AI bắt đầu thay đổi cả thu nhập, nghề nghiệp và văn hóa ở Hàn Quốc
Hoàng Hà
10/08/2026
Chia sẻ
Không dừng ở kinh tế, làn sóng AI còn tác động đến lựa chọn nghề nghiệp, giáo dục, thị trường hẹn hò và ngành công nghiệp văn hóa của quốc gia này…
Dongtan, thành phố cách Seoul khoảng 50 km về phía nam, đang trở thành một trong những nơi thể hiện rõ nhất tác động của làn sóng AI. Ảnh: Dreamtime
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi nhanh chóng thị trường lao động, đầu tư và đời sống xã hội Hàn Quốc. Khi nhu cầu chip nhớ phục vụ AI tăng mạnh, kỹ sư bán dẫn trở thành một trong những nhóm lao động được trả lương cao nhất, cổ phiếu chip tăng hàng trăm phần trăm và các thành phố tập trung nhà máy bán dẫn chứng kiến giá bất động sản tăng mạnh.
KỸ SƯ BÁN DẪN TRỞ THÀNH TẦNG LỚP THU NHẬP CAO MỚI
Dongtan, thành phố cách Seoul khoảng 50 km về phía nam, đang trở thành một trong những nơi thể hiện rõ nhất tác động của làn sóng AI.
Thành phố nằm gần các cơ sở sản xuất bán dẫn lớn của Samsung Electronics tại Hwaseong và Giheung, đồng thời kết nối với các cơ sở của SK Hynix. Hàn Quốc hiện sản xuất khoảng 80% chip nhớ băng thông cao (HBM) trên thế giới, loại chip đang được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống AI.
Sự bùng nổ của ngành bán dẫn nhanh chóng lan sang thị trường bất động sản. Theo Bloomberg, một căn hộ diện tích 84 m2 tại Dongtan gần đây được bán với giá hơn 2,2 tỷ won, tương đương khoảng 1,5 triệu USD. Giá chào bán tại các khu vực quanh ga Dongtan cũng tăng hàng trăm triệu won chỉ trong vài tuần.
Trước đây chúng tôi chỉ nghi ngờ thị trường nhà ở Dongtan biến động theo ngành bán dẫn. Sau đợt tăng giá năm nay, tôi nghĩ điều đó đã được chứng minh. Hai thị trường này liên kết 100%
Một trong những nguyên nhân là mức thưởng kỷ lục của các hãng chip. Một số nhân viên Samsung và SK Hynix được dự kiến nhận khoản thưởng ít nhất 400.000 USD trong năm 2026.
“Trước đây chúng tôi chỉ nghi ngờ thị trường nhà ở Dongtan biến động theo ngành bán dẫn. Sau đợt tăng giá năm nay, tôi nghĩ điều đó đã được chứng minh. Hai thị trường này liên kết 100%”, Mark Yoon, một môi giới bất động sản tại Dongtan, nói với Bloomberg.
Sức mạnh của ngành chip cũng được phản ánh trên thị trường chứng khoán. Cổ phiếu SK Hynix tăng hơn 1.000% trong 12 tháng tính đến đỉnh ngày 22/6, trong khi Samsung tăng khoảng 500%. Có thời điểm vốn hóa SK Hynix vượt 1.000 tỷ USD.
Đà tăng này thu hút lượng lớn nhà đầu tư cá nhân đổ tiền vào các cổ phiếu liên quan đến AI, trong đó có những ETF sử dụng đòn bẩy. Tuy nhiên, dòng tiền đầu cơ cũng khiến thị trường biến động mạnh. Cuối tháng 7, thị trường chứng kiến một đợt bán tháo lớn khi nhà đầu tư đồng loạt tìm cách rút khỏi các cổ phiếu công nghệ.
Bộ trưởng Tài chính Koo Yun Cheol sau đó xin lỗi vì cơ quan quản lý không giám sát chặt chẽ việc đưa các ETF đơn cổ phiếu có đòn bẩy ra thị trường. Một nghị sĩ đối lập nhận xét Hàn Quốc đã “biến thành một sòng bạc”.
Theo Yoonsoo Lee, giáo sư kinh tế tại Đại học Quốc gia Seoul, AI có thể tạo ra những tranh luận mới về phân phối của cải, tương tự những biến động xã hội từng xuất hiện sau sự ra đời của đường sắt, điện và máy tính.
“AI khó có khả năng mang lại lợi ích cho tất cả mọi người một cách đồng đều, và sẽ có những người thắng, người thua rõ ràng”, ông Lee nhận định.
Sự phân hóa thu nhập đang trở thành vấn đề đáng chú ý. Hơn 98% người lao động Hàn Quốc không làm việc trong lĩnh vực bán dẫn đang đứng ngoài phần lớn lợi ích trực tiếp từ làn sóng này. Ngân hàng trung ương Hàn Quốc cảnh báo lợi ích từ công nghệ, thị trường chứng khoán và AI đang tập trung nhiều hơn vào nhóm giàu có.
Chính phủ đang tính đến các biện pháp phân phối lại lợi ích. Cố vấn chính sách của Tổng thống Lee Jae Myung, Kim Yong-beom, đề xuất ý tưởng “cổ tức công dân”, sử dụng phần thu ngân sách tăng thêm từ AI để đầu tư cho thế hệ trẻ và các ngành chiến lược.
KỸ SƯ CHIP ĐƯỢC SĂN ĐÓN MẠNH TRÊN … THỊ TRƯỜNG HẸN HÒ
AI và sự tăng trưởng của ngành bán dẫn cũng đang thay đổi quan niệm của người Hàn Quốc về một nghề nghiệp đáng mơ ước.
Trong nhiều thập kỷ, bác sĩ và luật sư nằm trong nhóm nghề nghiệp được đánh giá cao nhất tại Hàn Quốc. Đối với nhiều gia đình, y khoa là lựa chọn hàng đầu dành cho những học sinh có thành tích tốt.
Nhưng vị thế này đang chịu sự cạnh tranh từ ngành bán dẫn.
Eunsun Kang, quản lý cấp cao tại Gayeon, một trong những công ty mai mối lớn của Hàn Quốc, cho biết kỹ sư của Samsung và SK Hynix hiện được săn đón mạnh trên thị trường hẹn hò.
Các kỹ sư SK Hynix được nhiều cô gái lựa chọn trên các nền tảng hẹn hò. Ảnh: Korea JoongAng Daily
“Hiện tại là đỉnh điểm. Tôi chưa bao giờ thấy nhân viên bán dẫn được ưa chuộng như vậy trong 15 năm làm việc”, Kang nói.
Theo bà, những phụ nữ trước đây chỉ muốn gặp bác sĩ hoặc luật sư nay chủ động yêu cầu được giới thiệu với các kỹ sư của hai hãng chip lớn. Trong khi đó, nhiều kỹ sư cũng trở nên kén chọn hơn khi nhận thấy vị thế của mình đã được cải thiện.
Sự thay đổi này thậm chí trở thành đề tài của văn hóa đại chúng. Một chương trình “Saturday Night Live Korea” gần đây xây dựng tình huống một khách hàng tại cửa hàng xa xỉ được nhân viên đối xử khác hẳn sau khi để lộ chiếc áo SK Hynix. Trên nền tảng mua bán đồ cũ Danggeun Market, áo khoác được cho là đồng phục SK Hynix cũng được rao bán như “trang phục hẹn hò tối thượng”.
Những phụ nữ trước đây chỉ muốn gặp bác sĩ hoặc luật sư nay chủ động yêu cầu được giới thiệu với các kỹ sư của hai hãng chip lớn. Trong khi đó, nhiều kỹ sư cũng trở nên kén chọn hơn khi nhận thấy vị thế của mình đã được cải thiện.
Trên nền tảng mua bán đồ cũ Danggeun Market, áo khoác được cho là đồng phục SK Hynix cũng được rao bán như “trang phục hẹn hò tối thượng”.
Ngành bán dẫn đồng thời trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn đối với học sinh, sinh viên. Theo Jongro Academy, trong mùa tuyển sinh 2026, điểm đầu vào của 5 chương trình đào tạo bán dẫn do Samsung và SK Hynix hỗ trợ cao hơn một số ngành khoa học tự nhiên tại Đại học Quốc gia Seoul.
Seunghyun Jeong, 25 tuổi, sau khi tốt nghiệp kỹ thuật điện đã tham gia chương trình đào tạo bán dẫn do KAIST và thành phố Hwaseong phối hợp tổ chức. Anh muốn làm việc tại SK Hynix vì cho rằng mức thưởng theo kết quả kinh doanh của công ty hấp dẫn hơn.
Sự thay đổi về lựa chọn nghề nghiệp diễn ra song song với chiến lược công nghiệp quy mô lớn của Chính phủ Hàn Quốc.
Cuối tháng 6, Tổng thống Lee Jae Myung công bố kế hoạch phát triển một trung tâm sản xuất chip nhớ mới tại khu vực phía tây nam, đồng thời thúc đẩy data center và robot. Chính phủ cùng Samsung và SK Hynix công bố kế hoạch đầu tư ít nhất 1.350 nghìn tỷ won vào ngành bán dẫn.
Seoul cũng muốn phát triển các mô hình AI nền tảng trong nước để cạnh tranh với những công ty Mỹ và Trung Quốc. Chính phủ tổ chức một cuộc thi được gọi là “AI Squid Game”, trong đó các mô hình AI nội địa được đánh giá và loại dần nhằm tìm kiếm công nghệ có khả năng cạnh tranh quốc tế.
Tuy nhiên, chiến lược này cũng tạo ra những vấn đề mới. Các nhà máy chip dự kiến xây dựng tại Honam, khu vực thường xuyên đối mặt với hạn hán, làm gia tăng lo ngại về nguồn nước. Các tổ chức môi trường yêu cầu việc phân bổ nước phải cân bằng giữa nhu cầu công nghiệp, nông nghiệp và hệ sinh thái.
Nhà kinh tế Bumki Son của Barclays cho rằng còn quá sớm để xác định tác động của AI sẽ kéo dài bao lâu. “Câu hỏi quan trọng là liệu nhu cầu có duy trì ở mức cao về mặt cơ cấu hay cuối cùng quay trở lại những mô hình trước đây, thậm chí rơi vào một chu kỳ suy giảm khác”, ông nói.
AI LAN SANG K-POP VÀ ĐIỆN ẢNH
Tác động của AI tại Hàn Quốc không chỉ giới hạn trong ngành công nghệ. Ngành công nghiệp văn hóa, một trong những lĩnh vực xuất khẩu quan trọng của nước này, cũng đang nhanh chóng ứng dụng AI.
Theo Bloomberg, âm nhạc, truyền hình, điện ảnh, trò chơi và các ngành công nghiệp văn hóa khác của Hàn Quốc tạo ra doanh thu khoảng 161 nghìn tỷ won trong năm 2025, kim ngạch xuất khẩu hơn 15 tỷ USD và sử dụng khoảng 690.000 lao động.
Các công ty giải trí đang phát triển thần tượng K-pop ảo, video âm nhạc tạo bằng AI và những người có ảnh hưởng kỹ thuật số có khả năng livestream, biểu diễn và tương tác với người hâm mộ liên tục.
Galaxy Corp., công ty quản lý G-Dragon, cho rằng AI có thể giúp ngành giải trí tạo tài sản trí tuệ mới, mở rộng thị trường quốc tế và phát triển các sản phẩm có chi phí thấp hơn thay vì chỉ thay thế nghệ sĩ.
Điện ảnh cũng đang trở thành một lĩnh vực ứng dụng AI nhanh chóng. Do doanh thu phòng vé chưa hoàn toàn phục hồi sau đại dịch, các nhà làm phim Hàn Quốc đang sử dụng những công cụ như Kling AI, Runway và Gemini để tạo storyboard, hiệu ứng hình ảnh và cảnh phim.
Liên hoan phim quốc tế Bucheon lần thứ 30 tổ chức các chương trình về phim AI, hội thảo và đào tạo làm phim bằng AI. Thành phố đặt mục tiêu đào tạo 10.000 nhà sáng tạo AI đến năm 2029.
Oh Tae-hee, một nhân viên marketing dược phẩm tự học làm phim bằng AI, đã trở thành một trong những trường hợp đáng chú ý. Anh chi khoảng 2 triệu won mỗi tháng để sử dụng khoảng 12 nền tảng tạo video AI và cho biết có thể kiếm hàng chục triệu won cho mỗi dự án.
Mùa hè năm nay, điện ảnh Hàn Quốc ghi nhận những bộ phim AI đầu tiên được phát hành thương mại. Nhiều tác phẩm kết hợp AI dự kiến tiếp tục ra mắt. Cho Yang-il, cố vấn AI của Liên hoan phim Bucheon, nhận định AI có thể trở thành một công cụ bình thường trong quy trình sản xuất điện ảnh. Dù vậy, sự thay đổi cũng gây lo ngại về việc làm và bản sắc sáng tạo. Đạo diễn Park Chan-wook từng cảnh báo AI có thể lấy đi nhiều việc làm và làm thay đổi căn bản thẩm mỹ điện ảnh.
Terafab không chỉ là một dự án sản xuất bán dẫn. Đây là phép thử đối với tham vọng của Elon Musk trong việc kiểm soát một mắt xích ngày càng quan trọng của nền kinh tế AI...
China International Capital Corporation (CICC), một trong những ngân hàng đầu tư lớn nhất Trung Quốc, đang trở thành cái tên nổi bật phía sau làn sóng niêm yết của các doanh nghiệp công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) nước này...
Ngành công nghiệp bán dẫn đang bước vào một cuộc cạnh tranh mới, nơi chi phí giữ chân nhân tài trở thành một trong những khoản đầu tư lớn nhất của doanh nghiệp...
Sự bùng nổ của mô hình “bếp ảo” hay "bếp trên mây" tại Việt Nam mang lại sự tiện lợi tối đa cho người bận rộn, đồng thời đặt ra thách thức lớn cho các doanh nghiệp trong việc xây dựng niềm tin nơi khách hàng khi toàn bộ giao dịch diễn ra hoàn toàn trên không gian số.
Theo Ngân hàng Thế giới, xét trên tổng thể, các nền kinh tế đang phát triển hiện có "nhiều điều để đạt được và ít điều phải lo ngại hơn" so với các quốc gia giàu có...
Chính phủ Ấn Độ đang đề xuất mở rộng chính sách miễn thuế đối với các doanh nghiệp công nghệ nước ngoài như Apple nhằm thúc đẩy đầu tư vào chuỗi cung ứng điện tử, qua đó củng cố tham vọng trở thành trung tâm sản xuất thay thế Trung Quốc...
Sau giai đoạn thị trường sẵn sàng rót vốn gần như không giới hạn vào các dự án AI, các nhà đầu tư đang bắt đầu thận trọng hơn khi quy mô các thương vụ ngày càng lớn, chi phí vay vốn tăng lên và những dấu hiệu điều chỉnh xuất hiện trên thị trường cổ phiếu...