Các quỹ đầu tư mạo hiểm đỡ đầu nhiều sinh viên bỏ học đại học, khởi nghiệp AI

Làn sóng AI đang tạo ra một thế hệ doanh nhân cực trẻ sẵn sàng rời bỏ đại học để khởi nghiệp. Không chỉ rót vốn, nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm còn chi trả chi phí sinh hoạt, nhà ở và dịch vụ hậu cần để các nhà sáng lập toàn tâm toàn ý xây dựng công ty trong “cơn sốt vàng” AI.

BỎ HỌC GIỮA CHỪNG ĐỂ CHẠY ĐUA VỚI CƠ HỘI AI

Mới đây, trang Wall Street Journal đã có bài viết chuyên sâu phản ánh về những người trẻ bỏ học đại học khởi nghiệp và được các quỹ đầu tư mạo hiểm “đỡ đầu”. Theo đó, Andrew Castellano đã mang đến một tin không dễ chấp nhận với gia đình: anh quyết định tạm dừng việc học tại Đại học Harvard khi đang ở năm hai để theo đuổi startup trí tuệ nhân tạo toàn thời gian. Nhưng với các nhà đầu tư mạo hiểm, đây lại là một cơ hội.

Castellano cùng đồng sáng lập Nebiyu Demie – người anh gặp khi làm việc bán thời gian trong khuôn viên trường từ năm nhất ngành khoa học máy tính – nhanh chóng rời ký túc xá. Họ chuyển vào một khu căn hộ thuộc sở hữu của quỹ đầu tư Link Ventures tại Cambridge, nơi những người hàng xóm ngay cạnh cũng là các nhà sáng lập trẻ đang phát triển sản phẩm AI cho ngành bảo hiểm.

Trong giai đoạn bùng nổ nhanh chóng của AI, việc chỉ rót vốn vào startup dường như không còn đủ. Nhiều quỹ đầu tư giờ đây tham gia sâu hơn vào đời sống của các nhà sáng lập trẻ: mua căn hộ, trang bị nội thất, cung cấp dịch vụ dọn dẹp, thậm chí lo cả việc đi lại. Mục tiêu là giải phóng tối đa thời gian để họ tập trung làm việc.

Wall Street Journal cho rằng sự thay đổi này phản ánh một thực tế: khởi nghiệp công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực AI, chưa bao giờ dễ tiếp cận như hiện nay. Các công cụ mới có thể tự động hóa nhiều khâu phát triển phần mềm, từ viết mã, sửa lỗi cho đến xây dựng website hay kế hoạch marketing.

Cùng lúc, dòng vốn đầu tư mạo hiểm đang đổ vào AI với quy mô lớn chưa từng có. Điều này tạo ra cảm giác “cửa sổ cơ hội” rất ngắn ngủi. Nhiều nhà sáng lập tin rằng nếu không hành động ngay, họ sẽ bỏ lỡ thời điểm vàng trước khi AI trở nên vượt trội hơn con người.

“Nếu chờ đến khi tốt nghiệp, những ý tưởng hay nhất có thể đã bị người khác chiếm mất”, Castellano chia sẻ.

Thực tế, việc sinh viên tạm dừng học tập để khởi nghiệp không phải là mới. Tuy nhiên, trong làn sóng AI hiện nay, xu hướng này đang diễn ra sớm hơn và mạnh mẽ hơn. Nhiều sinh viên không còn ý định quay lại trường, dù các trường đại học thường gọi đó là “tạm nghỉ” thay vì “bỏ học”.

Chính sách của các trường cũng khác nhau. Ví dụ, Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) cho phép sinh viên nghỉ tối đa bốn học kỳ.

KHI QUỸ ĐẦU TƯ “NUÔI” STARTUP TỪ A ĐẾN Z

Điểm khác biệt lớn nhất của thế hệ startup AI hiện nay không chỉ nằm ở độ tuổi mà còn ở cách họ được hỗ trợ.

Tại Cambridge, nhà sáng lập Link Ventures Dave Blundin đã chi 5,4 triệu USD tiền cá nhân để mua một tòa nhà căn hộ sáu phòng gần MIT, nhằm làm nơi ở cho các nhà sáng lập mà quỹ đầu tư này hậu thuẫn. Ông tiếp tục bỏ thêm 500.000 USD để cải tạo không gian, biến nơi này thành một môi trường sống “đậm chất công nghệ”.

Các căn hộ được trang bị nội thất từ Ikea, dụng cụ nhà bếp phong cách Martha Stewart và được chăm sóc bởi đội ngũ quản lý. Nhân viên của quỹ thậm chí đảm nhận vai trò như “người mẹ trong ký túc xá”, lo liệu mọi nhu cầu sinh hoạt cho các nhà sáng lập trẻ.

Cuộc sống tại đây xoay quanh công việc. Những nhà sáng lập trẻ gần như dành toàn bộ thời gian để phát triển sản phẩm. Các chi tiết nhỏ trong căn hộ phản ánh rõ điều này: một tấm biển “chúc mừng sinh nhật” vẫn treo từ nhiều tháng trước, hay một thùng bia còn sót lại dưới tầng hầm.

Ở một căn hộ khác, ba nhà sáng lập startup Vocara – từng là vận động viên thể thao đại học – chỉ bổ sung một thiết bị đáng chú ý trong bếp: một chiếc nồi cơm cỡ lớn đủ để nấu khẩu phần ăn cho cả tuần. Khi gọi được vốn, họ chuyển sang đặt đồ ăn nhanh mỗi ngày.

Không chỉ cung cấp chỗ ở, các nhà đầu tư còn tài trợ nhiều tiện ích khác. Tại San Francisco, Ben Rhodes-Kropf – người từ chối nhập học MIT để tham gia chương trình tăng tốc của Y Combinator – hiện sống cùng 10 nhân viên trong một ngôi nhà mà chi phí thuê, đầu bếp riêng, người dọn dẹp và các tiện nghi khác đều do nhà đầu tư chi trả.

Họ làm việc tới 15 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần. Không gian sống được thiết kế để tối đa hóa hiệu suất: garage được cải tạo thành phòng gym, sân thượng có bể nước lạnh, tủ lạnh luôn đầy đồ uống.

Theo Rhodes-Kropf, ngay cả khi startup thất bại, trải nghiệm này vẫn giúp anh trở nên “rất dễ được tuyển dụng” nhờ những kỹ năng tích lũy.

Sự cạnh tranh giữa các quỹ đầu tư cũng ngày càng gay gắt. Việc hỗ trợ toàn diện cho nhà sáng lập trở thành một lợi thế để thu hút nhân tài trẻ.

Tuổi trung bình của các nhà sáng lập startup AI kỳ lân đã giảm mạnh, từ 40 tuổi vào năm 2020 xuống còn 29 tuổi vào năm 2024. Điều này cho thấy dòng chảy khởi nghiệp đang trẻ hóa nhanh chóng.

GIÁ TRỊ CỦA ĐẠI HỌC BỊ ĐẶT DẤU HỎI

Làn sóng bỏ học để khởi nghiệp AI cũng đặt ra câu hỏi lớn về vai trò của giáo dục đại học.

Nhiều nhà sáng lập trẻ cho rằng chương trình đào tạo hiện nay không theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ. Một số thậm chí đặt nghi vấn liệu việc dành bốn năm trên giảng đường có còn đáng giá.

Shraman Kar, 19 tuổi, đã rời Đại học Stanford sau năm nhất và huy động được 4,5 triệu USD cho startup video AI của mình. Anh cho rằng đại học không còn là con đường duy nhất để thành công.

Trong khi đó, Christine Zhang – cũng tạm nghỉ Harvard – mô tả làn sóng AI hiện tại như một “cơn sốt vàng hiện đại”. Với cô, rủi ro gần như bằng không: nếu thất bại, cô vẫn có thể quay lại trường.

Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình với quan điểm này.

Các trường đại học đang nỗ lực thích nghi. Nhiều nơi đã công bố chương trình đào tạo AI mới hoặc thành lập khoa chuyên biệt. MIT thậm chí xem xét cho phép giảng viên nghỉ dài hạn để khởi nghiệp.

Lãnh đạo MIT nhấn mạnh tầm quan trọng của “chiến lược dài hạn”, khuyến khích sinh viên hoàn thành chương trình học thay vì chạy theo xu hướng ngắn hạn.

Ở góc độ thị trường lao động, những lo ngại cũng không phải không có cơ sở. Tỷ lệ thất nghiệp của sinh viên mới tốt nghiệp đang cao hơn mức trung bình chung, đặc biệt trong ngành khoa học máy tính.

Điều này khiến lời khuyên truyền thống của các bậc phụ huynh – chọn ngành an toàn và theo đuổi sự nghiệp ổn định – trở nên kém chắc chắn hơn trước.

Dù vậy, với nhiều người trẻ, cơ hội từ AI vẫn quá hấp dẫn để bỏ qua.

Rudy Arora, người rời Đại học Northwestern để phát triển ứng dụng học tập Turbo AI, đã trấn an cha mẹ bằng một câu hỏi thẳng thắn: “Bố mẹ muốn nói với bạn bè rằng con mình có bằng đại học, hay kiếm được hàng triệu USD mỗi tháng?”