Vốn đầu tư mạo hiểm vào startup Việt tăng mạnh, AI trở thành "tâm điểm"

Theo số liệu từ Báo cáo Đầu tư Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 và Chỉ số Thị trường Vốn Tư nhân Việt Nam, do Tổ chức Phát triển đầu tư vốn tư nhân (VPCA), Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC) và Boston Consulting Group (BCG) phối hợp thực hiện, tổng vốn đầu tư mạo hiểm rót vào thị trường Việt Nam đã đạt 509 triệu USD trong năm 2025, tăng 28% so với mức 398 triệu USD của năm 2024.

VỐN TĂNG, THƯƠNG VỤ GIẢM: NHÀ ĐẦU TƯ KHÔNG CÒN DÀN TRẢI

Đáng chú ý, con số hơn 500 triệu USD này đạt được với chỉ 103 thương vụ, giảm từ 118 thương vụ của năm trước. Theo Báo cáo, các nhà đầu tư đang ngày càng thận trọng hơn trong việc lựa chọn startup, nhưng cũng sẵn sàng đặt cược lớn hơn vào những startup họ đã chọn. Sự phân kỳ giữa dòng vốn và số lượng thương vụ cho thấy các quỹ đầu tư đang co lại về độ rộng nhưng mở rộng về độ sâu.

Xu hướng này được thể hiện rõ nhất qua diễn biến trong nửa đầu năm 2025 với 393 triệu USD, đây là kết quả rót vốn nửa đầu năm mạnh nhất kể từ 2022 và gấp gần bốn lần so với kết quả của nửa đầu năm 2024, khi số vốn chỉ đạt vỏn vẹn 101 triệu USD. Báo cáo mô tả đây là sự "đảo chiều mạnh mẽ", khi các nhà đầu tư tái gia nhập thị trường với niềm tin rõ ràng hơn.

Nguồn vốn rót vào trong nửa sau của năm 2025 hạ nhiệt, còn 116 triệu USD, do dòng vốn toàn cầu bị hút vào các vòng gọi vốn lớn hơn liên quan đến AI và tâm lý thận trọng lan rộng trong khu vực. Song đáng chú ý là số thương vụ giữ ổn định ở cả hai nửa năm, khoảng 51 đến 52 thương vụ, cho thấy nhịp hoạt động của thị trường không bị gián đoạn, chỉ là quy mô vốn từng thương vụ thu hẹp trong giai đoạn sau.

Phân tích theo phân khúc quy mô thương vụ càng làm rõ sự dịch chuyển hành vi này. Theo số liệu thống kê của Báo cáo, phân khúc 3 triệu đến 10 triệu USD ghi nhận số thương vụ cao nhất trong ba năm trở lại, đây là tầng mà các startup tăng trưởng ổn định, đã có mô hình rõ ràng, đang tìm kiếm vốn để mở rộng.

Quan trọng hơn, phân khúc trên 50 triệu USD âm thầm trở lại sau hai năm gần như biến mất: chỉ có hai thương vụ, nhưng tổng giá trị lên tới 235 triệu USD. Đây là những đặt cược lớn, mang tính định hướng cao, vào những startup mà nhà đầu tư thực sự tin tưởng vào tiềm năng tăng trưởng dài hạn.

Theo số liệu thống kê, Pre-A tiếp tục là lực lượng ổn định nhất với 70 thương vụ trong năm, con số giữ vững qua nhiều năm và là dấu hiệu của một dòng chảy startup mới không ngừng được bổ sung vào hệ sinh thái. Series A cũng giữ nhịp ổn định với 23 thương vụ và mức định giá trung vị 3 triệu USD, không biến động mạnh so với năm trước.

Các vòng gọi vốn ở Series B cũng phục hồi mạnh, với mức định giá trung vị tăng lên 11 triệu USD sau hai năm chỉ ở vùng 6 triệu USD. Điều này cho thấy nhóm startup đã vượt qua vòng A đang tăng tốc thuyết phục được nhà đầu tư về khả năng tạo ra giá trị lớn hơn ở giai đoạn tiếp theo.

Đặc biệt, báo cáo ghi nhận 6 thương vụ ở vòng C trở lên, cao nhất kể từ 2022. Đây là nhóm startup đang tiếp cận giai đoạn sau, chuẩn bị cho những lựa chọn thoát vốn có thể xảy ra trong những năm tới, bao gồm M&A hoặc IPO.

LƯỢNG VỐN ĐỔ VÀO CÁC STARTUP AI TĂNG 13 LẦN

Lượng vốn đổ vào các startup AI đã tăng lên mạnh mẽ tới 13 lần trong vòng hai năm, từ năm 2023 đến 2025. Cụ thể, từ mức 10 triệu USD năm 2023, vốn đầu tư mạo hiểm đổ vào các startup AI đã nhảy vọt lên 80 triệu USD năm 2024 và tiếp tục đạt 130 triệu USD năm 2025. Không một ngành nào khác trong hệ sinh thái startup Việt Nam tạo ra tốc độ tăng trưởng tương tự trong cùng khoảng thời gian. 

Báo cáo cho biết điều này phản ánh niềm tin mạnh mẽ của nhà đầu tư vào nhân tài AI và tốc độ ứng dụng của chúng. Các lĩnh vực Chăm sóc sức khỏe, Bán lẻ và Công nghệ khí hậu cũng chứng kiến ​​sự tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự quan tâm bền vững của nhà đầu tư đối với các lĩnh vực được hỗ trợ bởi các yếu tố thuận lợi mang tính cấu trúc dài hạn.

Một điểm đáng chú ý nhất trong dữ liệu vốn AI năm 2025 không chỉ là con số 130 triệu USD, mà số thương vụ cũng gần như tăng gấp đôi, từ 12 lên 23 thương vụ trong cùng giai đoạn hai năm, cho thấy số lượng startup nhiều hơn và cũng đang thuyết phục được nhà đầu tư hơn.

Trong năm qua, các startup AI được rót vốn cũng rất đa dạng, từ AI Hay và LEXengine là những startup AI ứng dụng tập trung vào một ngành cụ thể và giải quyết vấn đề thực tế ngay lập tức. Trong khi đó, NamiTech là startup đã đạt vòng Series A và có hoạt động xuyên biên giới. Mirai Labs lại là startup AI chú trọng vào gaming và nền kinh tế số thế hệ mới.

Do Ventures và AVV là hai quỹ nội địa dẫn đầu các thương vụ rót vốn, ngoài ra còn có các quỹ như Square Peg (quỹ Úc với lịch sử đầu tư vào Canva và Fiverr) hay Qualcomm Ventures, nhánh đầu tư chiến lược của hãng chip bán dẫn hàng đầu thế giới.