Giải thưởng Sách Quốc gia do Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì, Hội Xuất bản Việt Nam, Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia thực hiện.

Giải thưởng Sách Quốc gia do Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì, Hội Xuất bản Việt Nam, Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia thực hiện.

Tối 26/12, Lễ trao giải thưởng Sách Quốc gia đã diễn ra tại Đài tiếng nói Việt Nam nhằm tôn vinh những tác phẩm hay của ngành sách. Tới dự lễ trao giải có ông Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; ông Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông; ông Phùng Xuân Nhạ, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo; ông Hoàng Vĩnh Bảo, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông...

Không chia ra hai hạng mục Sách hay và Sách đẹp như lần tổ chức đầu tiên, năm nay Giải thưởng sách quốc gia chỉ trao các giải A, B, C. Với 5 lĩnh vực, ban tổ chức chỉ chọn 2 bộ sách thuộc hai lĩnh vực để trao giải A, đều là những công trình khoa học đồ sộ, được thực hiện trong nhiều năm, của nhiều tác giả lớn.

Theo đó, 27 cuốn sách, bộ sách, trong đó có 2 giải A, 13 giải B và 12 giải C được trao cho các tác giả. 2 giải A được trao cho: Tập thể tác giả bộ sách Động vật chí Việt Nam (từ tập 26 đến tập 31) và Thực vật chí Việt Nam (từ tập 12 đến tập 21) của NXB Khoa học tự nhiên và Công nghệ; Tập thể tác giả do cố GS. Phan Huy Lê tổng chủ biên bộ sách Vùng đất Nam Bộ - Quá trình hình thành và phát triển (gồm 2 tập tổng quan và 10 tập chuyên khảo sâu).

2 bộ sách được trao giải A Giải thưởng Sách Quốc gia 2019 - Ảnh 1.
Bộ sách Động vật chí Việt Nam (từ tập 26 đến tập 31) và Thực vật chí Việt Nam (từ tập 12 đến tập 21) của tập thể 24 tác giả, do Nhà xuất bản Khoa học tự nhiên và Công nghệ phát hành. Bộ sách là những tài liệu cơ bản về khu hệ động thực vật Việt Nam, được coi là tài liệu chính thống, để sử dụng vào nghiên cứu, giải dạy, phục vụ cho việc khai thác hợp lý và bảo vệ nguồn lợi sinh vật, tính đa dạng sinh học của Việt Nam. Đây là những tài liệu được tập hợp, biên soạn trên cơ sở những nghiên cứu nhiều năm của nhiều tác giả trong và ngoài nước.

Trong khi đó, bộ sách Vùng đất Nam bộ - quá trình hình thành và phát triển đã từng được bình chọn là một trong 10 sự kiện khoa học tiêu biểu của năm 2011. Năm 2017, khi xuất bản bộ sách cũng được tặng giải thưởng Trần Văn Giàu - giải thưởng cao nhất viết về Nam bộ. Bộ sách là đề án quốc gia nên mỗi tập trong đó tương đương với một đề tài khoa học cấp nhà nước. "Đây là công trình đầu tiên nghiên cứu và trình bày, lý giải về quá trình hình thành và phát triển vùng đất Nam bộ một cách tổng thể. Trước đây, Nam bộ là vùng ít được nghiên cứu về lịch sử", GS Nguyễn Quang Ngọc, một trong những tác giả bộ sách  cho biết.

2 bộ sách được trao giải A Giải thưởng Sách Quốc gia 2019 - Ảnh 2.
Ông Hoàng Vĩnh Bảo - Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc cho biết các sách tham gia dự giải được các hội đồng tuyển chọn cơ sở thuộc các NXB lựa chọn khá cẩn thận về nội dung và hình thức trình bày. Có nhiều cuốn sách (bộ sách) được biên soạn công phu, có giá trị lý luận, khoa học và thực tiễn cao. Quy trình chấm giải chặt chẽ, bảo đảm đúng thời gian quy định.

Theo Thứ trưởng Hoàng Vĩnh Bảo, trị giá giải thưởng năm 2019 được nâng cao. Mức giải thưởng năm nay so với mức Giải thưởng Sách Việt Nam và Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ nhất tăng khoảng 5 lần đối với Giải A (100 triệu đồng); tăng hơn ba lần đối với Giải B (50 triệu đồng), tăng ba lần đối với Giải C (30 triệu đồng).

Giải thưởng Sách Quốc gia là giải thưởng của Nhà nước được tổ chức hàng năm, trao giải cho những cuốn sách (bộ sách) có giá trị nổi bật về nội dung tư tưởng, tri thức, thẩm mỹ nhằm tôn vinh tác giả, dịch giả, các nhà khoa học và những người làm công tác xuất bản, góp phần phát hiện, lưu giữ, quảng bá những tác phẩm có giá trị đến với đông đảo bạn đọc; thúc đẩy sự nghiệp xuất bản phát triển theo đúng hướng và phù hợp với xu thế hội nhập.

Năm 2019, có 42 nhà xuất bản tham gia với 355 cuốn sách cho 259 tên sách. Các hội đồng chấm Sơ khảo, chấm Chung khảo, Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia đã làm việc thận trọng, nghiêm túc, khách quan và đã lựa chọn được những cuốn sách tiêu biểu, có giá trị cao để trao giải.

Nhiều người biết rõ dược phẩm có thể gây dị ứng, nhưng lại không ngờ được sự thật là các loại thực phẩm chức năng (TPCN) cũng có nguy cơ gây dị ứng rất nặng.

Nhiều người biết rõ dược phẩm có thể gây dị ứng, nhưng lại không ngờ được sự thật là các loại thực phẩm chức năng (TPCN) cũng có nguy cơ gây dị ứng rất nặng.

Bất kỳ TPCN nào cũng đều chứa tá dược và chất bảo quản. Bản thân các dược thảo, chế phẩm bắt nguồn từ thực phẩm có trong TPCN không gây dị ứng nhưng các tá dược hay chất bảo quản có trong TPCN đều có nguy cơ gây dị ứng, thậm chí gây dị ứng rất nặng. Do đó, cũng giống như thuốc, TPCN cũng gây dị ứng và trong trường hợp này cũng có thể gọi là "dị ứng thuốc".

PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn, giám đốc Trung tâm Dị ứng - miễn dịch lâm sàng, cho hay mô hình thuốc gây dị ứng đang có những thay đổi tương ứng với sự thay đổi nhu cầu dùng thuốc trong cộng đồng. Trước đây, dị ứng xảy ra chủ yếu ở nhóm thuốc kháng sinh, hạ sốt, giảm đau, chống viêm. Hơn một năm trở lại đây, dị ứng gặp nhiều ở bệnh nhân dùng thực phẩm chức năng. Đa số người bệnh nghĩ thực phẩm chức năng an toàn vì được chiết suất từ thảo mộc...

Đề phòng nguy cơ dị ứng khi dùng thực phẩm chức năng - Ảnh 1.
Khi sử dụng TPCN, thuốc được xem là "chất lạ". Phản ứng tự nhiên của cơ thể ta là chống lại chất lạ đó bằng những phản ứng gọi là phản ứng kháng nguyên - kháng thể. Kháng nguyên chính là "chất lạ" còn kháng thể là các chất do bạch cầu sinh ra có tên immunoglobulin (Ig) với nhiều loại IgM, IgG, IgA, IgE… sẽ gắn vào kháng nguyên để vô hiệu hóa. Đối với một số người gọi là nhạy cảm dễ bị dị ứng, phản ứng kháng nguyên - kháng thể xảy ra mãnh liệt đưa đến rối loạn gọi là dị ứng.

Dị ứng TPCN không phụ thuộc vào liều lượng nên sẽ xảy ra dị ứng dù thuốc hay TPCN dùng đúng liều hoặc thậm chí dùng thuốc rất ít, tức dưới liều chỉ định. Phản ứng dị ứng chỉ xảy ra ở một số ít bệnh nhân gọi là người dễ dị ứng, hoặc người có "cơ địa dị ứng" (đã bị viêm mũi dị ứng hay hen suyễn… ). Cho nên, có thuốc nhiều người dùng chẳng việc gì nhưng dùng ở người khác thì bị dị ứng, thậm chí dị ứng rất nặng.

Dị ứng thuốc hay dị ứng TPCN biểu hiện bằng nhiều dạng. Nặng nhất là sốc phản vệ biểu hiện bằng chứng xanh tím tái, tụt huyết áp, loạn nhịp tim, trụy tim mạch, có thể gây chết người. Hoặc biểu hiện nhẹ hơn ở nhiều cơ quan khác nhau: trên da nổi mề đay, mẩn ngứa; trên hệ hô hấp khó thở, hen suyễn; trên hệ tiêu hóa đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy; trên mắt bị viêm đỏ kết mạc...

Đề phòng nguy cơ dị ứng khi dùng thực phẩm chức năng - Ảnh 2.
Theo bác sĩ Nguyễn Hữu Trường, Trung tâm Dị ứng - miễn dịch lâm sàng, các loại thực phẩm chức năng thường được bào chế từ thảo mộc nên có thành phần khá phức tạp, khó xác định, gây ra nhiều phản ứng phụ khác nhau. Ngay cả tại các nước Anh, Mỹ, hằng năm cũng có cả nghìn trường hợp chịu tác dụng phụ không mong muốn do sử dụng sản phẩm bổ trợ này. Do đó, người bệnh không nên vội tin vào những quảng cáo quá đà của những loại thực phẩm chức năng chưa được kiểm chứng tác dụng thật sự.

Để phòng tránh tình trạng dị ứng TPCN, chỉ dùng khi thật sự cần thiết và luôn cảnh giác rằng nguy cơ bị dị ứng có thể xảy ra. Khi đang dùng TPCN, nếu xảy ra các phản ứng bất thường như: ngứa, nổi mề đay, khó thở, hoặc cảm thấy rất khó chịu thì ngưng ngay thuốc đó, đến tái khám ở bác sĩ đã chỉ định thuốc để bác sĩ cho hướng xử trí thích hợp.

Đề phòng nguy cơ dị ứng khi dùng thực phẩm chức năng - Ảnh 3.
Nguy cơ dị ứng thuốc tăng cao ở nhóm phụ nữ mang thai và thời kỳ cho con bú, các bệnh nhân mắc bệnh lý mãn tính, đang trong giai đoạn stress... Do đó, những đối tượng kể trên cần thận trọng khi dùng thuốc, đặc biệt là các thuốc chưa sử dụng bao giờ. Khi có dấu hiệu bất thường sau khi dùng thuốc: sốt, mệt mỏi khác thường, choáng váng, chóng mặt, buồn nôn, ngứa nổi mẩn trên da... cần đến cơ sở y tế điều trị kịp thời, tránh xảy ra biến chứng đáng tiếc.

Khi đã bị dị ứng loại thuốc hay TPCN nào thì tuyệt đối không dùng loại sản phẩm đó. Khi đi khám ở bác sĩ hoặc đến nhà thuốc mua thuốc, bạn phải thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ biết những loại thuốc và TPCN đã bị dị ứng trước đây và những loại thuốc bạn hiện đang dùng.

Gõ từ khóa và nhấn Enter