Bill Gates: Rủi ro AI là có thật nhưng không có gì không thể xử lý

Trong một bài đăng trên blog ngày 11/7, Bill Gates – đồng sáng lập Microsoft đã vạch ra một số lĩnh vực đáng lo ngại nhất với trí tuệ nhân tạo bao gồm khả năng lan truyền thông tin sai lệch và thay thế việc làm. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng những rủi ro này “có thể kiểm soát được”.

Gates chia sẻ rằng: “Đây không phải là lần đầu tiên một sự đổi mới lớn tạo ra những mối đe dọa mới cần được kiểm soát. Chúng tôi đã trải qua những điều tương tự trước đây”.

Gates ví AI giống như những thay đổi mang tính “biến đổi” trước đây trong xã hội. Chẳng hạn như sự ra đời của ô tô, sau đó các nhà sản xuất yêu cầu công chúng áp dụng dây an toàn, giới hạn tốc độ, giấy phép lái xe và các tiêu chuẩn an toàn khác. Ông nói sự đổi mới có thể tạo ra “rất nhiều sóng gió” lúc đầu, nhưng xã hội cuối cùng vẫn sẽ thích nghi với những đổi mới này.

Microsoft là một trong những công ty dẫn đầu trong cuộc đua phát triển và triển khai một loạt công cụ AI tổng hợp mới vào các sản phẩm phổ biến. Công ty cũng hứa rằng sự đổi mới này sẽ giúp mọi người làm việc năng suất và sáng tạo hơn. Tuy nhiên, một số nhân vật nổi bật trong ngành cũng đã công khai đưa ra các kịch bản về ngày tận thế về công nghệ đang phát triển nhanh chóng.

Vào cuối tháng 5, các nhà lãnh đạo công nghệ bao gồm cả CTO Kevin Scott của Microsoft đã cùng với hàng chục nhà nghiên cứu AI và một số người nổi tiếng ký vào một lá thư vỏn vẹn một câu nêu rõ: “Giảm thiểu nguy cơ tuyệt chủng do AI gây ra nên là ưu tiên của toàn cầu bên cạnh các rủi ro quy mô xã hội khác như đại dịch và chiến tranh hạt nhân”.

Trước đây Gates đã nói rằng mọi người không nên “hoảng sợ” về các kịch bản AI tạo ra tận thế. Trong một bài đăng trên blog vào đầu năm nay, Gates đã viết: “Liệu một cỗ máy có thể quyết định rằng con người là mối đe dọa, kết luận rằng lợi ích của chúng khác với lợi ích của chúng ta hay đơn giản là ngừng quan tâm đến chúng ta? Có thể, nhưng vấn đề này ngày nay không còn cấp bách như trước khi có sự phát triển của AI trong vài tháng qua”. 

Trong bài đăng trên blog của mình vào tuần này, Gates cho biết ông tin rằng một trong những lĩnh vực đáng lo ngại nhất đối với AI là khả năng xảy ra các vụ lừa đảo sâu và thông tin sai lệch do AI tạo ra nhằm phá hoại các cuộc bầu cử và nền dân chủ. 

Gates hy vọng rằng “AI có thể giúp xác định các vụ giả mạo sâu cũng như các nguồn tạo ra chúng”. Ông cũng cho biết thêm rằng luật cần phải rõ ràng về việc sử dụng và dán nhãn deepfake để mọi người dễ dàng nhận biết thứ họ đang nhìn hoặc nghe có phải là sự thật hay không.

Gates cũng bày tỏ lo ngại về cách AI có thể giúp tin tặc và thậm chí các quốc gia thực hiện các cuộc tấn công mạng vào người dân và chính phủ dễ dàng hơn. Gates kêu gọi phát triển các biện pháp an ninh mạng liên quan và kêu gọi các chính phủ xem xét việc thành lập một cơ quan toàn cầu về AI tương tự như Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế.

Tuy nhiên, lĩnh vực ông lo ngại nhất là việc làm. Theo Bill Gates, con người cần thay đổi trong tương lai vì AI. "Công nhân sẽ cần được hỗ trợ và cần đào tạo lại khi thế giới chuyển dịch công việc sang AI", ông nói. "Đó là vai trò của chính phủ và doanh nghiệp. Họ cần đưa ra giải pháp kiểm soát và quản lý tốt hơn để người lao động không bị bỏ lại phía sau".

Theo một cuộc khảo sát gần đây, nhiều nhân viên hay thậm chí một số giám đốc điều hành đang lo sợ rằng AI sẽ đến thay thế công việc của họ. Một cuộc khảo sát do dịch vụ sàng lọc nhân viên Checkr thực hiện cho thấy 79% nhân viên lo lắng rằng AI sẽ đe dọa thu nhập và công việc họ trong thời gian tới.

“Sự phát triển ngày nay làm tôi nhớ đến thời điểm máy tính điện tử trở nên phổ biến vào những năm 1970 và 1980” Gates viết. “Một số giáo viên dạy toán lo lắng rằng học sinh sẽ ngừng học cách làm các phép tính cơ bản, nhưng những giáo viên khác lại đón nhận công nghệ mới và tập trung vào các kỹ năng tư duy đằng sau phép tính”.

Gates cho biết mọi người cảm thấy bất an là điều tự nhiên trong giai đoạn chuyển tiếp, nhưng ông nói thêm rằng ông rất lạc quan về tương lai và cách lịch sử cho thấy chúng ta có thể giải quyết những thách thức do công nghệ mới tạo ra.

Ông ấy viết “Đó là sự đổi mới mang tính biến đổi nhất mà bất kỳ ai trong chúng ta sẽ thấy trong đời mình và một cuộc tranh luận công khai lành mạnh sẽ phụ thuộc vào việc mọi người có hiểu biết về công nghệ, lợi ích và rủi ro của chúng hay không”.