Hai startup lớn của Ấn Độ bị điều tra, định giá giảm từ hơn 20 tỷ USD xuống còn 1 tỷ USD

Lĩnh vực công nghệ đang bùng nổ của Ấn Độ đang đối mặt thách thức lớn khi các công ty khởi nghiệp lớn là Byju's và Paytm rơi vào khủng hoảng, bị giám sát chặt chẽ về mặt pháp lý và bị cáo buộc quản lý yếu kém.

HAI STARTUP LỚN VƯỚNG SCANDAL

Paytm, từng là một ngôi sao fintech ở Ấn Độ, bắt đầu vướng vào scandal kể từ tháng 3/2022, sau khi Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ yêu cầu đơn vị ngân hàng của gã khổng lồ fintech ngừng tiếp nhận khách hàng mới.

Ngân hàng trung ương cho biết một cuộc kiểm toán tiếp theo “đã tiết lộ những hành vi không tuân thủ diễn ra liên tục và những mối lo ngại về giám sát nghiêm trọng trong ngân hàng”.

Bắt đầu từ tháng 3 năm nay, Paytm không được phép tiếp tục nhận tiền gửi mới vào tài khoản hoặc ví kỹ thuật số của mình.

Tuy nhiên, để có lãi, Paytm cũng được cho là đang bị cơ quan chống lừa đảo liên bang điều tra về khả năng vi phạm luật ngoại hối.

Vào ngày 26/2, One97 Communications, công ty mẹ của Paytm, cho biết trong một hồ sơ trao đổi rằng người sáng lập và Giám đốc điều hành Vijay Shekhar Sharma đã từ chức khỏi hội đồng quản trị của Paytm Payments Bank.

Trong thời kỳ đại dịch, Paytm đã tận dụng sự bùng nổ thanh toán kỹ thuật số ở Ấn Độ, báo cáo số lượng giao dịch tăng gấp 3,5 lần. Các nhà đầu tư như SoftBank, Tập đoàn Alibaba và Ant Financial đặt cược lớn vào Paytm, nhưng giá cổ phiếu công ty đã giảm hơn 70% kể từ khi IPO vào tháng 11/2021.

Truyền thông địa phương đưa tin SoftBank và Ant Group hiện đang cắt giảm cổ phần của họ trong công ty thanh toán này.

Ashish Wadhwani, đồng sáng lập và đối tác quản lý của IvyCap Ventures cho biết: “Các nhà đầu tư và người sáng lập vốn mạo hiểm có trách nhiệm lớn hơn trong việc đảm bảo hoạt động quản trị trong công ty hoạt động tốt”.

Trong khi đó, Byju's, công ty khởi nghiệp có giá trị nhất Ấn Độ một thời, cũng đang phải vật lộn để tồn tại. Công ty khởi nghiệp công nghệ giáo dục Ấn Độ đã chứng kiến mức định giá của mình giảm mạnh từ 22 tỷ USD xuống còn 1 tỷ USD và phải đối mặt với một loạt vấn đề bao gồm cáo buộc sai phạm về kế toán và quản lý yếu kém có mục đích.

Công ty hoạt động không sinh lời, cung cấp các dịch vụ từ hướng dẫn trực tuyến đến huấn luyện ngoại tuyến, đã thu hút hàng tỷ đô la từ các nhà đầu tư trong thời kỳ đại dịch khi các lớp học truyền thống bị đóng cửa.

Công ty đang bị giám sát chặt chẽ sau khi chính phủ Ấn Độ thông báo lệnh kiểm tra tài chính và hoạt động kế toán của Byju.

Bhavish Sood, đối tác chung của công ty đầu tư mạo hiểm Modulor Capital có trụ sở tại Ấn Độ và là cựu giám đốc nghiên cứu của công ty tư vấn Gartner, cho rằng vấn đề của Byju's sẽ tác động đến toàn bộ ngành edtech của Ấn Độ. 

ĐỊNH GIÁ STARTUP LAO DỐC 

Đại dịch Covid-19 đã đẩy nhanh cuộc cách mạng kỹ thuật số ở Ấn Độ. Từ giáo dục trực tuyến và giao đồ ăn đến mua sắm trực tuyến, các công ty công nghệ nhận thấy nhu cầu về sản phẩm và dịch vụ của họ tăng vọt.

Chính phủ đã công nhận hơn 14.000 công ty khởi nghiệp mới vào năm 2021 - so với chỉ 733 công ty trong giai đoạn 2016-2017, theo Khảo sát Kinh tế Ấn Độ giai đoạn 2021-2022. Kết quả là Ấn Độ đã trở thành hệ sinh thái khởi nghiệp lớn thứ ba trên thế giới sau Mỹ và Trung Quốc.

Vào năm 2021, kỷ lục 44 công ty khởi nghiệp Ấn Độ đã đạt được trạng thái kỳ lân - trị giá từ 1 tỷ USD trở lên, nâng tổng số kỳ lân ở Ấn Độ lên 83.

Theo dữ liệu từ nền tảng dữ liệu khởi nghiệp toàn cầu Tracxn, nguồn tài trợ mạo hiểm vào các công ty khởi nghiệp Ấn Độ đạt kỷ lục 41,6 tỷ USD vào năm 2021.

Nhưng hướng gió đã thay đổi kể từ đó. Nguồn tài trợ cho các công ty khởi nghiệp Ấn Độ đã giảm 83% vào năm 2023 so với mức cao kỷ lục 7 tỷ USD vào năm 2021, do nguồn vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu cạn kiệt trong bối cảnh những bất ổn kinh tế vĩ mô gia tăng, chẳng hạn như lãi suất tăng.

Định giá của Byju giảm mạnh 95% sau khi các nhà đầu tư cắt cổ phần trong nhiều đợt. Gần đây nhất, định giá đã giảm xuống còn 1 tỷ USD, sau khi BlackRock giảm tỷ lệ sở hữu tại Byju’s vào tháng trước.

Những rắc rối pháp lý cũng ảnh hưởng nặng nề đến Paytm, khiến giá trị của startup giảm xuống còn 3 tỷ USD, sụt giảm mạnh so với mức định giá gần 20 tỷ USD khi được niêm yết vào tháng 11/2021.

Byju's đang phải đối mặt với tình trạng khủng hoảng tiền mặt, tuyên bố sẽ phát hành quyền phát hành cổ phiếu trị giá 200 triệu USD để thanh toán "các khoản nợ trước mắt" và các chi phí hoạt động khác. Công ty được cho là đang phải vật lộn với việc trả nợ và trả lương cho nhân viên.

“Các công ty không có mô hình bền vững rõ ràng sẽ phá sản vì không ai tài trợ cho họ với mức định giá điên rồ. Nhưng một lần nữa, các doanh nghiệp hoạt động dựa trên các nguyên tắc cơ bản sẽ tiếp tục nhận được tài trợ”, Chuyên gia của quỹ đầu tư IvyCap Ventures cho biết.