“Nga và Trung Quốc đang chơi trò phá giá đồng tiền trong khi Mỹ tăng lãi suất”, ông Trump viết trên Twitter

Tổng thống Donald Trump ngày 16/4 cáo buộc Trung Quốc và Nga phá giá đồng tiền, cho dù Bộ Tài chính Mỹ trước đó nói rằng không một đối tác thương mại lớn nào của Mỹ có hành vi thao túng tỷ giá.

"Nga và Trung Quốc đang chơi trò phá giá đồng tiền trong khi Mỹ tăng lãi suất. Không thể chấp nhận được", hãng tin Bloomberg dẫn dòng trạng thái (tweet) của nhà lãnh đạo Mỹ đăng trên mạng xã hội Twitter.

Đánh giá này của ông Trump đi ngược lại nội dung báo cáo tiền tệ một năm hai lần mà Bộ Tài chính Mỹ công bố vào hôm thứ Sáu. Dựa trên một số tiêu chuẩn đánh giá cụ thể, Bộ Tài chính Mỹ không dán nhãn thao túng tỷ giá cho bất kỳ quốc gia nào. Về phần mình, Nga không nằm trong danh sách 12 đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ mà Bộ Tài chính tiến hành phân tích.

Ông Trump cũng không đưa ra bằng chứng nào để chứng minh cho cáo buộc Trung Quốc và Nga phá giá đồng tiền.

Tuy nhiên, lời cáo buộc của ông "đổ thêm dầu vào lửa" cho mâu thuẫn thương mại đang gia tăng giữa Mỹ với Trung Quốc, đồng thời ngay lập tức vấp phải sự chỉ trích của Nga - quốc gia mà Mỹ đã áp nhiều đợt trừng phạt và đang đối đầu trong vấn đề Syria.

Chỉ số Bloomberg Dollar Index đo sức mạnh đồng USD giảm xuống mức thấp nhất kể từ ngày 26/3 sau dòng tweet của ông Trump, giá trái phiếu kho bạc Mỹ cũng biến động mạnh hơn.

Từ trước và sau khi lên cầm quyền, ông Trump không ngừng chỉ trích Trung Quốc về thặng dư thương mại khổng lồ của nước này với Mỹ, đồng thời đòi Bắc Kinh mở cửa thị trường rộng hơn cho vốn đầu tư của Mỹ.

Bộ Tài chính Mỹ từ lâu đã đưa Trung Quốc vào danh sách các quốc gia cần theo dõi về tỷ giá. Trong thời gian tranh cử Tổng thống Mỹ, ông Trump từng cáo buộc Bắc Kinh cố tình định giá đồng Nhân dân tệ thấp hơn giá trị thực để giành lợi thế cho hàng hóa xuất khẩu. Ngoài ra, ông Trump cũng từng thề sẽ "dán nhãn" Trung Quốc là một quốc gia thao túng tỷ giá ngay trong ngày đầu tiên làm Tổng thống. Tuy nhiên, lời đe dọa này đã không trở thành hiện thực.

Theo nhận định của chiến lược gia tiền tệ Viraj Patel thuộc ING Groep NV, tuyên bố ngày 16/4 của ông Trump "là một tín hiệu ngầm nữa cho thấy chính quyền Trump muốn đồng USD yếu hơn, nhất là so với đồng tiền của các đối tác thương mại chính".

"Những kỳ vọng USD xuống giá này sẽ tiếp tục bám rễ trên thị trường tiền tệ, nhất là nếu Chính phủ Mỹ tiếp tục trọng tâm chính sách bảo hộ thương mại", ông Viraj nhận xét.

Tháng 1 năm nay, Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Steven Mnuchin nói rằng một đồng USD yếu hơn trong ngắn hạn sẽ mang lại lợi ích cho nền kinh tế Mỹ. Tuyên bố đó của ông Mnuchin đã khiến thị trường tiền tệ biến động mạnh.

Sau tuyên bố trên của ông Mnuchin, ông Trump nói: "Tôi không muốn nói gì về đồng USD. Vì thực lòng mà nói, không ai nên nói về chuyện đó".

Trong vòng 1 năm qua, tỷ giá đồng Nhân dân tệ đã tăng khoảng 10% so với đồng USD. Tháng 3 vừa rồi, tỷ giá Nhân dân tệ so với đồng bạc xanh đạt mức cao nhất kể từ tháng 8/2015.

Trong khi đó, đồng Rúp Nga đã giảm giá hơn 9% so với USD trong 1 năm qua, trong đó phần lớn là sự giảm giá sau khi Nga tung lệnh trừng phạt lên các nhà tài phiệt và các công ty Nga mà Mỹ cho là đồng minh thân cận của Tổng thống Vladimir Putin. Hôm thứ Hai, Mỹ tuyên bố sẽ sớm quyết định về việc có gia tăng trừng phạt Nga hay không.

"Cơ sở cho cáo buộc này là rất mập mờ, và đánh giá như vậy chỉ gây cười, bởi cả doanh nghiệp và chính phủ đề mong muốn một đồng tiền quốc gia ổn định", ông Anatoly Aksakov, Chủ tịch Ủy ban Thị trường tài chính thuộc Hạ viện Nga, đáp trả cáo buộc của ông Trump - theo hãng thông tấn Nga Ria Novosti.

Cáo buộc về tỷ giá mà ông Trump đưa ra được xem như lời đe dọa về một cuộc chiến tranh tiền tệ, vào đúng thời điểm mà các thống đốc ngân hàng trung ương và bộ trưởng bộ tài chính các nước chuẩn bị tập trung ở Washington trong tuần này để dự kỳ họp mùa xuân của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Báo cáo tiền tệ vào tuần trước của Bộ Tài chính Mỹ tiếp tục chỉ trích mạnh Trung Quốc không giảm tình trạng mất cân đối thương mại với Mỹ, đồng thời nói rằng "định hướng phi thị trường" của nền kinh tế Trung Quốc đặt ra rủi ro cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Giới chuyên gia cho rằng chính quyền Trump đang hướng chính sách tiền tệ nhằm giảm thâm hụt thương mại. Bộ Tài chính Mỹ nói đang xem xét bổ sung thêm các nền kinh tế cần theo dõi về tỷ giá.

Trong khi đó, theo nguồn thạo tin của Bloomberg, Trung Quốc hiện đang đánh giá ảnh hưởng của việc giảm giá đồng Nhân dân tệ một cách từ từ như một biện pháp để "đấu" với Mỹ về thương mại. Một đồng Nhân dân tệ yếu hơn sẽ khiến hàng hóa Trung Quốc cạnh tranh tốt hơn ở Mỹ, khiến thâm hụt thương mại Mỹ-Trung càng tăng.

Năm ngoái, thâm hụt thương mại hàng hóa và dịch vụ của Mỹ với Trung Quốc là 337 tỷ USD.