Trung Quốc cấm sử dụng chip AI nước ngoài trong các trung tâm dữ liệu nhận vốn nhà nước

Lệnh cấm chip AI nước ngoài trong các trung tâm dữ liệu có vốn nhà nước cho thấy Trung Quốc đang tăng tốc chiến lược “tự cường công nghệ”, coi chip AI là yếu tố cốt lõi của chủ quyền số.

Theo các nguồn tin của Reuters, chính phủ Trung Quốc đã ban hành hướng dẫn mới yêu cầu mọi dự án trung tâm dữ liệu có sử dụng vốn nhà nước phải dùng chip trí tuệ nhân tạo (AI) sản xuất trong nước, đồng thời loại bỏ toàn bộ chip do nước ngoài cung cấp.

LỆNH CẤM CHIP NGOẠI TRONG CÁC DỰ ÁN TRỌNG ĐIỂM

Trong những tuần gần đây, các cơ quan quản lý Trung Quốc đã yêu cầu các trung tâm dữ liệu đang xây dựng và mới hoàn thành dưới 30% phải gỡ bỏ toàn bộ chip ngoại đã lắp đặt hoặc hủy kế hoạch mua chip của các công ty nước ngoài. Với những dự án đã đi vào giai đoạn thi công sâu hơn, việc xử lý sẽ được xem xét riêng từng trường hợp.

Đây được xem là một trong những bước đi cứng rắn nhất của Bắc Kinh nhằm loại bỏ công nghệ nước ngoài khỏi hạ tầng trọng yếu, trong bối cảnh Trung Quốc theo đuổi chiến lược tự chủ chip AI và giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp Mỹ như Nvidia, AMD hay Intel.

Một nguồn tin cho biết, một số dự án trung tâm dữ liệu đã bị đình chỉ trước khi khởi công vì không đáp ứng yêu cầu mới. Trong đó có một dự án ở tỉnh phía tây bắc Trung Quốc, được đầu tư bởi một doanh nghiệp tư nhân có nhận vốn nhà nước và dự kiến triển khai chip của Nvidia, nay buộc phải dừng lại.

Theo Reuters, các trung tâm dữ liệu AI tại Trung Quốc đã thu hút hơn 100 tỷ USD vốn nhà nước kể từ năm 2021. Phần lớn các dự án đều có yếu tố tài trợ công, nên khả năng cao hầu hết đều thuộc phạm vi điều chỉnh của hướng dẫn mới này.

Dù chưa rõ quy định áp dụng trên phạm vi toàn quốc hay chỉ tại một số tỉnh, các nguồn tin khẳng định động thái này cho thấy quyết tâm của Bắc Kinh trong việc “đóng cửa thị trường chip ngoại trong hạ tầng AI công cộng”. Hai cơ quan quyền lực là Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) và Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia (NDRC) hiện chưa đưa ra bình luận chính thức.

NVIDIA MẤT TRẮNG THỊ PHẦN, HUAWEI VÀ CÁC HÃNG NỘI ĐỊA HƯỞNG LỢI

Lệnh cấm mới đánh dấu thất bại lớn của Nvidia tại thị trường Trung Quốc, vốn từng chiếm đến 95% thị phần chip AI vào năm 2022. Hiện nay, theo số liệu của chính Nvidia, thị phần của hãng tại Trung Quốc đã giảm về 0%, sau hàng loạt lệnh kiểm soát xuất khẩu của Mỹ và các biện pháp hạn chế mua sắm của Bắc Kinh.

Ngay cả dòng chip H20 – phiên bản giới hạn mà Nvidia được phép bán sang Trung Quốc – cũng nằm trong diện bị cấm sử dụng tại các dự án trung tâm dữ liệu nhận vốn nhà nước. Trong khi đó, các mẫu cao cấp hơn như B200 và H200, dù bị cấm xuất khẩu chính thức, vẫn xuất hiện trên thị trường “xám” tại Trung Quốc.

Các nhà sản xuất chip khác của Mỹ như AMD và Intel cũng sẽ bị ảnh hưởng tương tự, bởi họ đều có các sản phẩm phục vụ mảng trung tâm dữ liệu và AI.

Ngược lại, động thái này mở ra cơ hội lớn cho các công ty chip nội địa như Huawei Technologies, Cambricon Technologies, MetaX, Moore Threads hay Enflame. Trong đó, Huawei được xem là ứng viên sáng giá nhất với dòng chip Ascend, vốn đã được triển khai trong các trung tâm dữ liệu thử nghiệm hoàn toàn “made in China”.

Sản phẩm của các công ty này hiện đã bắt đầu tiệm cận hiệu năng của Nvidia trong một số ứng dụng, song vẫn gặp khó về phần mềm và hệ sinh thái phát triển. Các lập trình viên Trung Quốc vốn quen thuộc với nền tảng CUDA của Nvidia vẫn còn dè dặt khi chuyển sang môi trường mới.

Một chuyên gia trong ngành nhận định: “Đây là con dao hai lưỡi. Trung Quốc có thể thúc đẩy doanh số chip nội địa, nhưng đồng thời sẽ tụt lại xa hơn trong cuộc đua AI toàn cầu nếu không thể tiếp cận công nghệ phần cứng tiên tiến”.

Thực tế, trong khi các tập đoàn Mỹ như Microsoft, Meta hay OpenAI đã đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hệ thống dữ liệu vận hành trên chip Nvidia đời mới, các nhà sản xuất Trung Quốc như SMIC vẫn đang phải vật lộn với hạn chế công nghệ do các lệnh trừng phạt của Washington đối với thiết bị sản xuất bán dẫn tiên tiến.

Sự đối đầu công nghệ giữa hai siêu cường tiếp tục leo thang, dù Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây khẳng định sau cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình rằng Washington “sẽ cho phép Trung Quốc tiếp cận chip Nvidia, nhưng không phải loại tiên tiến nhất”.