Phó Thủ tướng Hàn Quốc: Sự giàu có nhờ AI phải mang lại lợi ích cho cộng đồng

Đây là phát biểu của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin Hàn Quốc Bae Kyung-hoon, được đưa ra trong bối cảnh Hàn Quốc đang đối mặt với những căng thẳng lao động ngày càng gia tăng tại các tập đoàn công nghệ như Samsung Electronics, đồng thời thị trường chứng khoán tăng nóng nhờ làn sóng AI và ngành bán dẫn.

Trong cuộc phỏng vấn với hãng tin CNBC, ông Bae cho rằng sự phát triển mạnh mẽ của AI đang kéo theo những câu hỏi lớn về cách phân phối của cải trong xã hội, nguy cơ AI làm gia tăng bất bình đẳng cũng như tác động tới việc làm của người lao động.

HÀN QUỐC LO NGUY CƠ BẤT BÌNH ĐẲNG VÀ XUNG ĐỘT LAO ĐỘNG

Theo ông, các xung đột lao động gần đây tại Samsung cũng có thể được xem là một phần của xu hướng đó. Trước đó, công đoàn của Samsung Electronics từng lên kế hoạch đình công kéo dài 18 ngày, nhưng cuộc đình công đã được tạm hoãn vào phút chót sau khi giới chức Hàn Quốc can thiệp để thúc đẩy đối thoại giữa hai bên.

Người lao động tại Samsung yêu cầu công ty đưa cơ chế thưởng vào hợp đồng lao động chính thức, xóa bỏ trần thưởng hiện hành và chia thưởng tương đương 15% lợi nhuận hoạt động của tập đoàn. Một thỏa thuận sơ bộ đã được đưa ra hôm 21/5 và công đoàn bắt đầu bỏ phiếu thông qua kế hoạch này từ ngày 23 đến 27/5.

Theo Phó Thủ tướng Bae, các cuộc xung đột tương tự sẽ còn tiếp diễn trong tương lai khi AI tạo ra ngày càng nhiều “siêu doanh nghiệp” với quy mô và mức độ tập trung tài sản lớn hơn.

“Trong thời đại AI, sẽ còn xuất hiện thêm nhiều tập đoàn khổng lồ. Trong quá trình đó, các xung đột giữa người lao động và doanh nghiệp có thể tiếp tục phát sinh. Điều quan trọng là cần giải quyết chúng một cách khôn ngoan thông qua đối thoại”, ông nói.

Ông cũng nhắc tới Hyundai Motor Company và cho biết hiện có nhiều lo ngại xoay quanh kế hoạch tích hợp robot Atlas của Boston Dynamics vào hoạt động sản xuất của hãng xe này.

Theo ông Bae, điều Hàn Quốc cần không chỉ là khả năng tạo ra “khối tài sản khổng lồ” nhờ AI, mà còn phải đánh giá được cách sử dụng công nghệ và nguồn lợi đó sao cho phù hợp với lợi ích công chúng.

“Lợi ích từ AI cũng phải thuộc về người dân”, ông nhấn mạnh, đồng thời cho biết Seoul đang tập trung xây dựng một “xã hội bao trùm bởi AI”, nơi không ai bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên công nghệ mới.

Những phát biểu này xuất hiện sau khi ông Kim Yeong Beom, một quan chức thuộc Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc, đăng tải trên Facebook hôm 12/5 đề xuất phân phối phần thu ngân sách vượt dự kiến từ các ngành AI và bán dẫn cho người dân. Đề xuất này từng khiến thị trường tài chính Hàn Quốc rung lắc mạnh do giới đầu tư lo ngại về khả năng chính phủ can thiệp sâu hơn vào nguồn lợi từ ngành công nghệ.

CHỨNG KHOÁN HÀN QUỐC BÙNG NỔ NHỜ AI

Không chỉ đối mặt với bài toán phân phối lợi ích từ AI, Hàn Quốc còn chứng kiến thị trường chứng khoán tăng mạnh nhờ cơn sốt công nghệ.

Trong năm 2026, cổ phiếu của Samsung Electronics đã tăng gần 144%, trong khi SK Hynix tăng gần 200% kể từ đầu năm nhờ nhu cầu chip AI bùng nổ trên toàn cầu. Chỉ số KOSPI cũng tăng hơn 86% từ đầu năm tới nay, vượt xa mức tăng khoảng 75% của năm ngoái.

Khi được hỏi liệu việc dòng tiền và lợi nhuận tập trung chủ yếu vào một số tập đoàn công nghệ lớn có phải là điểm yếu của nền kinh tế hay không, ông Bae cho rằng đằng sau thành công của Samsung hay SK Hynix là cả một hệ sinh thái doanh nghiệp hỗ trợ cho ngành bán dẫn.

“Dù hai công ty này có những thế mạnh riêng rất rõ ràng, nhưng phía sau còn là mạng lưới các doanh nghiệp liên quan tham gia hỗ trợ sản xuất chip bán dẫn”, ông nói.

Bên cạnh AI tạo sinh và bán dẫn, Hàn Quốc hiện cũng muốn xây dựng lợi thế cạnh tranh trong lĩnh vực “AI vật lý” – xu hướng tích hợp AI vào robot, phương tiện tự hành và các hệ thống công nghiệp ngoài đời thực.

Theo ông Bae, AI vật lý sẽ là giai đoạn phát triển tiếp theo của công nghệ AI, nơi trí tuệ nhân tạo không chỉ xử lý dữ liệu mà còn có thể cảm nhận môi trường, đưa ra quyết định và hành động trực tiếp trong thế giới thực.

Ông cho rằng Hàn Quốc đang có nền tảng thuận lợi để mở rộng sang lĩnh vực này nhờ lợi thế sẵn có trong ngành bán dẫn và hạ tầng AI.

“Bán dẫn và hạ tầng AI tạo ra nền móng cơ bản. Trên nền tảng đó, Hàn Quốc đang cố gắng xây dựng đầy đủ năng lực AI, bao gồm phần cứng, phần mềm và các dịch vụ liên quan”, Phó Thủ tướng Hàn Quốc cho biết.