Ông Adam Sitkoff, Giám đốc điều hành Amcham Hà Nội bày tỏ quan ngại đối với cách nhìn nhận khá phổ biến về chuyển giá như một công cụ trốn thuế và một hành vi vi phạm pháp luật

Đại diện Amcham cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu rộng thì cách nhìn nhận không phù hợp và thiếu khách quan về những giao dịch liên kết sẽ tạo thách thức và rào cản với các nhà đầu tư xuyên quốc gia khi quyết định đầu tư tại Việt Nam.

Đây là nhận định được ông Adam Sitkoff đưa ra tại hội thảo Sự thay đổi về chuyển giá trên thế giới tổ chức ngày 9/11 tại Hà Nội.

Theo đó, lãnh đạo Amcham Hà Nội nhấn mạnh: "Chuyển giá là chuyện bình thường, không có gì ngạc nhiên cả". Ông cho rằng cần thiết phải có những phương pháp xác định các mức giá phù hợp đối với các giao dịch liên kết và giao dịch xuyên quốc gia, bao gồm cả các giao dịch hữu hình, vô hình, dịch vụ, tài chính hay phân bổ chi phí, cổ phần.

Trong khi đó ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài đã nhận định, hiện đang có nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm chuyển giá.

"Ở Việt Nam,chuyển giá là hành vi trốn thuế, lách thuế. Tuy nhiên các quốc gia phát triển khác lại nhìn nhận các giao dịch liên kết là những giao dịch rất bình thường, đặc biệt là với những doanh nghiệp đa quốc gia, các tập đoàn lớn. Đối với họ, giao dịch liên kết là rất thường xuyên và đáng tin cậy", ông Toàn khẳng định.

Theo vị chuyên gia này, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang đóng vai trò quan trọng trong quá trình thúc đẩy sự phát triển kinh tế của đất nước, nên theo ông, chính phủ và cộng đồng cần có một cái nhìn toàn diện và khách quan hơn về hoạt động kinh doanh của những doanh nghiệp FDI, đặc biệt là về những giao dịch nội bộ hợp pháp giữa các doanh nghiệp trong những tập đoàn đa quốc gia, để tránh tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đối với môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Phát biểu tại hội thảo, ông Wayne Barford, Cố vấn cấp cao của Trung tâm Thuế và Đầu tư quốc tế, Cựu trợ lý Ủy viên Sở Thuế vụ Úc cũng đưa ra những thông tin về quy tắc quốc tế về giao dịch độc lập và giao dịch liên kết.

Theo ông Wayne Barford, chuyển giá được định nghĩa là các quy tắc và phương pháp định giá cho các giao dịch nội bộ và giữa các doanh nghiệp thuộc cùng một hệ thống sở hữu hoặc kiểm soát.

Do những giao dịch liên kết xuyên biên giới có thể làm thay đổi thu nhập chịu thuế, các cơ quan thuế ở nhiều quốc gia có thể áp dụng những phương pháp xác định giá khác với những phương pháp thông thường dựa trên giá thị trường giữa những doanh nghiệp độc lập.

"Chuyển giá về bản chất không phải là một hoạt động bất hợp pháp. Chỉ có gian lận về giá hay lạm dụng chuyển giá nhằm mục đích trốn thuế mới là bất hợp pháp", ông Wayne khẳng định.

Từ đó, vị chuyên gia này cho rằng, việc xem xét về chuyển giá không nên bị đánh lẫn với trốn thuế. Cần xem xét hành động chuyển giá khác với hành vi trốn thuế. Về bản chất, hành động chuyển giá phản ánh một phần nguyên tắc với giá thị trường, và các hoạt động ở đây là kiểm tra về mặt nguyên tắc các giao dịch, so sánh với các giao dịch. Còn cần cân nhắc quan hệ giữa các thể nhân liên kết, các giao dịch liên kết, ở khía cạnh nào đó, có thể làm xói mòn đi các nguyên tắc trên thị trường.

"Hiện các nước OECD đã xây dựng chương trình hành động chống xói mòn cơ sở tính thuế và chuyển lợi nhuận BEPS và các quy định này đã được Việt Nam đưa vào trong Nghị định 20, từ tháng 5/2017", ông Wayne Barford cho biết.

Theo ông, đa phần Nghị định 20 đã nhất quán với khuyến nghị trong BEPS của OECD. Tuy nhiên, một số điểm vẫn còn nhiều khác biệt, khiến người nộp thuế cũng như các bên tư vấn thuế còn quan ngại.