OpenClaw là tác nhân AI đang gây ra nỗi lo ngại toàn cầu

Trong vòng chưa đầy một năm, AI agent mã nguồn mở mang tên OpenClaw đã đi qua nhiều lần đổi tên, nhanh chóng được cộng đồng công nghệ đón nhận, lan rộng từ Thung lũng Silicon tới Trung Quốc nhưng kéo theo không ít tranh cãi.

Theo CNBC, trước khi mang tên OpenClaw, công cụ này từng được gọi là Clawdbot rồi Moltbot. AI agent do ông Peter Steinberger, lập trình viên người Áo, phát hành chỉ vài tuần trước. Tuy nhiên, tốc độ lan truyền lại diễn ra nhanh đến bất ngờ, nhờ sự kết hợp giữa năng lực thực thi công việc thực tế và sức lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội.

Sự nổi lên của OpenClaw phản ánh mối quan tâm ngày càng lớn của giới công nghệ đối với các AI agent có khả năng tự hành, tức là không chỉ trả lời câu hỏi, mà còn có thể tự ra quyết định, thực hiện hành động và hoàn thành công việc thay con người, mà không cần sự giám sát liên tục.

Trong khi một số mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT từng tạo ra “cơn địa chấn” trên phạm vi toàn cầu, thì AI agent cho đến gần đây vẫn chủ yếu tồn tại trong giới công nghệ, chưa thật sự phổ biến với số đông. Tuy nhiên, OpenClaw là dấu hiệu cho thấy điều đó đang thay đổi.

Không chỉ giới lãnh đạo doanh nghiệp tin rằng các AI agent như OpenClaw giúp nâng cao năng suất với vai trò trợ lý cá nhân, một số người thậm chí còn cho rằng trong tương lai không xa, những agent này có thể vận hành cả doanh nghiệp gần như độc lập.

OPENCLAW LÀM ĐƯỢC GÌ?

OpenClaw được quảng bá bằng khẩu hiệu rất trực diện: “AI thực sự biết làm việc”. Khác với chatbot chạy trong trình duyệt, OpenClaw hoạt động trực tiếp trên hệ điều hành và ứng dụng của người dùng. Điều đó cho phép công nghệ tự động hóa hàng loạt tác vụ quen thuộc như quản lý email và lịch làm việc, duyệt web, hay tương tác với dịch vụ trực tuyến.

Để sử dụng OpenClaw, người dùng cần cài đặt trên máy cá nhân hoặc máy chủ, sau đó kết nối với một mô hình ngôn ngữ lớn như Claude của Anthropic hoặc ChatGPT. Đây là quy trình không hề đơn giản với người không rành công nghệ, và hiện vẫn là rào cản lớn để OpenClaw tiếp cận số đông công chúng.

Ở giai đoạn đầu, OpenClaw chủ yếu được tích hợp với các nền tảng nhắn tin như WhatsApp, Telegram hay Discord. Người dùng có thể điều khiển AI agent này bằng các câu lệnh văn bản, giống như đang “ra lệnh” cho trợ lý ảo.

Nhiều người dùng sớm đã chia sẻ video và bài viết ghi lại việc OpenClaw thực hiện công việc đời thực, từ tự động duyệt web, tóm tắt tài liệu PDF, đặt lịch họp, mua sắm trực tuyến theo yêu cầu, cho tới gửi và xóa email thay chủ nhân.

Điểm khác biệt quan trọng của OpenClaw là khả năng ghi nhớ lâu dài. Nhờ “bộ nhớ bền vững”, AI agent này có thể nhớ lại tương tác trong nhiều tuần, dần học thói quen người dùng và điều chỉnh hành vi để đưa ra những phản hồi ngày càng cá nhân hóa.

So với nhiều AI agent khác trên thị trường, OpenClaw còn gây chú ý vì là mã nguồn mở, cho phép các lập trình viên tự do xem, chỉnh sửa và mở rộng mã nguồn, thay vì bị khóa chặt trong hệ sinh thái của một tập đoàn công nghệ lớn.

TỐC ĐỘ LAN RỘNG CHÓNG MẶT

Tính đến nay, OpenClaw đã thu hút hơn 145.000 lượt “star” và khoảng 20.000 lượt “fork” trên GitHub – những con số cho thấy mức độ quan tâm rất lớn của cộng đồng lập trình viên, dù số lượng người dùng thực tế và thường xuyên vẫn chưa được công bố rõ ràng.

Theo nhiều nguồn tin, làn sóng áp dụng OpenClaw ban đầu bùng lên tại Thung lũng Silicon, nơi các công ty công nghệ đã đổ hàng tỷ USD vào tham vọng xây dựng AI agent. Không lâu sau đó, công cụ này nhanh chóng lan sang Trung Quốc.

Tại đây, các “ông lớn” công nghệ cũng tích cực thử nghiệm và ứng dụng AI agent. Những nhà cung cấp dịch vụ đám mây như Alibaba, Tencent hay ByteDance đang nâng cấp chatbot của mình thành nền tảng “tất cả trong một”, tích hợp mua sắm, thanh toán và dịch vụ mà người dùng không cần rời ứng dụng.

OpenClaw có thể kết hợp với mô hình ngôn ngữ do Trung Quốc phát triển, như DeepSeek, đồng thời được tùy biến để hoạt động với ứng dụng nhắn tin nội địa. Điều này giúp công cụ nhanh chóng hòa nhập vào hệ sinh thái công nghệ bản địa.

HÀO HỨNG, LO NGẠI VÀ TRANH CÃI XOAY QUANH TƯƠNG LAI AI AGENT

Phản ứng của những người dùng OpenClaw sớm là sự pha trộn giữa phấn khích và lo lắng. Một số chuyên gia AI cho rằng công cụ này đang bị thổi phồng quá mức, bởi việc cài đặt phức tạp, yêu cầu tài nguyên tính toán cao và cạnh tranh với nhiều AI agent khác đang xuất hiện.

Ở chiều ngược lại, nhiều người dùng báo cáo rằng họ tiết kiệm được hàng giờ mỗi tuần nhờ tự động hóa công việc lặp lại. Họ gọi OpenClaw là “AI có tay”, ngụ ý rằng AI này không chỉ “nói” mà còn “làm”. Với họ, đây là một bước tiến lớn trên con đường tiến tới trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) – dạng AI có khả năng thực hiện nhiệm vụ trí tuệ ngang hoặc vượt con người.

Ông Kaoutar El Maghraoui, nhà nghiên cứu tại IBM, nhận định rằng OpenClaw cho thấy giá trị thực tiễn của AI agent không chỉ dành cho các tập đoàn lớn. Khi được cấp quyền truy cập đầy đủ vào hệ thống, AI agent có thể trở nên cực kỳ mạnh mẽ.

Tuy nhiên, giới an ninh mạng lại tỏ ra đặc biệt thận trọng. Công ty an ninh mạng Palo Alto Networks cảnh báo OpenClaw hội tụ một “tam giác rủi ro chết người”: truy cập dữ liệu riêng tư, tiếp xúc với nội dung không đáng tin cậy, và khả năng giao tiếp ra bên ngoài trong khi vẫn ghi nhớ thông tin. Điều này có thể cho phép kẻ tấn công lừa AI agent thực hiện lệnh độc hại hoặc làm rò rỉ dữ liệu nhạy cảm.

Rủi ro này khiến nhiều công ty an ninh, trong đó có Cisco, cho rằng OpenClaw chưa phù hợp để triển khai trong môi trường doanh nghiệp.

Ông Peter Steinberger, người tạo ra OpenClaw, thừa nhận các nguy cơ nói trên. Ông cho biết đây vẫn là dự án mã nguồn mở mang tính thử nghiệm, đòi hỏi cấu hình cẩn thận và chưa dành cho người dùng phổ thông.

Theo ông Steinberger, kể từ khi ra mắt, nhóm phát triển đã được hình thành và cộng đồng an ninh toàn cầu đang giúp cải thiện mức độ an toàn của công cụ. Tuy vậy, sẽ cần thêm thời gian trước khi OpenClaw có thể được khuyến nghị cho người không chuyên.

Song song với OpenClaw, một nền tảng mạng xã hội mang tên Moltbook cũng góp phần khuấy động dư luận. Moltbook cho phép AI agent đăng bài, bình luận và tương tác với nhau, tương tự như diễn đàn kiểu Reddit, nhưng “người dùng” lại là các bot.

Nội dung do AI agent đăng tải rất đa dạng, từ suy ngẫm về công việc, cho tới các tuyên ngôn dài về “kỷ nguyên hậu loài người”. Thậm chí có bot còn phát hành tiền mã hóa riêng. Điều này khiến Moltbook trở thành tâm điểm tranh luận: với người thì đây chỉ là chiêu trò gây chú ý, với người khác lại là hình ảnh báo trước về một tương lai nơi AI có mức độ tự chủ ngày càng cao.

Nhận xét về hiện tượng này, ông Andrej Karpathy, cựu giám đốc AI Tesla, gọi Moltbook là một trong những khoảnh khắc “khoa học viễn tưởng nhất” mà ông từng chứng kiến gần đây. Theo nhà phân tích, việc con người tận mắt thấy AI agent giao tiếp và học hỏi giống con người đang buộc xã hội phải suy nghĩ nghiêm túc hơn về cả tiềm năng lẫn rủi ro của AI.

Trong bức tranh đó, OpenClaw chỉ là một mảnh ghép, nhưng cho thấy một xu hướng rõ ràng: thế giới đang tiến rất gần tới thời điểm mỗi người đều có thể sở hữu một trợ lý AI cá nhân thực sự – không chỉ biết trả lời, mà còn biết hành động.