Có đúng là các công ty Trung Quốc phải gánh chịu thuế quan trừng phạt của Mỹ như những gì ông Trump nói?

Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn nói rằng thuế quan mà ông áp lên hàng hóa Trung Quốc là do các công ty Trung Quốc phải đóng và mang về nhiều tỷ USD cho quốc khố Mỹ. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia không đồng tình với tuyên bố này của ông Trump.

Hãng tin CNBC dẫn một báo cáo của ngân hàng Goldman Sachs nói rằng thuế quan trừng phạt của ông Trump đối với hàng hóa Trung Quốc rơi hoàn toàn vào doanh nghiệp và các hộ gia đình ở Mỹ, trong đó ảnh hưởng đối với giá cả hàng hóa tiêu dùng ở Mỹ là lớn hơn dự báo ban đầu.

Theo báo cáo, giá nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào Mỹ đã tăng lên do các công ty xuất khẩu Trung Quốc không hề giảm giá để cạnh tranh tốt hơn ở thị trường Mỹ.

"Nhiều người cứ tưởng các nhà xuất khẩu Trung Quốc bị áp thuế sẽ phải hạ giá sản phẩm để có thể cạnh tranh tại thị trường Mỹ, theo đó chia sẻ một phần phí tổn mà thuế quan gây ra", báo cáo viết. "Tuy nhiên, phân tích chi tiết cho thấy rằng không hề có sự giảm giá nào (không tính thuế quan) đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc bị áp thuế".

Ngoài ra, nhiều nhà sản xuất ở Mỹ cũng nhân cơ hội này tăng giá sản phẩm, khiến mặt bằng giá cả bị đẩy lên.

Báo cáo cho rằng khả năng chính quyền ông Trump áp thuế lên nốt khoảng 300 tỷ USD hàng hóa còn lại từ Trung Quốc hiện đang ở mức 30%. Báo cáo nói bước leo thang cao hơn của chiến tranh thương mại Mỹ-Trung có thể khiến GDP của Mỹ thiệt hại 0,4%. Trong trường hợp căng thẳng gây ra một đợt bán tháo nữa trên thị trường tài chính, ảnh hưởng đối với nền kinh tế lớn nhất thế giới thậm chí còn nghiêm trọng hơn.

"Kịch bản chủ đạo của chúng tôi là Mỹ và Trung Quốc sẽ đạt được một thỏa thuận trong năm nay. Chúng tôi cho rằng thỏa thuận này sẽ có dạng giảm dần và theo giai đoạn hàng rào thuế quan, theo hướng thuế quan nào được triển khai sau thì sẽ được dỡ bỏ trước", Goldman Sachs dự báo. "Tuy nhiên, rủi ro xung đột leo thang cao hơn là hoàn toàn có".

Còn theo một nghiên cứu của Oxford Economics, việc ông Trump tăng thuế từ 10% lên 25% đối với 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc vào hôm thứ Sáu tuần trước sẽ khiến nền kinh tế Mỹ thiệt hại 62 tỷ USD trong thời gian từ nay đến hết năm 2020. Tính bình quân, mỗi hộ gia đình ở Mỹ sẽ gánh thiệt hại 490 USD.

Trong trường hợp ông Trump áp thuế 25% lên toàn bộ hàng Trung Quốc, thì thiệt hại đối với mỗi hộ gia đình Mỹ đến hết năm 2020 sẽ lên tới 800 USD.

Tuần trước, ông Trump có nói Chính phủ Mỹ sẽ thu được 100 tỷ USD mỗi năm từ việc áp thuế quan lên hàng hóa Trung Quốc. Tuy nhiên, theo hãng tin CNBC, con số này là phi thực tế.

Trong tài khóa gần đây nhất, chỉ khoảng 41 tỷ USD, tương đươn hơn 1%, trong thu ngân sách 3,3 nghìn tỷ USD của Chính phủ liên bang Mỹ là đến từ thuế quan.

Thu thuế quan của Mỹ đúng là có tăng mạnh từ tháng 7 năm ngoái, khi chính quyền ông Trump bắt đầu áp thuế lên hàng Trung Quốc, nhưng so với năm trước đó, mức thu chỉ tăng khoảng 2,2 tỷ USD mỗi tháng.