Hãng hàng không Triều Tiên sản xuất thuốc lá, chạy taxi

Cho dù đã ra khỏi máy bay của hãng hàng không quốc gia Triều Tiên Air Koryo ở sân bay Bình Nhưỡng, hành khách vẫn dễ dàng bắt gặp thương hiệu của hãng này.

Hãng tin Reuters cho biết, không chỉ là một hãng bay, Air Koryo còn sản xuất thuốc lá và đồ uống nhẹ, bên cạnh sở hữu một đội xe taxi và nhiều cây xăng.

Theo lời kể của du khách nước ngoài tới Triều Tiên, hãng hàng không nằm dưới sự kiểm soát của quân đội nước này đã mở rộng hoạt động sang các sản phẩm tiêu dùng trong những tháng gần đây.

Hiện chưa rõ việc Air Koryo đa dạng hóa hoạt động tại thị trường trong nước có liên quan đến việc hãng này mất nhiều đường bay quốc tế do Liên hiệp quốc tăng cường trừng phạt Triều Tiên về chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Bình Nhưỡng hay không.

Giới chức Mỹ tiết lộ nước này đang cân nhắc các biện pháp cứng rắn hơn đối với Triều Tiên, bao gồm cấm bay toàn cầu với Air Koryo. Tuy nhiên, bất kỳ hành động nào của Mỹ đối với Air Koryo cũng không thể ràng buộc các quốc gia khác phải tuân thủ.

Sự trừng phạt đó cũng gần như không có hiệu quả trừ phi có sự tham gia của Trung Quốc và Nga - hai quốc gia đều tìm cách đưa ra những ngoại lệ đối với lệnh trừng phạt mà Liên hiệp quốc áp dụng với Triều Tiên trước đây.

“Trung Quốc có thể đồng tình với lệnh cấm như vậy đối với Air Koryo, bởi có vẻ như Trung Quốc và Mỹ đã đạt được sự nhất trí rằng vấn đề Triều Tiên cần phải được giải quyết theo một cách nào đó. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ liệu Nga có nhất trí trừng phạt Air Koryo hay không”, ông Sun Xingjie, giáo sư thuộc Đại học Tế Lâm, Trung Quốc nhận định.

Air Koryo hiện chỉ có các chuyến bay tới Bắc Kinh và ba thành phố khác ở Trung Quốc, và tới vùng Vladivostok của Nga. Các chuyến bay tới Bangkok, Kuala Lumpur và Kuwait đã bị dừng vào năm ngoái. Ngoài ra, hãng có một số chuyến bay nội địa nối Bình Nhưỡng với các thành phố Orang, Sondok và Samjiyon.

Hãng này có tổng cộng 15 máy bay, đều là phi cơ do Nga hoặc Ukraine sản xuất. Các máy bay này được tiếp nhiên liệu, bảo dưỡng và sửa chữa ở Trung Quốc và Nga - theo đánh giá của Liên hiệp quốc.

Không rõ kết quả kinh doanh của Air Koryo thế nào, nhưng du khách nước ngoài tới Bình Nhưỡng nói rằng lĩnh vực hoạt động của hãng đang mở rộng rõ ràng.

Năm 2015, Air Koryo bắt đầu có thương hiệu taxi riêng. Những chiếc taxi màu xanh da trời của hãng đang hoạt động trên các đường phố ở Bình Nhưỡng cùng với xe của ít nhất 8 công ty taxi quốc doanh khác. Đồ uống có ga và thuốc lá của Air Koryo cũng được bán tại nhiều cửa hiệu của Bình Nhưỡng.

Theo một số nguồn tin là du khách, Air Koryo bắt đầu nhảy vào lĩnh vực đồ uống nhẹ vào năm ngoái. Ngoài ra, hãng này còn bắt đầu bán lẻ xăng vào tháng 1 năm nay, sở hữu ít nhất một trạm xăng ở Bình Nhưỡng.

Một báo cáo hồi tháng 2 của Liên hiệp quốc nói rằng không có sự ngăn cách nào giữa Air Koryo và không quân Triều Tiên. “Tài sản của hãng hàng không này được sử dụng tích cực cho các mục đích quân sự”, báo cáo viết.

“Bề ngoài thì đây có vẻ là một hãng hàng không dân sự, nhưng thực ra lại là một công ty do Chính phủ điều hành”, giáo sư Kim Yong-hyun thuộc Đại học Dongguk của Hàn Quốc nói.

Liên hiệp quốc hiện chưa trừng phạt Air Koryo, dù đã cáo buộc hãng này có liên quan tới việc buôn lậu những mặt hàng bị cấm.

Tuy nhiên, ông Kim cho rằng việc trừng phạt Air Koryo sẽ chỉ mang tính biểu tượng. “Điều đó sẽ không gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế Triều Tiên. Air Koryo không phải là ‘cỗ máy in ngoại tệ’ của nước này”, ông Kim nói.