức năng đang thúc giục các tổ chức tài chính chuẩn bị cho một thế hệ hệ thống AI tự chủ mới, đồng thời định vị thành phố như một trung tâm xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn tuân thủ quốc tế.

Bộ trưởng Tài chính Hong Kong Paul Chan Mo-po cho rằng thành phố có thể cung cấp các “giải pháp đáng tin cậy” trong những lĩnh vực như đào tạo mô hình AI, luân chuyển dữ liệu xuyên biên giới, bảo vệ quyền riêng tư và giải quyết tranh chấp.

Ông Chan dẫn ra hệ thống pháp luật theo thông luật, các tiêu chuẩn có tính kết nối quốc tế và hệ thống dịch vụ chuyên môn là những lợi thế của Hong Kong trong lĩnh vực này.

Từ tháng 3, các cơ quan quản lý tài chính Hong Kong đã mở rộng phạm vi chương trình thử nghiệm có giám sát đối với AI tạo sinh. Sandbox này được triển khai từ năm 2024 dành cho các ngân hàng, sau đó được mở rộng sang lĩnh vực chứng khoán, bảo hiểm và lương hưu.

Theo Kenny Tang, nhiều ngân hàng và công ty bảo hiểm tại Hong Kong đã ứng dụng AI để giảm chi phí vận hành, đặc biệt trong các hoạt động liên quan đến tuân thủ.

Trong khi đó, Gary Ng cho rằng Hong Kong có thể trở thành một địa điểm phù hợp để thử nghiệm và áp dụng các tiêu chuẩn của nhiều hệ thống pháp lý khác nhau, trong bối cảnh các quy định về AI trên thế giới ngày càng phân mảnh.