Nhiều đại gia Saudi Arabia mất tỷ USD sau đợt bắt giữ của Thái tử

Gần 15 tháng sau vụ bắt giữ hàng chục nhân vật giàu có và quyền lực hàng đầu Saudi Arabia và giam giữ tại khách sạn Ritz-Carlton ở thủ đô Riyadh, Thái tử Mohammed bin Salman tuyên bố chiến dịch chống tham nhũng này đã thành công vượt bậc. 

Theo đó, chiến dịch này đã thu về tổng cộng khoảng 107 tỷ USD - gồm tiền mặt, bất động sản, công ty và chứng khoán - từ 87 người. Ngoài việc xác nhận khoản chi trả 1 tỷ USD từ cựu lãnh đạo lực lượng An ninh Quốc gia, chính phủ nước này không công bố thông tin về thoả thuận dàn xếp với những người bị bắt. 

Khoảng 4 tháng trước, Thái tử Mohammed nói với Bloomberg rằng đã thu được hơn 35 tỷ USD từ những tỷ phú bị bắt giữ trong chiến dịch này.  Việc xác minh việc dàn xếp của các tỷ phú bị bắt thậm chí còn khó khăn hơn do tính khép kín của thị trường chứng khoán Saudi Arabia. 

Ở nước này, các công ty hiếm khi công bố báo cáo tài chính, còn giá trị bất động sản thường không được giấu kín thông qua các giao dịch không được ghi chép hoặc hạn chế người mua.  

Những người bị bắt đã được thả ra sau thoả thuận dàn xếp với chính phủ hơn 1 năm trước. Tuy nhiên, tỷ phú Mohammed Al Amoudi, mới được thả ra gần đây sau khi bị giam giữ tại một địa điểm không tiết lộ với cáo buộc tham nhũng và hối lộ. Vài tuần trước đó, Amr Al-Dabbagh - một cựu bộ trưởng của Saudi Arabia, Hani Khoja - một đối tác của McKinsey & Co. và Sami Baroum - cựu giám đốc điều hành của một trong những công ty thực phẩm lớn nhất nước này,  cũng mới được thả tự do.

Sau khi được thả, các cơ quan chức năng của Saudi Arabia cũng theo dõi chặt chẽ cuộc sống của nhiều người, với các lệnh cấm di trú hoặc chịu quản chế tại nơi cư trú. 

Dưới đây là tình trạng của 4 tỷ phú hàng đầu Saudi Arabia sau vụ bắt giữ. 

Hoàng thân Alwaleed bin Talal Al Saud

Là nhân vật nổi tiếng và giàu có nhất trong số những người bị bắt, Hoàng thân Alwaleed bin Talal Al Saud được thả sau 83 ngày giam giữ. 

Tính từ thời điểm bị bắt tới nay nay, tài sản của tỷ phú giàu nhất Trung Đông sụt 4 tỷ USD xuống còn 15 tỷ USD. Không lâu sau khi được trả tự do vào tháng 1/2018, ông nói với Bloomberg rằng đã ký một bản xác nhận tuyệt mật với chính phủ và ông cũng cho biết đế chế kinh doanh của ông đã trở lại hoạt động bình thường. Cổ phiếu tập đoàn đầu tư Kingdom Holding Co. của Alwaleed đã giảm giá 22% sau khi ông bị bắt. 

Alwaleed, là người giàu nhất Saudi Arabia và cả Trung Đông, sở hữu 95% cổ phần Kingdom Holding Co. và số này chiếm một nửa tài sản của ông. Tháng 10 năm ngoái, Kingdom Holding ký khoản vay 1 tỷ USD đầu tiên kể từ khi ông bị bắt. 

Vào tháng trước, CEO Kingdom Holding Co. cho biết công ty này đang cân nhắc xoay vòng một số khoản đầu tư bất động sản. Alwaleed, nổi tiếng là người thường xuyên chu du khắp thế giới, giờ đây bị cấm xuất cảnh khỏi Saudi Arabia. Ông sở hữu số tài sản trị giá khoảng 2,6 tỷ USD bên ngoài Trung Đông. 

Mohammed Al Amoudi

Mohammed Al Amoudi.

Mohammed Al Amoudi, người giàu thứ 2 tại Saudi Arabia vừa mới được trả tự do vào ngày 27/1/2019, 6 tuần sau khi quan chức nước này xác nhận ông đang bị bắt giữ với cáo buộc tham nhũng, hối lộ và sẽ phải hầu toà. 

Kể từ khi bị bắt đến nay, tài sản của tỷ phú này đã sụt 1,4 tỷ USD, xuống còn 8,7 tỷ USD. 

Tài sản của Al Amoudi đến từ các hợp đồng với chính phủ dưới thời Quốc vương Fahd và hiện chủ yếu gắn liền với tài sản nằm ở bên ngoài Saudi Arabia. 

Ông sở hữu công ty nhiên liệu lớn nhất tại Thuỵ Điển và là nhà đầu tư cá nhân lớn nhất tại quê hương Ethiopia - nơi ông nắm giữ nhiều mỏ vàng, khách sạn và trang trại. 

Dù các công ty nước ngoài của ông tiếp tục hoạt động độc lập trong suốt thời gian ông bị bắt giữ, tình trạng tài sản của ông tại Saudi Arabia - gồm một chuỗi trạm xăng và một công ty kỹ thuật - không được tiết lộ. Theo một người thân cận của Al Amoudi, tỷ phú này hiện đang trong trạng thái sức khoẻ, tinh thần tốt và đã gặp gỡ với quản lý cấp cao trong các công ty của mình. 

Saleh Kamel

Saleh Kamel

Saleh Kamel là người đi tiên phong trong lĩnh vực tài chính Hồi giáo hiện đại. Tài sản của ông chủ yếu đến từ Tập đoàn Albaraka Banking Group đặt tại Bahrain và Dallah Albaraka - sở hữu nhiều công ty trong lĩnh vực y tế, bất động sản và sản xuất. Ông được trả tự do vào tháng 1/2018. Kể từ khi bị bắt đến nay, tài sản của ông giảm 700 triệu USD xuống còn 3 tỷ USD. 

Kamel cũng là một trong những ông trùm truyền thông đầu tiên của Saudi Arabia. Vào những năm 1970, ông thành lập một trong những hãng sản xuất truyền hình đầu tiên của nước này. 

Ông cũng là nhà đầu tư lớn của Middle East Broadcasting Center (MBC) - hãng truyền thông hàng đầu khu vực. Sau ông được trả tự do vào tháng 1/2018, chính phủ đã nắm giữ 60% cổ phần tại MBC, gồm cổ phần thuộc về gia đình Kamel, theo nguồn tin thân cận của Bloomberg.

Fawaz Alhokair

Fawaz Alhokair

Alhokair là người đồng sáng lập, cổ đông lớn của Fawaz Alhokair Group - tập đoàn bán lẻ nhượng quyền do ông và các anh em trai lập ra vào năm 1990. Ông được trả tự do vào tháng 1/2018 sau khi đạt được thoả thuận với chính phủ. 

Kể từ khi bị bắt đến nay, tài sản của ông giảm 520 triệu USD xuống còn khoảng 920 triệu USD. Fawaz Alhokair Group đang chuẩn bị bán 30% cổ phần tại công ty Arabian Centres - thương vụ bị hoãn lại sau khi Alhokair bị bắt. Theo một báo cáo gần đây, giá cổ phiếu công ty này - nơi Alhokair nắm giữ 23% cổ phần, đã sụt 41% kể từ khi ông bị bắt.