SEMI kêu gọi các quốc gia Đông Nam Á đầu tư xây dựng nhà máy bán dẫn

Tổ chức công nghiệp bán dẫn toàn cầu SEMI nhận định nhu cầu chip đang tăng mạnh sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trong năm nay, bất chấp những gián đoạn chuỗi cung ứng xuất phát từ căng thẳng địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông, cùng các bất ổn thương mại khác.

Theo dự báo của SEMI, doanh thu ngành bán dẫn toàn cầu có thể đạt mốc 1.000 tỷ USD trong năm nay và tiếp tục tăng gấp đôi, lên 2.000 tỷ USD vào năm 2035. Động lực chính đến từ sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) – lĩnh vực đang kéo theo nhu cầu khổng lồ về chip xử lý.

NHU CẦU CHIP TOÀN CẦU TIẾP TỤC BÙNG NỔ, BẤT CHẤP RỦI RO ĐỊA CHÍNH TRỊ

Phát biểu bên lề một diễn đàn khu vực, Giám đốc điều hành SEMI Ajit Manocha cho rằng các rủi ro địa chính trị khó có thể làm chệch hướng đà tăng trưởng trong ngắn hạn. “Tôi nghĩ năm nay gần như đã chắc chắn. Tuy nhiên, nếu các vấn đề về thiếu hụt nguyên liệu kéo dài và không được giải quyết, thì về dài hạn có thể gây tác động,” ông nói.

Dù không nêu cụ thể phân khúc nào có thể bị ảnh hưởng, ông Manocha nhấn mạnh những lo ngại liên quan đến nguồn cung các nguyên liệu và khí công nghiệp quan trọng như bromine và helium – vốn đóng vai trò thiết yếu trong quy trình sản xuất chip. Các chính phủ hiện đang nỗ lực giải quyết tình trạng thiếu hụt những tài nguyên này.

Giá helium – một sản phẩm phụ của quá trình xử lý khí tự nhiên – đã tăng mạnh trong tháng 3 sau khi xung đột liên quan đến Mỹ, Israel và Iran làm gián đoạn hoạt động tại Qatar, quốc gia cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới. Trong khi đó, các nhà sản xuất chip Hàn Quốc cũng cảnh báo nguy cơ thiếu hụt bromine, phần lớn được sản xuất tại khu vực Trung Đông.

Theo hãng tin Reuters, trong bối cảnh đó, SEMI kêu gọi các quốc gia Đông Nam Á đẩy mạnh đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất bán dẫn (fab) trong thập kỷ tới nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng và giảm thiểu rủi ro phụ thuộc. Theo thống kê, trong số 64 nhà máy mới dự kiến đi vào hoạt động tại châu Á đến năm 2029, chỉ có 6 cơ sở đặt tại Đông Nam Á, phần lớn còn lại tập trung ở Trung Quốc và Đài Loan.

“Chúng ta cần nhiều trung tâm sản xuất hơn tại các quốc gia có cùng định hướng, để giảm thiểu các điểm yếu trong chuỗi cung ứng. Việc Đông Nam Á tham gia mạnh mẽ hơn là rất quan trọng,” ông Manocha nhấn mạnh.

DOANH SỐ CHIP TOÀN CẦU TĂNG VỌT TRONG QUÝ 1/2026

Song song với dự báo lạc quan của SEMI, Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Mỹ (SIA) công bố số liệu cho thấy doanh số chip toàn cầu trong quý I/2026 đạt 298,5 tỷ USD, tăng 25% so với quý IV/2025. Riêng trong tháng 3/2026, doanh số đạt 99,5 tỷ USD – tăng tới 79,2% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn 11,5% so với tháng 2.

Số liệu này được tổng hợp bởi Tổ chức Thống kê Thương mại Bán dẫn Thế giới (WSTS), dựa trên mức trung bình trượt ba tháng. SIA hiện đại diện cho 99% doanh thu ngành bán dẫn Mỹ và gần hai phần ba các doanh nghiệp chip ngoài nước Mỹ.

Chủ tịch kiêm CEO SIA John Neuffer nhận định: “Doanh số chip toàn cầu đang đi đúng lộ trình để đạt mốc 1.000 tỷ USD trong năm 2026. Kết quả quý I vượt xa quý trước cho thấy nhu cầu rất mạnh mẽ và lan tỏa trên nhiều khu vực.”

Xét theo khu vực, doanh số tháng 3 ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trên toàn cầu. Khu vực châu Á – Thái Bình Dương (bao gồm các thị trường khác) tăng 108,5% so với cùng kỳ năm trước, tiếp theo là châu Mỹ với 83,1%, Trung Quốc tăng 74,8%, châu Âu tăng 46,5% và Nhật Bản tăng 7,4%.

Ở góc độ tăng trưởng theo tháng, tất cả các khu vực cũng ghi nhận mức tăng, trong đó châu Mỹ dẫn đầu với 13,3%, tiếp đến là Trung Quốc (12,7%), châu Á – Thái Bình Dương (9,8%), châu Âu (8,4%) và Nhật Bản (7,1%).

Đà tăng trưởng đồng đều trên các thị trường cho thấy nhu cầu chip không chỉ tập trung vào một khu vực hay ngành cụ thể, mà đang lan rộng trên toàn bộ hệ sinh thái công nghệ – từ điện toán đám mây, AI đến thiết bị điện tử tiêu dùng và công nghiệp.

Tuy nhiên, triển vọng dài hạn của ngành vẫn phụ thuộc vào khả năng giải quyết các điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng, đặc biệt là nguồn nguyên liệu đầu vào và năng lực sản xuất. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt và các yếu tố địa chính trị khó lường, việc đa dạng hóa sản xuất và đảm bảo nguồn cung sẽ là yếu tố then chốt quyết định sự bền vững của tăng trưởng ngành bán dẫn toàn cầu.