Trong một nghiên cứu mới đây, nấm được thừa nhận là ngăn ngừa sự phát triển của suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) - một tình trạng tiền Alzheimer.

Trong một nghiên cứu mới đây, nấm được thừa nhận là ngăn ngừa sự phát triển của suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) - một tình trạng tiền Alzheimer.

Số liệu từ nghiên cứu mới của Khoa Y, trường Đại học quốc gia Singapore (NUS) cho thấy ăn ít nhất 300g nấm nấu chín mỗi tuần giúp giảm tới 50% nguy cơ sa sút của bộ não. Các nhà nghiên cứu từ Khoa Tâm lý Y học và Khoa Hóa sinh, Đại học quốc gia Singapore cũng tuyên bố rằng việc ăn nấm sẽ ngăn ngừa MCI.

Những người bị MCI thường có mức ergothioneine thấp. Nấm có chứa chất chống oxy hóa hiếm này và cũng có chức năng như một chất chống viêm. Cơ thể con người không thể tổng hợp được axít amin này mà chỉ có thể nhận được từ thực phẩm, chẳng hạn như nấm.

Nghiên cứu được thực hiện trong sáu năm trước khi các nhà nghiên cứu xác nhận lợi ích sức khỏe của nấm ở người từ 60 tuổi trở lên. Feng Lei, giảng viên tại khoa Tâm lý y học của NUS lưu ý rằng những phát hiện này là đáng ngạc nhiên và đáng phấn khởi. Việc phát hiện ra một thành phần đơn độc có sẵn có thể ngăn ngừa suy giảm nhận thức là một thành tựu trong thực tiễn.

Ăn 300 gr nấm mỗi tuần rất tốt cho não bộ - Ảnh 1.
MCI là một tình trạng bệnh lý trong đó người bệnh bị suy giảm khả năng tâm thần liên quan đến trí nhớ và suy nghĩ. Các triệu chứng của bệnh không ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống hàng ngày, nhưng người bệnh rất vất vả khi phải diễn giải những đồ vật nhìn thấy và gặp những trục trặc về ngôn ngữ. Những triệu chứng này dễ dàng được phát hiện bởi người bệnh, nhất là khi họ cần nỗ lực nhiều hơn để hoàn thành các công việc hàng ngày.

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng khẩu phần nấm nấu chín, trung bình mỗi phần nặng khoảng 150g. Để đánh giá mối liên quan giữa việc ăn nấm và nguy cơ mắc MCI, các nhà nghiên cứu cũng đo khả năng nhận thức của mỗi người tham gia thông qua các bài kiểm tra tâm thần kinh tiêu chuẩn cao. Các xét nghiệm về thần kinh là các bước được thiết kế đặc biệt có thể đo lường các khía cạnh khác nhau đối với khả năng nhận thức của 1 người.

Phân tích của các nhà nghiên cứu cho thấy rằng ăn nhiều hơn 2 phần nấm nấu chín mỗi tuần có thể giảm nguy cơ mắc MCI hơn 50%.

Ăn 300 gr nấm mỗi tuần rất tốt cho não bộ - Ảnh 2.
Các nhà khoa học rất quan tâm đến một hợp chất gọi là ergothioneine (ET) - một chất chống oxy hóa và chống viêm độc đáo mà con người không thể tự tổng hợp được có trong nấm. ET có thể có ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ suy giảm nhận thức. Nghiên cứu đó cho thấy những người mắc MCI có nồng độ hợp chất ET trong máu thấp hơn so với những người cùng tuổi khỏe mạnh. Các chất có nguồn gốc từ nấm ăn cũng có thể ức chế sản xuất beta-amyloid và phosphorylated tau - 2 loại protein độc hại thường tích lũy quá mức trong não người mắc bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ khác.

Cũng trong nghiên cứu này, các nhà khoa học đã chỉ ra nấm porcini (một loại nấm thông) có mức ET cao nhất trong 13 loài nấm có trong nghiên cứu. Ngoài ra, nấm mỡ (White mushrooms) có chứa nhiều carbohydrate giúp duy trì lượng đường trong máu ổn định đồng thời, chứa nhiều selen giúp ngăn ngừa ung thư tuyến tiền liệt. 

Ăn 300 gr nấm mỗi tuần rất tốt cho não bộ - Ảnh 3.
Nấm đông cô (Shiitake mushrooms) giàu lentinan có công dụng "phá vỡ" các khối u, cũng chứa nhiều vitamin D giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng hiệu quả. Nấm linh chi (Reishi mushrooms) giúp kháng khuẩn, kháng nấm và chống ung thư. Chúng cũng chứa các chất chống oxy hóa và nhiều acid ganodermic giúp hạ huyết áp và làm giảm nồng độ các cholesterol gây hại cho cơ thể…

Không giống như các loại gia vị khác, hạt dổi có một mùi thơm đặc trưng - ngai ngái, âm ấm, thơm lựng - mà không có một loại gia vị nào có được.

Không giống như các loại gia vị khác, hạt dổi có một mùi thơm đặc trưng - ngai ngái, âm ấm, thơm lựng - mà không có một loại gia vị nào có được.

Xã Chí Đạo (huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình) hiện được coi là "thủ phủ" của cây dổi xứ Mường. Hiện toàn xã có khoảng trên dưới 2 vạn cây dổi lớn bé tập trung ở xóm Be Trên, Be Ngoài. Trong đó có gần 3.000 cây đang cho thu hoạch quả. Những năm gần đây, hạt dổi được xem như là thứ đặc sản, được bán với giá "đắt như vàng", mang lại cuộc sống ấm no cho nhiều người dân nơi đây. Khắp bản trên, bản dưới tràn đầy hương dổi thơm lừng.

Cây dổi trồng 7 năm mới bắt đầu cho thu hoạch quả. Dổi ra hoa vào mùa xuân và chín vào khoảng tháng 9 và tháng 10 hàng năm. Quả dổi kết thành từng chùm. Trong mỗi chùm tách ra làm 3 - 4 quả, trong mỗi quả có 4 - 8 hạt. Khi chín hạt dổi có mầu đỏ ối. Bà con thu hoạch mang về đồ lên rồi phơi khô, hạt dổi chuyển sang mầu đen xỉn. Hạt dổi phơi khô để được 3 - 4 năm không hỏng.

Hạt dổi rừng: mỏ vàng của người Mường - Ảnh 1.
Giá hạt dổi tươi hiện nay khoảng 650.000 – 750.000đ/kg, còn hạt khô thì phải 1,5 – 2 triệu đồng/kg. Dổi ra hoa 2 vụ 1 năm: Vụ chính từ tháng 2 – 3 và chín vào tháng 9 – 10. Vụ phụ từ tháng 7 – 8 và chín vào tháng 3 – 4. Người ta thu hoạch quả dổi bằng cách nhặt quả quanh gốc hoặc căng lưới rồi dùng sào chọc cho quả rụng xuống. Cây dổi nào được mùa, trị giá bằng cả cây vàng.

Trước đây, người miền núi đi nhặt hạt dổi ở rừng mang về đựng vào ống nứa cất trên gác bếp. Mỗi khi dùng thì lấy ra vài hạt, nướng trên than củi đỏ rực. Hạt dổi nướng thơm lừng được giã kỹ cùng muối trắng khô, rồi đựng trong vỏ quả bầu già làm thành muối dổi. Muối dổi dùng để chấm thịt gà, thịt lợn và làm gia vị cho nhiều món ẩm thực độc đáo. Không những thế, hạt dổi còn được ngâm rượu dùng làm thuốc xoa bóp xương khớp rất tốt.

Hạt dổi rừng: mỏ vàng của người Mường - Ảnh 2.
Cách ăn hạt dổi của người Mường cũng phản ánh rất rõ văn hóa và tập quán của họ. Trước tiên, lấy vài miếng than hoa đang đỏ lửa cùng với hạt dổi bỏ vào bát, dùng đũa đảo đều để lửa than nướng chín hạt dổi. Tới khi nào thấy dậy lên mùi thơm là được. Giã hạt dổi thành dạng bột rồi đem trộn với muối, cho vào nước mắm chấm, hay làm gia vị ướp cho các món tiết canh, thịt nướng, canh măng chua…

Nếu những ai đã từng đi du lịch  lòng hồ sông Đà, hẳn sẽ không thể quên được món cá nướng hạt dổi. Từng con cá tươi bắt từ sông lên được chế biến sạch, ướp muối dổi rồi kẹp bằng những thanh tre già và tươi, nướng trên than hồng. Từng xiên cá nóng hổi được chấm với muối trắng trộn với hạt dổi, không gì thơm ngọt bằng.

Thịt lợn ướp hạt dổi nướng bằng than củi cũng là một trong những món ăn hấp dẫn du khách. Thịt lợn ba chỉ được thái con chì ướp với hạt dổi, rồi đem nướng vàng trên những khúc than củi rừng rực, ăn lúc vừa chín tới cũng hấp dẫn vô cùng. Vị ngọt của thịt lợn quện với hương thơm của gia vị tạo nên một món ăn đặc biệt bất cứ ai cũng không thể từ chối.

Hạt dổi rừng: mỏ vàng của người Mường - Ảnh 3.
Thời gian gần đây, thương lái vào tận bản tìm mua hạt dổi rất đông, thường bà con thu hoạch đến đâu bán đến đấy. Nghe nói, người ta còn xuất khẩu hạt dổi ra nước ngoài, vì có nhiều nền ẩm thực cũng ưa chuộng thứ gia vị của rừng này dùng cho các món nướng hay bỏ lò của họ. Thu nhập ổn định, bà con người Mường ở Chí Đạo còn sáng tạo ra cách mới đó là làm sẵn muối dổi để bán cho khách du lịch. Thứ gia vị thơm lừng như chắt chiu hương vị núi rừng này, hy vọng sẽ là món quà quý mỗi khi du khách ghé thăm đất Mường.

Gõ từ khóa và nhấn Enter