Xây dựng nguồn nhân lực "xanh" giúp người lao động giảm nỗi sợ "mất việc vì AI"

Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo đang tạo ra một cuộc tái định hình sâu rộng trong doanh nghiệp toàn cầu. Nhưng đi cùng với làn sóng ứng dụng AI là một thực tế ít được thừa nhận: công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi tổ chức thay đổi cách làm việc, văn hóa và tư duy quản trị.

Theo các chuyên gia tại Hội thảo nhân sự quốc tế “Quản trị nhân lực xanh trong kỷ nguyên AI” do đơn vị đào tạo và tư vấn nhân sự Vietnam Human Resource Solutions (VHRS) phối hợp cùng nền tảng tuyển dụng JobOKO tổ chức, AI không tự mang lại sự bền vững; chính con người – và đặc biệt là bộ phận nhân sự – mới quyết định công nghệ sẽ được sử dụng như thế nào và tác động ra sao.

DOANH NGHIỆP KHÔNG THỂ TĂNG TRƯỞNG XANH NẾU NHÂN SỰ KHÔNG PHÁT TRIỂN THEO HƯỚNG BỀN VỮNG

Trong bối cảnh doanh nghiệp phải cùng lúc đối mặt với áp lực chuyển đổi số, cạnh tranh nhân tài, yêu cầu phát triển bền vững, một khái niệm mới đang nổi lên như chìa khóa thay đổi, đó là Green HR hay nhân lực xanh. Từ vị trí hỗ trợ hành chính, HR đang bước lên vai trò chiến lược, trở thành lực lượng dẫn dắt hành trình xanh hóa doanh nghiệp – nơi công nghệ và con người “bắt tay nhau” để tạo ra tăng trưởng bền vững cho tương lai.

Theo bà Meg Bear, CEO của Meg Bear Advisory, doanh nghiệp không thể hướng đến vận hành xanh hay tăng trưởng xanh nếu lực lượng lao động không được phát triển theo hướng bền vững. Bà Meg Bear từng là Chủ tịch SAP SuccessFactors và cũng là một diễn giả TEDx với nhiều bài nói về lãnh đạo, công bằng và tương lai công việc.

“Người lao động ngày nay muốn được làm việc trong những tổ chức có trách nhiệm xã hội, duy trì cam kết môi trường và tạo ra giá trị dài hạn cho cộng đồng. Họ kỳ vọng công ty của mình không chỉ đổi mới công nghệ, mà còn đồng hành với họ trong hành trình phát triển nghề nghiệp lẫn sự trưởng thành cá nhân”, bà Meg Bear nói.

Do đó, bà Meg Bear cho rằng việc xây dựng một nền văn hóa học tập, hỗ trợ và trao quyền trở thành thước đo mới của sự phát triển bền vững. Green HR không chỉ là những chính sách liên quan đến môi trường, mà là tư duy quản trị con người dựa trên bền vững – từ tuyển dụng, đào tạo, phát triển nghề nghiệp cho đến cách doanh nghiệp kết nối mục tiêu cá nhân với mục tiêu ESG.

Trong mô hình này, người lao động là trung tâm của chiến lược ESG. Theo chuyên gia, nhà tuyển dụng thường tập trung nhiều vào những mục tiêu lớn như giảm phát thải carbon hay chuỗi cung ứng xanh. 

Tuy nhiên, điều kết nối nhân viên lại đến từ yếu tố con người. Đó là sự quan tâm đến môi trường làm việc, tính công bằng, sự hòa nhập, hỗ trợ người khuyết tật, hay cơ hội phát triển cá nhân.

Nhân viên thường quan tâm đến các yếu tố rất cụ thể trong đời sống hằng ngày của họ, như chính sách tái chế rác thải, cách xử lý thực phẩm thừa tại căng tin, việc doanh nghiệp có hỗ trợ đi lại bằng phương tiện công cộng hay không, mức độ khuyến khích hình thức di chuyển xanh….

Những yếu tố này khiến họ cảm thấy công ty đang "sống thật" với cam kết bền vững, chứ không chỉ dừng lại ở báo cáo ESG hay khẩu hiệu thương hiệu.

Trao đổi bên lề sự kiện với Tạp chí Kinh tế Việt Nam / VnEconomy, bà Meg Bear cho biết bộ phận HR truyền thống chịu trách nhiệm cho tất cả các chức năng công việc trong lực lượng lao động, như theo dõi nhân viên, đảm bảo họ được trang bị đầy đủ để làm việc, được trả lương đúng cách….

Green HR là một lĩnh vực trong chức năng HR, tập trung vào cách kết nối con người với các thực hành bền vững, cả để tuân thủ và vì lợi ích của lực lượng lao động, để lực lượng lao động cảm thấy tích cực, hạnh phúc khi làm việc cho một công ty đang làm cho thế giới, hành tinh tốt đẹp hơn.

“Công nghệ không phải để giám sát, mà để trao quyền và làm giàu trải nghiệm con người. Khi trải nghiệm trở thành trung tâm, doanh nghiệp không chỉ giữ người mà còn giữ được tương lai”, bà Meg Bear cho biết. Bà cũng nhấn mạnh rằng công nghệ giúp tăng hiệu suất, giảm năng lượng, và ra quyết định dựa trên dữ liệu, nhưng đòi hỏi HR phải sẵn sàng về năng lực số và đạo đức AI.

GREEN HR LÀ MỘT CÁCH ĐỂ GIẢM BỚT NỖI SỢ MẤT VIỆC TRONG KỶ NGUYÊN CÔNG NGHỆ

Ông Gerry Crispin, đồng sáng lập CareerXroads và là chuyên gia tư vấn cấp cao cho nhiều tập đoàn Fortune 500, cho rằng Green HR là cách để giảm bớt nỗi sợ mất việc trong kỷ nguyên công nghệ. “Trong thời đại AI, nhiều công việc sẽ biến đổi sâu sắc, nhưng điều đó không đồng nghĩa với sự dịch chuyển tiêu cực”, ông Crispin nói.

“Vì thế, HR chính là lực lượng phải đi trước, học trước và chứng minh rằng doanh nghiệp có kế hoạch bền vững không chỉ cho vận hành mà còn cho chính con người của mình”.

Tuy nhiên, xây dựng Green HR cũng không hề đơn giản vì doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức ở cả tư duy lẫn vận hành.

Các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cần xác lập mục tiêu cũng như hệ thống đo lường rõ ràng như dấu chân môi trường hiện tại ra sao, mục tiêu cải thiện là gì, và bộ tiêu chí nào sẽ được áp dụng để đánh giá tiến triển.

Ngoài ra, việc triển khai Green HR có thể phát sinh thêm chi phí hoặc mang lại lợi ích vượt trội, tùy thuộc vào tư duy nhận thức và cách làm của doanh nghiệp.

Các chuyên gia cho biết khái niệm Green HR có thể còn tương đối mới mẻ tại Việt Nam, nhưng trên thế giới, các tập đoàn như SAP hay Google đã phát triển tư duy “People Sustainability” – tính bền vững của nguồn nhân lực – từ nhiều năm trước.

Theo đó, một lực lượng lao động bền vững không chỉ là những người am hiểu ESG hay có nhận thức môi trường. Đó còn là đội ngũ được phát triển đúng cách, được khuyến khích học tập liên tục và được đồng hành trong cả hành trình nghề nghiệp lẫn hành trình cá nhân.

Bà Meg Bear cho rằng Việt Nam đã có những cam kết rất mạnh mẽ về Netzero và phát triển bền vững. “Tôi nghĩ rằng các tổ chức, công ty Việt Nam sẽ ngày càng nhận thức rõ về phát triển xanh, bền vững cũng như nhận ra vai trò của HR trong việc giúp đạt được các mục tiêu này. Bởi vì nếu không chuẩn bị và trang bị cho lực lượng lao động, bạn sẽ không thể đạt được mục tiêu tổng thể của đất nước”.

Theo số liệu được chia sẻ tại Hội thảo, hơn 2/3 nhân viên toàn cầu mong muốn làm việc tại các doanh nghiệp có chiến lược phát triển bền vững rõ ràng. Và HR chính là bộ phận đóng vai trò trung tâm trong việc tích hợp ESG và nuôi dưỡng văn hóa doanh nghiệp “xanh” từ bên trong. 55% doanh nghiệp dự kiến tăng đầu tư vào HR Tech năm 2025, thị trường HR ứng dụng AI sẽ tăng gấp 3 lần đến năm 2030.