Amazon cho rằng quy trình đánh giá để lựa chọn nhà thầu cho hợp đồng JEDI tồn tại những thiếu sót, sai sót và định kiến rõ ràng

Amazon.com Inc. ngày 22/11 đã đâm đơn kiện Bộ Quốc phòng Mỹ khi Bộ này quyết định chọn đối thủ Microsoft cho hợp đồng điện toán đám mây trị giá 10 tỷ USD. 

Đơn kiện này được niêm phong và nộp lên Toà án Liên bang Mỹ tại Washington, đánh dấu động thái mạnh mẽ nhất nhằm bảo vệ thế cạnh tranh của Amazon trong cuộc đua đầy khốc liệt để giành các hợp đồng với chính phủ liên bang. 

Amazon trước đó cho biết dự định chính thức phản đối quy trình đánh giá sai sót dẫn đến việc công ty này tuột mất hợp đồng Cơ sở Hạ tầng Đám mây Quốc phòng (JEDI) với Lầu Năm Góc. 

"Điều quan trọng cho đất nước chúng ta là chính phủ và các lãnh đạo được bầu chọn thực hiện việc mua bán hàng hoá dịch vụ một cách khách quan và không bị ảnh hưởng bởi yếu tố chính trị", người phát ngôn Drew Herdener của Amazon cho biết trong một thông cáo hôm 14/11. "Nhiều khía cạnh của quy trình đánh giá để lựa chọn nhà thầu cho hợp đồng JEDI tồn tại những thiếu sót, sai sót và định kiến rõ ràng. Những vấn đề này cần phải được kiểm tra và khắc phục". 

Trong hồ sơ gửi lên toà án, Amazon cho biết đơn kiện được niêm phong bởi có chứa các thông tin "nhạy cảm" có thể "gây ra những tác hại nghiêm trọng cho việc cạnh tranh" nếu được công bố. 

Về phía Microsoft, công ty này đã yêu cầu được tham gia vụ kiện bởi cho rằng vụ kiện này có thể "ảnh hưởng trực tiếp tới lợi ích của Microsoft" và "có thể gây ra thiệt hại đáng kể về mặt kinh tế cũng như những tác động khác tới Microsoft."

Trước đó, nhiều người cũng dự đoán Amazon sẽ đâm đơn kiện vụ việc này do những phát ngôn của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan tới hợp đồng JEDI. Đơn kiện của Amazon cũng đề cập đến các bình luận của ông Trump trong một cuộc họp báo hồi tháng 7. 

Hồi tháng 7, ông Trump khiến các nhà lập pháp và công ty công nghệ bất ngờ khi công khai đặt câu hỏi rằng liệu hợp đồng JEDI có được đấu thầu cạnh tranh hay không. Ông dẫn lời phàn nàn từ Microsoft, Oracle Corp. và International Business Machines Corp. Ông Trump từ lâu đã chỉ trích người sáng lập Jeff Bezos của Amazon về mọi thứ, từ mức phí mà Amazon trả cho dịch vụ bưu điện Mỹ cho đến tờ Washington Post thuộc sở hữu riêng của Bezos. Tổng thống Mỹ gọi tờ báo này là "Amazon Washington Post".

Trong khi đó, Dana Deasy, giám đốc thông tin của Bộ Quốc phòng Mỹ, nói trong cuộc điều trần hồi cuối tháng 10 rằng, theo những gì ông biết, không có nhân vật Nhà Trắng nào tiếp cận bất kỳ thành viên nào của đội ngũ đánh giá và lựa chọn đối tác cho hợp đồng JEDI. 

Các chuyên gia cho rằng không dễ để những công ty thua thầu như Amazon lật ngược tình thế bằng cách đưa ra cáo buộc về định kiến hay ảnh hưởng chính trị trong quá trình đấu thầu. Bởi vì, để làm vậy, Amazon phải chứng minh cho cơ quan điều tra rằng những bình luận của ông Trump có ảnh hưởng tới quyết định lựa chọn Microsoft cho hợp đồng trên. 

Dù không có luật nào cấm một tổng thống Mỹ cân nhắc về một hợp đồng, các cơ quan liên bang vẫn phải tuân thủ những quy định nghiêm ngặt về những điều gì họ có thể và không thể cân nhắc khi đưa ra quyết định. Các cơ quan này phải chọn công ty thắng thấu dựa trên các tiêu chí đã đưa ra trong thông báo mời thầu. 

Amazon không phải là công ty duy nhất thua thầu đang kiện Lầu Năm Góc. Hãng phần mềm Oracle cũng đang kháng cáo phán quyết hồi tháng 7 của Tòa án Liên bang Mỹ về việc bác bỏ tư cách pháp lý của công ty này với hợp đồng điện toán đám mây. 

Cả hai vụ kiện trên có thể sẽ khiến Bộ Quốc phòng Mỹ phải hoãn việc thực thi hợp đồng JEDI - dự án nhằm hiện đại hoá hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật số của cơ quan này. Hợp đồng JEDI, trị giá 10 tỷ USD và kéo dài trong 10 năm, có thể mang lại vị thế lớn cho công ty thắng thầu.