Hàng loạt dự án được Bộ Tài nguyên Môi trường giao vốn sai quy định

Kết luận thanh tra vừa được Bộ Tài chính ban hành cuối tuần qua đã chỉ ra hàng loạt điểm chưa hợp lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường trong việc lập và giao kế hoạch vốn đầu tư công, phê duyệt dự án đầu tư, quản lý các dự án đầu tư, tổ chức lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng xây dựng, nghiệm thu và thanh toán khối lượng hoàn thành, phê duyệt và quyết toán dự án hoàn thành.

Thanh tra Bộ Tài chính cho biết, kế hoạch vốn đầu tư trung hạn giai đoạn 2016-2020 được Thủ tướng Chính phủ giao trên 5.150 tỷ đồng, trong đó vốn trong nước trên 2.830 tỷ, vốn nước ngoài gần 2.320 tỷ đồng.

Phê duyệt dự án khi chưa cân đối đủ nguồn vốn

Thanh tra Bộ Tài chính phát hiện Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt dự án đầu tư giai đoạn 2016-2020 chưa cân đối đủ nguồn vốn đầu tư phát triển để hoàn thành với số tiền trên 1.073 tỷ đồng, chưa thực hiện đúng quy định tại Điều 55 Luật Đầu tư công.

Năm 2016 có 2 dự án được Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt thiết kế, dự toán hạng mục "xây tường gạch" bằng việc sử dụng 100% gạch đất nung (gạch đặc) gồm: Dự án xây dựng cơ sở vật chất thuộc Liên đoàn quy hoạch và điều tra tài nguyên nước miền Trung và Dự án tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật Liên đoàn Địa chất Đông Bắc. 

Kết luận thanh tra nêu rõ: "Việc Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt sử dụng gạch đất nung thay vì gạch không nung đã đi ngược với chủ trương của Chính phủ về bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm, tiết kiệm tài nguyên trong xu thế phát triển bền vững". 

Bên cạnh đó, cơ quan thanh tra phát hiện hồ sơ liên quan đến công tác thẩm định giá đối với tài sản cần thẩm định của các công ty tư vấn thẩm định giá không đủ căn cứ pháp lý, không tuân thủ theo các tiêu chuẩn, các bước quy trình trong công tác thẩm định giá. 

Vì vậy giá trị tài sản cần thẩm định và được các đơn vị tư vấn thẩm định giá báo cáo trong chứng thư thẩm định giá, được các chủ đầu tư sử dụng làm căn cứ lập, trình phê duyệt dự toán là chưa có cơ sở.

Điển hình là 4 gói thầu thiết bị - Hợp phần 2 "Tăng cường hệ thống dự báo thời tiết và cảnh báo sớm" thuộc Dự án quản lý thiên tai ở Việt Nam (WB5), chủ đầu tư là Trung tâm khí tượng thuỷ văn quốc gia, Chứng thư thẩm định giá do Công ty TNHH kiểm toán CPA Việt Nam phát hành, giá trị tài sản thẩm định trên 122,4 tỷ đồng. 

Gói thầu số 01 "Mua sắm cấp bách trang thiết bị phục vụ công tác dự báo khí tượng thuỷ văn năm 2016", chủ đầu tư Trung tâm thông tin và dữ liệu khí tượng thuỷ văn quốc gia, chứng thư thẩm định giá do Chi nhánh Công ty Cổ phần thẩm định giá Đại Việt phát hành, giá trị tài sản thẩm định gần 90 tỷ đồng. 

Dự án "Mua sắm cung cấp hệ thống máy chủ, máy chủ cơ sở dữ liệu và máy chủ cài đặt phần mềm; các phần mềm chuyên dụng; các thiết bị phục vụ công tác nghiên cứu, quản lý", chủ đầu tư là Viện Khoa học khí tượng thuỷ văn và Biến đổi khí hậu, chứng thư thẩm định giá do Công ty Cổ phần thẩm định giá ASIAN phát hành, giá tài sản thẩm định gần 24 tỷ đồng. 

Dự án "Tăng cường năng lực trang thiết bị phục vụ thi công các công tác nghiên cứu, điều tra quy hoạch tài nguyên nước", chủ đầu tư là Trung tâm quy hoạch và điều tra tài nguyên nước quốc gia, chứng thư thẩm định do Công ty Cổ phần thẩm định giá Đại Việt phát hành, giá trị tài sản thẩm định trên 131 tỷ đồng.

Cơ quan thanh tra cũng phát hiện tại Dự án "Tăng cường năng lực thiết kế thi công các nhiệm vụ điều tra địa chất-khoáng sản, tai biến địa chất và môi trường địa chất", Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam trình Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt chi phí dự phòng trong tổng dự toán không tuân thủ theo hướng dẫn, khiến tổng dự toán được phê duyệt tăng không đúng trên 15,9 tỷ đồng.

Phê duyệt những khoản chi không thuộc nhiệm vụ chi

Qua thanh tra tại 13 dự án, cơ quan thanh tra nhận thấy hầu hết các dự án có giá trị gói thầu được lập và phê duyệt áp dụng không đúng đơn giá, định mức, khối lượng một số hạng mục công việc làm tăng dự toán giá gói thầu không đúng về khối lượng số tiền trên 4,9 tỷ đồng, tăng không đúng về định mức trên 100 triệu đồng, tăng không đúng chi phí khác 1,4 tỷ đồng. 

Hồ sơ dự thầu của các đơn vị trúng thầu không có thuyết minh bảo hành theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, nhưng tại khâu đánh giá hồ sơ dự thầu, nhà thầu vẫn được chấm đạt yêu cầu về mặt kỹ thuật (gói thầu XL2, XL3 Dự án tăng cường năng lực đối phó với thiên tai do biến đổi khí hậu gây ra"- ODA Nhật Bản).

Cơ quan thanh tra còn phát hiện Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt những khoản chi phí không thuộc nhiệm vụ chi của nguồn vốn đầu tư xây dựng của dự án nhưng đơn vị tư vấn lập, được Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng trình và Bộ này duyệt chi phí thực hiện của dự án với số tiền 48,6 tỷ đồng. 

Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam đã giao cho các đơn vị sử dụng thiết bị được đầu tư mới không có trong danh mục được tiếp nhận sử dụng dự án "Tăng cường năng lực thiết bị thi công các nhiệm vụ điều tra địa chất- khoáng sản, tai biến địa chất và môi trường địa chất" với tổng số tiền trên 10,8 tỷ đồng.