Động thái mới nhất của các nước phương Tây gắn lo ngại an ninh quốc gia với các khoản đầu tư từ Trung Quốc

Chính phủ Canada vừa chặn một vụ thâu tóm trong đó một doanh nghiệp Trung Quốc dự định mua lại công ty xây dựng Aecon Group Inc. của nước này. Đây là động thái mới nhất của các quốc gia phương Tây gắn lo ngại về an ninh quốc gia với các khoản đầu tư từ Trung Quốc.

Theo tin từ Bloomberg, quyết định nói trên được Chính phủ của Thủ tướng Justin Trudeau đưa ra ngày 23/5, sau một cuộc rà soát an ninh đối với thương vụ trị giá 1,2 tỷ Đôla Canada, tương đương 930 triệu USD mà trong đó, CCCI - một công ty con của Công ty Xây dựng liên lạc Trung Quốc (CCCC) - dự định mua lại Aecon.

Cách đây ít lâu, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chặn vụ công ty Broadcom Ltd. thâu tóm hãng sản xuất thiết bị bán dẫn Qualcomm vì lo ngại thương vụ này có thể "xói mòn an ninh quốc gia của Mỹ". Washington lo rằng việc Qualcomm về tay Broadcom sẽ mở đường cho Trung Quốc, cụ thể là tập đoàn thiết bị viễn thông Huawei, giành ưu thế trước Mỹ trong lĩnh vực liên lạc di động.

Kể từ khi lên cầm quyền, ông Trump đã chặn nhiều vụ thâu tóm của doanh nghiệp nước ngoài có liên quan đến Trung Quốc. Hiện nay, chính quyền Trump đang ở trong tình trạng mâu thuẫn sâu sắc với Trung Quốc về thương mại. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên ông Trudeau chặn một thương vụ lớn của công ty nước ngoài kể từ khi trở thành Thủ tướng Canada vào năm 2015.

"Chúng tôi lắng nghe sự tư vấn của các cơ quan ninh quốc gia, thông qua một quy trình rà soát an ninh quốc gia gồm nhiều bước theo Đạo luật Đầu tư Canada", Bộ trưởng Bộ Sáng tạo Canada, ông Navdeep Bains, nói trong một tuyên bố. "Dựa trên kết quả điều tra và để bảo vệ an ninh quốc gia, chúng tôi yêu cầu CCCI không thực hiện kế hoạch đầu tư được đề xuất".

Giá cổ phiếu của Aecon đã giảm mạnh trong mấy tuần gần đây, xuống mức thấp nhất kể từ khi kế hoạch thâu tóm được công bố vào tháng 10 năm ngoái, do lo ngại thương vụ sẽ bị chặn.

Hoạt động xây dựng của Aecon liên quan đến nhiều lĩnh vực có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, bao gồm xây dựng các mạng viễn thông của Canada. Aecon cũng là công ty tham gia xây dựng cao ốc CN Tower vốn được xem là một biểu tượng của thành phố Toronto.

Với lĩnh vực chính là xây dựng cơ sở hạ tầng, thiết kế và nạo vét, Aecon có doanh thu hàng năm 62 tỷ USD.

Động thái trên của Canada diễn ra vào một thời điểm quan trọng trong tương lai quan hệ thương mại của nước này. Canada hiện đang cân nhắc mở đàm phán thương mại với Trung Quốc nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ. Nước này cũng đang ở trong một cuộc đàm phán căng thẳng với Mỹ và Mexico về điều chỉnh Hiệp định Tự do mậu dịch Bắc Mỹ (NAFTA).

Các vụ thâu tóm của Trung Quốc ở Canada bắt đầu giảm từ năm 2012, khi Chính phủ nước này áp hạn chế đối với vốn đầu tư của các doanh nghiệp quốc doanh nước ngoài trong lĩnh vực năng lượng. Hạn chế này được đưa ra sau khi công ty dầu lửa quốc doanh CNOOC của Trung Quốc thâu tóm công ty dầu lửa Nexen ở vùng Alberta của Canada.

Trước đó, vào năm 2009, cân nhắc an ninh quốc gia chính thức trở thành một nội dung trong quy trình rà soát đầu tư nước ngoài của Canada. Vào năm 2012, Cơ quan Tình báo an ninh Canada cảnh báo rằng một số công ty quốc doanh nước ngoài có thể là một mối đe dọa an ninh đối với Canada.