Quá trình chuyển đổi nền kinh tế của Myanmar có thể bị ảnh hưởng nặng nề

Một năm sau khi dỡ bỏ lệnh trừng phạt đã kéo dài hàng thập kỷ đối với Myanmar, Mỹ lại đang cân nhắc áp trừng phạt trở lại đối với nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng này.

Theo tin từ Reuters, trong một tuyên bố ra ngày 23/10, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đang xem xét "các lựa chọn kinh tế" nhằm vào những cá nhân có liên quan đến đàn áp người Rohingya theo đạo Hồi ở Myanmar. 

Washington cũng đang "cân nhắc các cơ chế ràng buộc trách nhiệm theo quy định của luật Mỹ, bao gồm biện pháp trừng phạt Global Magnitsky" - lệnh trừng phạt dành riêng cho những vi phạm nhân quyền, tuyên bố cho biết.

Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ cũng nói nước này đang tham vấn đồng minh về các biện pháp ràng buộc trách nhiệm đối với Myanmar trong vấn đề người Rohingya theo đạo Hồi.

Tuyên bố trên được đưa ra một tuần sau khi hơn 40 nghị sỹ thuộc Hạ viện Mỹ kêu gọi có hành động đối với các nhà lãnh đạo quân đội Myanmar. Dù Myanmar đã lập một chính quyền dân sự kể từ năm 2015 và nằm dưới sự lãnh đạo không chính thức của bà Aung San Suu Kyi - chính trị gia dân chủ từng được trao giải Nobel Hòa bình, quân đội vẫn nắm vai trò lớn trong Chính phủ nước này.

Chủ yếu sinh sống ở tỉnh Rakhine miền Bắc Myanmar - một quốc gia mà phần đông dân số là người theo đạo Phật, người Rohingya theo đạo Hồi đã bị đàn áp nghiêm trọng trong những tháng gần đây. Báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ nói rằng những người tham gia vào các hoạt động bạo lực nhằm vào người Rohingya bao gồm lực lượng an ninh và những phần tử không thuộc nhà nước.

Làn sóng bạo lực nhằm vào người Rohingya nói trên đã bị Liên hiệp quốc coi là tội ác diệt chủng, đồng thời khiến gần 1 triệu người Rohingya theo đạo Hồi phải chạy sang Bangladesh. Đợt di cư này được xem là một trong những cuộc chạy tị nạn nghiêm trọng nhất của châu Á.

Nếu Mỹ áp trừng phạt trở lại đối với Myanmar, quá trình chuyển đổi nền kinh tế của nước này có thể chịu ảnh hưởng nặng nề. Năm ngoái, Myanmar đã đạt một cột mốc quan trọng khi chính thức tuyên bố hoàn toàn thoát khỏi lệnh trừng phạt, một động thái thúc đẩy sự hội nhập của nước này trong nền kinh tế toàn cầu và thu hút nguồn vốn đầu tư mới chảy vào.

Mỹ bắt đầu nới trừng phạt đối với Myanmar vào năm 2012, tiếp tục loại bỏ thêm một số biện pháp vào đầu năm 2016 trước khi dỡ bỏ hoàn toàn trừng phạt đối với nước này vào tháng 10 năm ngoái. Kết quả, Myanmar trở thành một trong những thị trường sơ khai (frontier market) hấp dẫn nhất thế giới, thu hút hàng loạt công ty đa quốc gia lớn tới đầu tư như Nestle, Coca-Cola, Visa…

Các nhà hoạt động nhân quyền từ lâu đã kêu gọi phương Tây có hành động đối với Myanmar để gia tăng sức ép đối với các tướng lĩnh quân đội của nước này. "Đã đến lúc phải tung các biện pháp trừng phạt nhằm gây tổn thất thực sự đối với bộ máy chỉ huy quân đội cấp cao của Myanmar", ông John Sifton, Giám đốc khu vực châu Á của tổ chức Human Rights Watch, viết trong một báo cáo mới đây.

Trong một báo cáo ra tuần trước, tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) đề xuất ngoài lệnh trừng phạt nhằm vào các cá nhân, cần áp lệnh cấm vận vũ khí đối với Myanmar.

Nhà Trắng hiện đã dừng việc mời lực lượng an ninh Myanmar tham dự các sự kiện do Mỹ tài trợ và cấm tất cả các đơn vị của Myanmar liên quan đến hoạt động đàn áp người Rohingya ở Rakhine tham gia các chương trình hỗ trợ của Mỹ - Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.