Trung Quốc xây mạng lưới AI “giá rẻ”, cứu doanh nghiệp nhỏ khỏi áp lực chi phí

Trung Quốc đang triển khai một chiến dịch quy mô lớn nhằm cắt giảm mạnh chi phí tính toán trí tuệ nhân tạo (AI) cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong bối cảnh nhu cầu về năng lực xử lý tăng vọt kéo theo làn sóng tăng giá từ các nhà cung cấp trong nước. Động thái này phản ánh nỗ lực của Bắc Kinh trong việc đảm bảo khả năng tiếp cận công nghệ AI – vốn đang trở thành hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế số – không bị giới hạn bởi chi phí ngày càng leo thang.

MẠNG LƯỚI DỊCH VỤ TÍNH TOÁN BAO TRÙM

Theo thông báo do Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) công bố trên trang web chính thức, nước này sẽ xây dựng một “mạng lưới dịch vụ tính toán bao trùm”. Mạng lưới được thiết kế với mục tiêu phủ rộng, giảm chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ, qua đó hạ thấp rào cản tiếp cận tài nguyên tính toán cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs).

Trọng tâm của kế hoạch là phối hợp giữa các nhà mạng viễn thông địa phương và các nhà cung cấp dịch vụ tính toán để phát triển hạ tầng gần với các nền tảng dịch vụ công quốc gia dành cho SMEs cũng như các cụm công nghiệp chuyên biệt. Những hạ tầng này bao gồm trung tâm dữ liệu, hệ thống huấn luyện và suy luận tích hợp – những thành phần cốt lõi để vận hành các mô hình AI hiện đại.

Việc đặt các cơ sở tính toán gần các cụm doanh nghiệp và nền tảng công sẽ giúp giảm độ trễ, tối ưu chi phí vận hành và quan trọng hơn là giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận năng lực AI mà không cần đầu tư lớn vào hạ tầng riêng. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm “dân chủ hóa” năng lực tính toán, tương tự cách mà điện toán đám mây đã từng mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ trong thập kỷ trước.

Bên cạnh việc mở rộng hạ tầng, chính phủ Trung Quốc cũng khuyến khích các nhà cung cấp áp dụng mô hình giá linh hoạt hơn. Cụ thể, các doanh nghiệp có thể được tính phí dựa trên thời gian sử dụng CPU, GPU hoặc số lượng token – đơn vị cơ bản mà các hệ thống AI sử dụng để xử lý dữ liệu. Ngoài ra, các hình thức hỗ trợ như trợ cấp hoặc phiếu sử dụng tài nguyên tính toán cũng sẽ được triển khai để giảm gánh nặng chi phí ban đầu cho doanh nghiệp.

Theo South China Morning Post, những chính sách này cho thấy Trung Quốc đang cố gắng xây dựng một hệ sinh thái AI toàn diện, nơi các doanh nghiệp ở mọi quy mô đều có thể tham gia và tận dụng công nghệ, thay vì chỉ tập trung vào các “ông lớn” công nghệ có tiềm lực tài chính mạnh.

NHU CẦU TOKEN BÙNG NỔ, ÁP LỰC CHI PHÍ TĂNG VỌT

Chiến dịch của chính phủ được đưa ra trong bối cảnh các nhà cung cấp dịch vụ AI và điện toán đám mây tại Trung Quốc đồng loạt tăng giá. Nguyên nhân chính đến từ chi phí phần cứng leo thang – đặc biệt là chip AI và bộ nhớ – cùng với nhu cầu sử dụng tăng mạnh do làn sóng ứng dụng AI trong doanh nghiệp.

Các tập đoàn công nghệ lớn như Baidu, Alibaba Group Holding và Tencent Holdings đều đã công bố điều chỉnh giá trong những tuần gần đây. Trong đó, Tencent là một trong những đơn vị đi đầu khi tăng giá một số dịch vụ AI cloud lên hơn 400% chỉ trong tháng trước. Alibaba và Baidu cũng theo sau với mức tăng từ 5% đến 30% đối với một số dịch vụ liên quan đến tính toán và chip, bắt đầu áp dụng từ tháng này.

Các nhà phân tích cho rằng làn sóng tăng giá này phản ánh nhu cầu bùng nổ đối với AI, đặc biệt là khi ngày càng nhiều doanh nghiệp tích hợp công nghệ này vào hoạt động kinh doanh. Một trong những yếu tố quan trọng đẩy chi phí lên cao là sự gia tăng nhanh chóng của “token” – đơn vị đo lường mức độ sử dụng AI.

Token có thể được hiểu là các mảnh nhỏ của ngôn ngữ, như từ hoặc ký tự, mà mô hình AI sử dụng để xử lý dữ liệu. Trong tiếng Anh, một từ tương đương khoảng 1,3 token, trong khi một ký tự tiếng Trung tương đương khoảng 2,5 token. Khi khối lượng dữ liệu xử lý tăng lên, số lượng token tiêu thụ cũng tăng theo, kéo theo nhu cầu tính toán lớn hơn và chi phí cao hơn.

Dữ liệu từ các doanh nghiệp công nghệ cho thấy tốc độ tăng trưởng của token đang ở mức rất cao. ByteDance cho biết mức sử dụng token trung bình hàng ngày của mô hình AI Doubao đã vượt 120 nghìn tỷ token vào tháng 3, gần gấp đôi so với khoảng 60 nghìn tỷ chỉ trong vòng ba tháng trước đó.

Không chỉ vậy, số lượng khách hàng doanh nghiệp sử dụng hơn 1 nghìn tỷ token tích lũy trên nền tảng Volcano Engine của ByteDance cũng tăng mạnh, đạt 140 doanh nghiệp, so với 100 doanh nghiệp một năm trước. Con số này cho thấy AI không còn là công cụ thử nghiệm mà đã trở thành hạ tầng sản xuất thực sự đối với nhiều doanh nghiệp.

Các chuyên gia cho rằng sự gia tăng nhanh chóng của nhu cầu token đang tạo ra áp lực lớn lên nguồn cung tài nguyên tính toán, dẫn đến tình trạng khan hiếm tương đối và buộc các nhà cung cấp phải điều chỉnh giá. Điều này tạo ra vòng xoáy chi phí: nhu cầu AI càng cao thì chi phí tính toán càng tăng, từ đó làm gia tăng gánh nặng cho các doanh nghiệp, đặc biệt là SMEs.