Ukraine tìm đến công nghệ để phục hồi nền kinh tế

Sigma là một trong 59 startup của Ukraine tham dự sự kiện Hội nghị thượng đỉnh Web, nơi nhiều công ty khởi nghiệp tìm kiếm hỗ trợ từ cộng đồng công nghệ toàn cầu nhằm củng cố cho cuộc chiến chống lại Nga.

Sigma với 2.000 nhân viên làm việc tại trụ sở Ukraine, đã trang bị cho các văn phòng máy phát điện diesel và thiết bị internet Starlink, cho phép nhân viên tiếp tục làm việc trong bối cảnh Nga bắn phá vào các cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng.

"Không gì có thể ngăn cản chúng tôi phát triển công việc kinh doanh, ngay cả trong những điều kiện khó khăn", ông Valery Krasovsky, CEO và đồng sáng lập Sigma Software, trả lời CNBC bên lề Hội nghị thượng đỉnh Web ở Lisbon.

Trong đêm khai mạc Hội nghị, Đệ nhất phu nhân Zelenska đã có một bài phát biểu đầy xúc động kêu gọi các doanh nhân và nhà đầu tư công nghệ hỗ trợ đất nước mình. Bà nói với khán giả rằng: "Bạn chính là lực lượng giúp thay đổi thế giới". 

TÁI TẠO BẰNG CÔNG NGHỆ

Các quan chức và doanh nhân Ukraine cho biết công nghệ sẽ là chìa khóa trong việc giúp đất nước tái thiết.

Cuộc chiến tranh đã tàn phá nền kinh tế Ukraine.Theo số liệu từ Bộ Kinh tế, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đã giảm 30% từ đầu năm đến nay. Ngân hàng Thế giới ước tính GDP của Ukraine sẽ giảm 45% đến hết năm 2022.

"Người dân tại Kyiv và một số thành phố khác vẫn đang xây dựng, kinh doanh và xuất khẩu", ông Dima Shvets, CEO và đồng sáng lập công ty khởi nghiệp truyền thông xã hội Ukraine Reface, chia sẻ với CNBC. CEO Shvets điều hành Reface trực tuyến từ London nhưng khoảng một nửa nhân viên trong số gần 200 người của công ty vẫn đang tiếp tục làm việc ở Ukraine. Reface đã thuê một khu nhà ở cho 50 nhân viên ở phía tây Ukraine với cơ sở hạ tầng riêng biệt để họ có thể tiếp tục làm việc an toàn. 

Trong một cuộc phỏng vấn với CNBC, Đệ nhất phu nhân Ukraine cho biết "không thể đánh giá thấp" vai trò của công nghệ ở Ukraine.

Tuy nhiên, trong tương lai gần, Ukraine sẽ cần đầu tư nhiều hơn không chỉ với công nghệ để vượt qua những tháng ngày khắc nghiệt phía trước. Đã có một số báo cáo về tình trạng mất điện trên diện rộng kéo dài vài giờ trên khắp đất nước. Theo chính phủ nước này, khoảng 40% hệ thống năng lượng của Ukraine đã bị phá hủy.

BÀI TOÁN VỀ NGUỒN VỐN 

Theo Ngân hàng Quốc gia Ukraine, ngành công nghệ thông tin nước này đã mang lại doanh thu 2 tỷ USD trong quý đầu tiên năm 2022, tăng 28% so với cùng kỳ năm ngoái bất chấp sự tàn phá do cuộc chiến. Tuy nhiên, hàng triệu người Ukraine đã di dời đến vùng an toàn trong đó có nhiều chuyên gia công nghệ buộc phải chuyển sang sinh sống và làm việc ở nước ngoài. Khi cuộc chiến kết thúc, hy vọng rằng những nhân tài sẽ trở lại.

Bất chấp thực trạng khó khăn, một số công ty đang tăng cường tuyển dụng ở Ukraine với niềm tin rằng ngành công nghệ của đất nước sẽ phát triển mạnh mẽ hơn sau khi chiến tranh kết thúc. Hai tháng trước, công ty phần mềm VPN Nord Security đã mở một văn phòng tại thành phố Lviv, miền tây Ukraine. Theo CEO Tom Okman, công ty đang có kế hoạch tuyển dụng thêm 100 nhân sự địa phương, "chúng tôi nghĩ rằng đã đến lúc xây dựng lại Ukraine và tiềm năng phát triển ở đây là rất lớn".

Ông nhấn mạnh Ukraine là quê hương của hàng ngàn lập trình viên phần mềm và kỹ sư lành nghề, "có rất nhiều công ty tại Mỹ thiết lập dịch vụ gia công phần mềm công nghệ" ở Ukraine.

Một số người sáng lập "kỳ lân" trị giá hàng tỷ USD đến từ Ukraine, bao gồm Max Lytvyn của Grammarly và Alex Shevchenko, Dmitriy Zaporozhets của GitLab. Google, Samsung và Amazon cũng có các trung tâm nghiên cứu và phát triển tại quốc gia này.

Tuy nhiên, cũng có những thách thức ngoài cuộc chiến mà ngành công nghệ Ukraine phải đối mặt. Theo dữ liệu của Dealroom, các công ty khởi nghiệp ở nước này chỉ thu hút được 22 triệu USD vốn đầu tư từ đầu năm đến nay.

CEO Reface bộc bạch: "Không có dòng vốn lớn nào hỗ trợ chúng tôi. Những gì chúng tôi sẽ làm ngay bây giờ là cho các nhà đầu tư thấy nhiều hơn về tinh thần kinh doanh và khởi nghiệp". CEO Shvets cho rằng chính phủ Ukraine nên tìm cách hỗ trợ các doanh nhân trong nước với các ưu đãi thuế và sáng kiến đổi mới.

Có những dấu hiệu cho thấy tâm lý từ các nhà đầu tư công nghệ đối với Ukraine đang được cải thiện. Tháng trước, Horizon Capital, một công ty VC có trụ sở tại Kyiv đã huy động được 125 triệu USD cho quỹ khởi nghiệp nhằm hỗ trợ các nhà sáng lập Ukraine.

SID Venture Partners, một quỹ đầu tư mạo hiểm được thành lập bởi Sigma và các công ty công nghệ khác của Ukraine là Ideasoft và Datrics, cho đến nay đã đầu tư vào 10 startup tại Ukraine.