Thị trường smartphone chững lại, robot trở thành “đường cong tăng trưởng” mới của Trung Quốc

Theo South China Morning Post, sự chững lại của thị trường smartphone toàn cầu đang buộc chuỗi cung ứng điện tử Trung Quốc phải tìm kiếm động lực tăng trưởng mới. Trong bối cảnh đó, robot hình người nổi lên như một hướng đi đầy tiềm năng, nơi các nhà cung cấp linh kiện có thể tận dụng lại năng lực sản xuất và công nghệ tích lũy suốt nhiều năm trong ngành di động.

THỊ TRƯỜNG ROBOT HÌNH NGƯỜI NĂM 2027 SẼ TĂNG GẤP SÁU LẦN NĂM 2025

Một minh chứng rõ nét cho sự giao thoa này là màn trình diễn ấn tượng của robot D1 do hãng Honor phát triển. Dù chỉ mới bước chân vào lĩnh vực robot hình người từ năm ngoái, Honor đã gây bất ngờ khi robot “Lightning” của họ giành chiến thắng tại giải bán marathon robot ở Bắc Kinh, vượt qua nhiều tên tuổi lớn trong ngành như Unitree. Đáng chú ý, robot này còn đạt thành tích vượt qua kỷ lục thế giới của con người hơn 6 phút.

Theo kỹ sư Yao Bin của Honor, một trong những yếu tố giúp robot đạt hiệu suất cao là việc áp dụng công nghệ tản nhiệt vốn được phát triển cho smartphone. Công nghệ này giúp động cơ duy trì nhiệt độ ổn định ngay cả khi vận hành liên tục trong quãng đường dài 21 km — một yêu cầu khắt khe đối với robot di động.

Không chỉ Honor, hàng loạt nhà cung cấp linh kiện smartphone lớn như Lingyi iTech, Lens Technology và AAC Technologies cũng đã tham gia vào chuỗi cung ứng robot, cung cấp các bộ phận cấu trúc và linh kiện quan trọng cho dự án D1. Điều này cho thấy sự dịch chuyển không còn là thử nghiệm riêng lẻ mà đang dần trở thành xu hướng trong toàn ngành.

Theo dự báo của Counterpoint Research, thị trường robot hình người có thể vượt mốc 100.000 đơn vị vào năm 2027, tăng gấp sáu lần so với mức 16.000 đơn vị năm 2025. Các lĩnh vực như logistics, sản xuất và ô tô dự kiến sẽ chiếm tới 72% tổng số ứng dụng.

Trong khi đó, thị trường smartphone lại đi theo chiều hướng ngược lại. Hãng nghiên cứu IDC dự báo lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu sẽ giảm 12,9% trong năm 2026, xuống còn 1,12 tỷ thiết bị — mức giảm lớn nhất từng được ghi nhận. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tình trạng thiếu hụt chip nhớ và nhu cầu tiêu dùng suy yếu.

“Hiện nay, tất cả đều đang tìm kiếm một đường cong tăng trưởng mới,” ông Ivan Lam, chuyên gia phân tích cấp cao tại Counterpoint, nhận định. “Khi có sẵn năng lực sản xuất và công nghệ có thể tái sử dụng, việc chuyển sang robot là điều hoàn toàn hợp lý.”

ĐƠN HÀNG ROBOT CỦA TRUNG QUỐC TĂNG TỐC

Không chỉ dừng lại ở tiềm năng, thị trường robot hình người đã bắt đầu tạo ra các đơn hàng thực tế cho chuỗi cung ứng điện tử.

Công ty Everwin Precision, nhà cung cấp linh kiện có trụ sở tại Thâm Quyến, cho biết đã cung cấp tới 690.000 đơn vị linh kiện chính xác cho khách hàng robot hình người trong năm 2025, mang về doanh thu khoảng 100 triệu nhân dân tệ (tương đương 14,6 triệu USD). Dù con số này vẫn chiếm chưa đến 1% tổng doanh thu, nhưng công ty đã xác định robot sẽ là động lực tăng trưởng tiếp theo.

Lingyi iTech, một trong những nhà cung cấp quan trọng của Apple, cũng đang đẩy mạnh hiện diện trong lĩnh vực này. Theo các nguồn tin trong ngành, công ty đã nhận được đơn hàng cung cấp linh kiện cấu trúc cho hơn 10.000 robot từ AgiBot, một startup robot hình người hàng đầu Trung Quốc.

Không chỉ cung ứng linh kiện, Lingyi còn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bằng cách thành lập liên doanh với AgiBot, nắm giữ 80% cổ phần, tập trung vào phát triển và lắp ráp robot. Công ty cũng đã mở nhà máy robot tại Bắc Kinh, với kế hoạch nâng công suất từ 10.000 đơn vị trong năm nay lên 20.000 vào năm 2027, và đạt 500.000 đơn vị vào năm 2030.

Báo cáo thường niên 2025 của Lingyi cho biết công ty đã cung cấp “hàng nghìn” bộ phần cứng và dịch vụ lắp ráp cho các doanh nghiệp robot lớn. Đồng thời, doanh nghiệp đặt mục tiêu trở thành một trong ba nhà cung cấp hàng đầu trong lĩnh vực phần cứng cho “trí tuệ hiện thân”.

Sự chuyển dịch này không chỉ giới hạn ở một vài doanh nghiệp lớn. Tại hội chợ AI và Robotics Plus tổ chức ở Thâm Quyến vào cuối tháng 4, nhiều nhà cung cấp linh kiện điện tử đã tích cực giới thiệu sản phẩm dành riêng cho robot.

Seavo Technology, một công ty chuyên sản xuất bo mạch chủ, là một ví dụ điển hình. Theo quản lý Zhang Qifu, công ty đã nhanh chóng điều chỉnh dây chuyền để phục vụ lĩnh vực robot và hiện có hơn 200 khách hàng trong ngành này. Tại gian hàng của họ, lượng khách quan tâm đến việc ứng dụng bo mạch cho khả năng suy luận và điều khiển chuyển động của robot tăng mạnh.

“Robot hiện vẫn chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong hoạt động kinh doanh của chúng tôi,” ông Zhang cho biết. “Nhưng rõ ràng, tất cả đều đang muốn có một phần trong thị trường này.”

THÁCH THỨC KỸ THUẬT TRONG SẢN XUẤT ROBOT HÌNH NGƯỜI

Dù xu hướng chuyển sang robot hình người đang tăng tốc, các chuyên gia cho rằng đây không phải là một sự “xoay trục” hoàn toàn, mà là sự mở rộng tự nhiên từ năng lực hiện có của ngành smartphone.

Theo ông Ivan Lam, có sự tương đồng đáng kể về công nghệ giữa hai lĩnh vực. Những thành phần như module camera chính xác cao, cảm biến vi cơ điện tử (MEMS), pin mật độ cao và công nghệ phản hồi xúc giác (haptics) đều đã được phát triển đến mức trưởng thành trong ngành smartphone.

“Những công nghệ này phù hợp trực tiếp với yêu cầu của robot, đặc biệt là trong cảm biến khớp nối và các bộ phận thao tác,” ông Lam giải thích. “Các tiêu chuẩn về sản xuất chính xác cũng rất tương đồng.”

Điều này giúp các nhà cung cấp có thể tận dụng dây chuyền hiện có, giảm đáng kể chi phí đầu tư ban đầu khi bước vào thị trường robot. Đây chính là lý do khiến nhiều doanh nghiệp coi robot hình người như một phần mở rộng hợp lý thay vì một hướng đi hoàn toàn mới.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở mức độ yêu cầu kỹ thuật. So với smartphone, robot đòi hỏi độ chính xác và độ tin cậy cao hơn nhiều. Sai số nhỏ trong linh kiện có thể dẫn đến lỗi vận hành nghiêm trọng, đặc biệt trong các ứng dụng công nghiệp.

“Robot có mức dung sai lỗi thấp hơn rất nhiều so với smartphone,” ông Lam nhấn mạnh. “Điều này khiến quá trình chuyển từ nghiên cứu và phát triển sang sản xuất hàng loạt trở nên khó khăn hơn đáng kể.”

Ngoài ra, việc tích hợp phần cứng với các hệ thống trí tuệ nhân tạo và điều khiển chuyển động cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về thiết kế hệ thống tổng thể, một lĩnh vực mà không phải nhà cung cấp linh kiện nào cũng sẵn sàng.