Esports Việt Nam: Từ thị trường tiềm năng đến hệ sinh thái hội nhập toàn cầu

Chia sẻ trong cuộc họp báo diễn ra mới đây, ông Hans Jagnow – Giám đốc Quan hệ Câu lạc bộ và Tuyển thủ của Esports Foundation (EF) khẳng định Việt Nam không còn chỉ là một thị trường tiềm năng mà đang thực sự chuyển mình thành một hệ sinh thái có cấu trúc chặt chẽ trong 5 năm qua.

VIỆT NAM: MỘT TRONG NHỮNG THỊ TRƯỜNG NĂNG ĐỘNG NHẤT THẾ GIỚI

Theo đánh giá của ông Hans, Việt Nam hiện là một trong những thị trường Esports năng động nhất trên toàn cầu nhờ vào thế hệ dân số trẻ am hiểu kỹ thuật số. Sự nhiệt huyết của cộng đồng người hâm mộ trong nước không chỉ tạo ra sức ảnh hưởng nội địa mà còn đóng góp tích cực vào hệ sinh thái toàn cầu, đặc biệt ở mảng trò chơi di động và các tựa game truyền thống như League of Legends.

Sự trỗi dậy này được minh chứng rõ nét qua tiến bộ liên tục tại các giải đấu chuyên nghiệp. Việc những đội tuyển như GAM Esports góp mặt trong Chương trình Đối tác Câu lạc bộ tại Esports World Cup là minh chứng cho thấy trình độ của Việt Nam đã tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế. Ông Hans kỳ vọng sẽ thấy nhiều bước tiến mạnh mẽ hơn nữa từ Việt Nam ở tất cả các cấp độ thi đấu toàn cầu trong thời gian tới.

Chính tiềm năng này đã đưa Việt Nam trở thành một phần quan trọng của Esports Nations Cup (ENC) – giải đấu quốc gia đa bộ môn, mang tầm vóc toàn cầu. Ông Hans Jagnow cho biết, ENC được xây dựng nhằm tạo ra một nền tảng thống nhất để những tuyển thủ xuất sắc nhất thế giới hội ngộ và thi đấu dưới màu cờ sắc áo quốc gia.

Với quy mô 16 bộ môn thi đấu và quy trình vòng loại trải rộng khắp các châu lục, ENC 2026 tại Riyadh (Ả Rập Xê Út) sẽ là nơi để Việt Nam không chỉ trình diễn kỹ năng chuyên môn mà còn khẳng định vị thế dẫn dắt trong khu vực thông qua một hệ sinh thái cạnh tranh và có cấu trúc chặt chẽ.

EF mới đây cũng chính thức công bố Hội Thể thao điện tử giải trí Việt Nam (VIRESA) là Đối tác Quốc gia chính thức tại Việt Nam cho giải đấu Esports Nations Cup 2026 (ENC).

Chia sẻ tại buổi họp báo, bà Cao Thị Thu Phương – Tổng thư ký VIRESA nhấn mạnh rằng việc tham gia các giải đấu cấp quốc gia như ENC là cơ hội vàng để chuẩn hóa toàn diện nền Esports nước nhà. Với VIRESA, ENC không đơn thuần là một giải đấu đơn lẻ mà đóng vai trò là động lực quan trọng trong lộ trình chuyên nghiệp hóa lâu dài. Đây là dịp để Việt Nam tiếp tục xây dựng hệ thống bài bản, phù hợp với thực tiễn và kết nối các thành phần trong hệ sinh thái lại với nhau.

Thách thức lớn nhất hiện nay theo bà Phương là việc đồng bộ hóa nhiều bên liên quan cùng một lúc dưới một tiêu chuẩn vận hành thống nhất. Từ vận động viên, huấn luyện viên, các câu lạc bộ đến nhà phát hành và đơn vị truyền thông đều phải phối hợp chặt chẽ để vận hành Đội tuyển Quốc gia hiệu quả. Dù đây là một áp lực lớn, nhưng phía VIRESA xem đây là áp lực tích cực nhằm đưa thể thao điện tử Việt Nam hội nhập sâu hơn với các chuẩn mực quốc tế.

"CHÌA KHÓA" MỞ CÁNH CỬA DOANH THU 10 TRIỆU USD VÀO NĂM 2030

Dựa trên các báo cáo phân tích thị trường Esports khu vực và thế giới, ngành công nghiệp thể thao điện tử tại Việt Nam đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng kép hàng năm ở mức hai con số. Các số liệu dự báo cho thấy, với đà phát triển hiện tại, quy mô doanh thu toàn thị trường có thể chạm mốc 10 triệu USD vào năm 2030. 

Đứng trước những dự báo này, cả ông Hans Jagnow và bà Cao Thị Thu Phương đều nhận định đây là một mục tiêu hoàn toàn khả thi, dựa trên sự giao thoa giữa thành tích thi đấu và sự trưởng thành của nền kinh tế số.

Theo phân tích của ông Hans Jagnow, chìa khóa đầu tiên để mở cánh cửa thành công thương mại chính là tính xuất sắc trong thi đấu. Ông cho rằng Esports cũng tương tự như các môn thể thao truyền thống: giá trị thương mại chỉ thực sự bùng nổ khi các vận động viên đạt được đẳng cấp quốc tế. 

Theo ông, những thành công vang dội trên đấu trường toàn cầu sẽ tạo ra những "câu chuyện truyền cảm hứng", từ đó thu hút không chỉ khán giả trong nước mà còn cả sự chú ý của thị trường quốc tế. Khi Việt Nam khẳng định được vị thế, các đội tuyển như GAM Esports hay các đối tác nội địa sẽ có quyền tiếp cận trực tiếp vào các dòng vốn lớn, điển hình như gói hỗ trợ 20 triệu USD từ Chương trình Đối tác Câu lạc bộ của EWC. Đây chính là nguồn lực tài chính trực tiếp giúp củng cố hạ tầng và tái đầu tư cho thị trường trong nước.

Bổ sung cho góc nhìn toàn cầu, bà Phương đi sâu vào các yếu tố nội tại đặc thù của Việt Nam. Bà nhấn mạnh rằng con số 10 triệu USD không đến từ một yếu tố đơn lẻ mà là kết quả của sự cộng hưởng từ ba trụ cột chính. 

Đầu tiên là lợi thế về nhân khẩu học với thế hệ trẻ "digital native" chiếm tỷ trọng lớn, tạo ra một cộng đồng người xem có mức độ gắn kết cực cao. 

Thứ hai là sự bùng nổ của thị trường game di động – phân khúc đang dẫn dắt tăng trưởng tại Đông Nam Á – giúp mở rộng điểm chạm giữa các thương hiệu và người dùng. 

Cuối cùng, sự hình thành của một hệ sinh thái có cấu trúc, nơi các nhà phát hành, câu lạc bộ và các tổ chức quản lý quốc gia như VIRESA phối hợp chặt chẽ, đang dần biến Esports thành một ngành kinh tế thể thao chuyên nghiệp và có khả năng sinh lời bền vững.

Đặc biệt, thông qua các cấu trúc phát triển chuyên biệt như giải đấu ENC, Việt Nam đang có cơ hội hiếm có để chuẩn hóa hạ tầng nội địa. Việc xây dựng mô hình đội tuyển quốc gia không chỉ giúp nâng cao trình độ chuyên môn mà còn mở ra các cơ hội thương mại mới thông qua việc khai thác bản quyền hình ảnh và các hợp đồng tài trợ dài hạn.

Theo bà Phương, khi các tiêu chuẩn vận hành được nâng cao và sự phối hợp giữa các bên liên quan trở nên đồng bộ, thị trường Esports Việt Nam sẽ không chỉ dừng lại ở con số 10 triệu USD mà còn có thể tiến xa hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Để duy trì vị thế dẫn dắt khu vực, ông Hans Jagnow khuyến nghị Việt Nam cần đầu tư vào các lộ trình dài hạn, đặc biệt là phát triển tài năng trẻ và đào tạo chuyên môn huấn luyện. Việc tạo cơ hội cho các tuyển thủ giao lưu quốc tế sẽ thúc đẩy quá trình chuyển giao kiến thức và tích lũy kinh nghiệm theo tiêu chuẩn thế giới.

Đồng quan điểm đó, bà Phương khẳng định VIRESA sẽ tận dụng sức bật từ các giải đấu lớn để phát triển thêm những hoạt động phong trào từ học đường và cộng đồng. Mục tiêu của Việt Nam không chỉ là chuẩn bị cho một kỳ giải đơn lẻ mà là xây dựng một thế hệ vận động viên bền vững cho nhiều năm tiếp theo, từ đó nâng cao thành tích tại các đấu trường thể thao đỉnh cao như SEA Games hay ASIAD.