Trung Quốc bùng nổ “công nghệ du lịch”

Trong nhiều thập kỷ, Thung lũng Silicon là điểm đến không thể bỏ qua đối với các nhà sáng lập startup, kỹ sư công nghệ và nhà đầu tư muốn tìm hiểu những xu hướng đổi mới mới nhất. Tuy nhiên, một sự dịch chuyển đáng chú ý đang diễn ra. Thay vì đến California, ngày càng nhiều người lựa chọn đặt chân tới Thượng Hải, Hàng Châu hay Thâm Quyến để tận mắt chứng kiến những công nghệ đang định hình tương lai.

Sự trỗi dậy mạnh mẽ của các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), xe điện, robot và sản xuất thông minh tại Trung Quốc đang tạo ra một loại hình du lịch hoàn toàn mới: du lịch công nghệ. Đây không còn là những chuyến tham quan thông thường mà là những hành trình khám phá hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

TẬN MẮT CHỨNG KIẾN “CỖ MÁY CÔNG NGHỆ” TRUNG QUỐC VẬN HÀNH

Những tour du lịch mang tên như “Shanghai AI and Robotics Innovation Tour” hay “EV and Battery Deep Dive” đang thu hút lượng lớn khách quốc tế. Thời gian kéo dài từ ba đến năm ngày, với chi phí có thể lên tới 9.000 USD, chưa bao gồm vé máy bay.

Điểm khác biệt của các tour này nằm ở quyền tiếp cận đặc biệt mà du khách khó có thể có được nếu tự đi. Người tham gia được đưa vào bên trong các nhà máy xe điện, trung tâm nghiên cứu AI, vườn ươm khởi nghiệp công nghệ và các hội nghị chuyên ngành. Nhiều chương trình còn tổ chức các buổi hỏi đáp riêng với lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia công nghệ.

Các điểm đến được lựa chọn đều là những biểu tượng cho sự phát triển công nghệ của Trung Quốc hiện nay. Đó là BYD – hãng xe điện đã vượt Tesla về doanh số bán xe điện toàn cầu; Unitree Robotics – công ty nổi tiếng với các robot hình người gây sốt trên mạng xã hội; hay DeepSeek – startup AI đang được nhiều người ví như đối thủ mới nổi của ChatGPT.

Theo ông Shaoyu Yuan, giảng viên quan hệ quốc tế tại Đại học New York, một trong những động lực lớn thúc đẩy xu hướng này là tâm lý sợ bị bỏ lại phía sau.

Ông cho rằng hệ sinh thái công nghệ Trung Quốc đã đạt tới trình độ phát triển mà việc chỉ đọc báo cáo hay theo dõi tin tức không còn đủ. Những người làm kinh doanh và đầu tư ngày càng cảm thấy rằng nếu không trực tiếp quan sát những gì đang diễn ra tại Trung Quốc, họ sẽ gặp bất lợi so với các đối thủ đã có trải nghiệm thực tế.

“Đọc về mô hình tích hợp dọc của BYD là một chuyện. Được trực tiếp bước vào nhà máy và quan sát cách hệ thống vận hành lại là một trải nghiệm hoàn toàn khác”, ông Yuan nhận định.

Chetan Shah, một nhà đầu tư đến từ Mumbai (Ấn Độ), đã tham gia nhiều chuyến du lịch công nghệ tại Trung Quốc. Theo ông, mức giá của các tour không hề rẻ, nhưng điều ông nhận được là những trải nghiệm không thể mua bằng tiền.

“Nếu đi với tư cách khách du lịch thông thường, tôi chỉ có thể ghé thăm phòng trưng bày của BYD. Nhưng trong các chương trình này, tôi được tiếp cận sâu hơn rất nhiều”, ông nói.

NHỮNG CHUYẾN ĐI LÀM THAY ĐỔI GÓC NHÌN ĐẦU TƯ

Không chỉ mang tính trải nghiệm, nhiều người tham gia cho biết các chuyến du lịch công nghệ đã ảnh hưởng trực tiếp tới quyết định kinh doanh và đầu tư của họ.

Sau khi tận mắt chứng kiến năng lực sản xuất của các doanh nghiệp Trung Quốc, ông Shah bắt đầu so sánh các ngành công nghiệp tương tự giữa Trung Quốc, Ấn Độ và phương Tây. Những gì ông nhìn thấy khiến ông phải đánh giá lại nhiều giả định trước đây về khả năng cạnh tranh toàn cầu.

Lấy ví dụ trong ngành hóa chất, nhà đầu tư này cho biết ông nhận ra chi phí sản xuất mà các doanh nghiệp Trung Quốc đạt được là mức mà nhiều đối thủ tại Ấn Độ khó có thể cạnh tranh.

Từ những quan sát thực địa đó, ông quyết định thoái vốn khỏi một số khoản đầu tư. Sau này, giá trị của những khoản đầu tư đó giảm từ 40-50%.

Sự quan tâm ngày càng lớn của giới đầu tư và doanh nhân cũng đang tạo ra một ngành kinh doanh mới.

Năm 2023, Boyang Shen chuyển đến Thượng Hải sau hơn một thập kỷ làm tư vấn kinh doanh tại châu Âu. Ban đầu, ông dự định thành lập một công ty nghiên cứu thị trường và tư vấn doanh nghiệp. Tuy nhiên, mọi thứ thay đổi khi hai khách hàng đề nghị ông thiết kế các chuyến tham quan chuyên sâu về ngành xe điện và thương mại livestream.

Nhận thấy nhu cầu ngày càng tăng, Shen quyết định xin giấy phép lữ hành và thành lập công ty GloPen. Chỉ trong vòng 18 tháng, doanh nghiệp này đã phục vụ hơn 1.000 khách quốc tế.

Theo Shen, thị trường tư vấn truyền thống có rất nhiều đối thủ cạnh tranh, trong khi mô hình du lịch công nghệ chuyên sâu vẫn còn nhiều dư địa phát triển.

Phần lớn khách hàng của GloPen đến từ Đông Nam Á, Ấn Độ và châu Âu. Ngoài ra còn có lượng khách đáng kể từ Mỹ và Brazil.

Không chỉ giới doanh nhân và nhà đầu tư, đối tượng khách hàng của ngành du lịch công nghệ đang mở rộng sang cả học sinh và phụ huynh.

Công ty nghiên cứu Tech Buzz China gần đây triển khai một chương trình dành riêng cho học sinh có định hướng theo đuổi các ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học). Trong số 32 người đăng ký đầu tiên, phần lớn đến từ Mỹ, còn lại chủ yếu từ Singapore và Ấn Độ.

Chương trình tạo điều kiện để phụ huynh và học sinh gặp gỡ các thực tập sinh tại các công ty AI của Trung Quốc cũng như những sinh viên đang nghiên cứu về robot.

Theo bà Rui Ma, nhà sáng lập Tech Buzz China, mục tiêu là giúp các gia đình có cái nhìn cập nhật nhất về những lĩnh vực công nghệ đang phát triển nhanh chóng, từ đó định hướng việc học tập và nghề nghiệp cho thế hệ trẻ.

TỪ CÔNG CỤ QUẢNG BÁ DOANH NGHIỆP ĐẾN “QUYỀN LỰC MỀM” CÔNG NGHỆ CỦA TRUNG QUỐC

Không chỉ phục vụ nhu cầu tìm hiểu công nghệ, xu hướng du lịch này còn đang trở thành một phần trong chiến lược xây dựng hình ảnh quốc gia của Trung Quốc.

Tại Thâm Quyến, trung tâm sản xuất và công nghệ nằm sát Hồng Kông, những trải nghiệm công nghệ dành cho khách du lịch phổ thông cũng đang nở rộ. Một trong những hoạt động được đánh giá cao nhất hiện nay là chương trình “Shenzhen Tech Tour: Explore the Future”.

Với mức giá khoảng 92 USD, du khách có thể trải nghiệm dịch vụ giao đồ ăn bằng drone, đi thử robotaxi và tham quan các cửa hàng trưng bày kính AI hay đồ chơi tích hợp trí tuệ nhân tạo.

Các doanh nghiệp công nghệ cũng nhanh chóng tận dụng xu hướng này để quảng bá thương hiệu. Startup xe điện XPeng bắt đầu bán vé tham quan showroom từ đầu năm 2025 và thường xuyên trong tình trạng cháy vé.

Song song với đó, nhiều hình ảnh về công nghệ Trung Quốc liên tục lan truyền trên mạng xã hội toàn cầu.

Tháng 4/2025, YouTuber nổi tiếng iShowSpeed đã đến Thâm Quyến và trải nghiệm xe bay không người lái. Video thu hút hàng trăm nghìn lượt xem và được truyền thông nhà nước Trung Quốc ca ngợi là đã giúp thế giới nhìn thấy một “Trung Quốc chân thực”.

Đầu năm nay, Friedrich Merz cũng ghé thăm Unitree Robotics tại Hàng Châu. Hình ảnh ông theo dõi các robot hình người biểu diễn võ thuật nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc.

Nhiều lãnh đạo quốc tế khác, bao gồm đại diện từ Tây Ban Nha và Việt Nam, cũng đã gặp gỡ các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc và trải nghiệm các thiết bị AI trong các chuyến thăm chính thức gần đây.

Trong khi đó, Lex Fridman – người dẫn một trong những podcast công nghệ nổi tiếng nhất thế giới – cũng cho biết đang tới Trung Quốc để gặp gỡ những kỹ sư đứng sau cuộc cách mạng AI của nước này.

Theo ông Shaoyu Yuan, du lịch công nghệ đang tạo ra một vòng lặp khuếch đại hình ảnh rất hiệu quả. Người dùng nhìn thấy các video công nghệ Trung Quốc trên TikTok hoặc YouTube, từ đó nảy sinh sự tò mò. Sự tò mò thúc đẩy họ tham gia các chuyến tham quan. Sau khi trải nghiệm, họ tiếp tục chia sẻ nội dung lên mạng xã hội, thu hút thêm những người quan tâm khác.

Chu trình đó liên tục lặp lại và ngày càng củng cố nhận thức rằng Trung Quốc đang là một cường quốc công nghệ nghiêm túc, thậm chí có thể giữ vai trò dẫn đầu trong một số lĩnh vực mới nổi.