Rối loạn mỡ máu hay rối loạn lipid máu, máu nhiễm mỡ được cho là căn bệnh của thời hiện đại, có diễn biến âm thầm nhưng để lại những hậu quả nặng nề.

Mô hình bệnh tật ở nước ta đang có xu hướng thay đổi từ những bệnh lây nhiễm sang những bệnh không lây nhiễm, năm 2019 cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Một bệnh mà rất nhiều người quan tâm đó là rối loạn mỡ máu.

Rối loạn mỡ máu hay rối loạn lipid máu, máu nhiễm mỡ được cho là căn bệnh của thời hiện đại, có diễn biến âm thầm nhưng để lại những hậu quả nặng nề, là một trong những thủ phạm gây ra các bệnh lý về tim mạch.

Phòng và điều trị rối loạn mỡ máu - Ảnh 1.
Cơ chế hình thành bệnh

Bác sĩ Dương Thu Anh, Bệnh viện Tim mạch Hà Nội cho biết, rối loạn mỡ máu là tình trạng nồng độ lipid trong máu tăng. Trong máu có nhiều loại lipid khác nhau, có bốn loại quan trọng nhất là cholesterol toàn phần, triglycerid, HDL ( cholesterol có tỷ trọng cao), và LDL ( cholesterol có tỷ trọng thấp). Những lipid máu này là những yếu tố vô cùng cần thiết cho các cơ quan trong cơ thể có thể hoạt động bình thường. Tuy nhiên nếu như nồng độ quá cao lại gây ra những bệnh lý khác.

Nguyên nhân gây bệnh rối loạn mỡ máu là do di truyền; chế độ ăn uống, sinh hoạt không hợp lý ( yếu tố nguy cơ hàng đầu). Ngoài ra bệnh thường gặp ở những bệnh nhân đái tháo đường, bệnh nhân sử dụng thuốc tránh thai, uống nhiều rượu bia...

HDL là một loại cholesterol tốt, bởi vì nó làm cho các mảng bám ở trong lòng động mạch của chúng ta nhỏ đi. Ngược lại LDL làm bồi đắp thêm các mảng xơ vữa bám trong thành động mạch, làm cho mạch máu bị hẹp, tắc và gây những biến chứng. Cholesterol toàn phần là tổng hợp tất các các cholesterol trong cơ thể, còn triglycerid sinh ra trong quá trình rối loạn chuyển hóa. Vì vậy, nếu như triglycerid tăng cao là cảnh báo cơ thể chúng ta đang có bất thường nào đó.

Phòng và điều trị rối loạn mỡ máu - Ảnh 2.
Những triệu chứng lâm sàng

Thực tế các triệu chứng rối loạn lipid máu thường biểu hiện một cách âm thầm, không rõ ràng nên khó nhận biết. Tuy vậy, trên lâm sàng thường gặp các triệu chứng gồm: Dấu hiệu bất thường của cơ thể với triệu chứng vã mồ hôi, buồn nôn, hoa mắt, chóng mặt, mệt mỏi, thở ngắn, thở dốc...; xuất hiện các nốt ban vàng dưới da, không đau, không ngứa;

Xuất hiện các triệu chứng về tim mạch như đau thắt ngực, cảm giác đau tức, nặng ngực, có cảm nhận như bị bóp nghẹt, cơn đau lan ra hai cánh tay và phía sau lưng. Một số người có biểu hiện của bệnh mạch máu ngoại vi như đầu ngón tay, ngón chân bị tê bì, đau buốt hoặc xuất hiện một số triệu chứng tiêu hóa như ăn uống thấy đầy bụng, có cảm giác ậm ạch khó tiêu do gan và tụy tạng bị ảnh hưởng bởi tình trạng lipid máu tăng cao trong thời gian dài.

Hậu quả của rối loạn lipid máu

Khi nồng độ mỡ trong máu cao, hệ thống tim mạch sẽ chịu nhiều ảnh hưởng nhất. Nếu yếu tố áp lực của dòng máu lớn, lớp nội mạc trong lòng động mạch bị tổn thương và xơ cứng, bị lắng đọng các mảng xơ vữa và giảm mất khả năng đàn hồi... sẽ dẫn đến hậu quả với cơn đau thắt ngực, méo miệng, liệt nửa người... do nhồi máu cơ tim hay bị đột quỵ.

Trong các trường hợp bệnh nhân tăng triglycerid máu, có thể dẫn đến viêm tụy cấp với triệu chứng đau bụng nhiều, nôn mửa; đôi khi bị tụt huyết áp, suy hô hấp, suy thận. Việc điều trị phải cần lọc máu thay huyết tương, tiên lượng rất kém và tỷ lệ tử vong cao.

Phòng và điều trị rối loạn mỡ máu - Ảnh 3.
Giải pháp điều trị

Để chẩn đoán xác định bệnh rối loạn lipid máu phải căn cứ vào kết quả xét nghiệm sinh hóa để định lượng các thành phần mỡ máu. Theo khuyến cáo của Hội Tim mạch Việt Nam, tất cả mọi đối tượng từ 20 tuổi trở lên nên kiểm tra 4 chỉ số thành phần cholesterol định kỳ 5 năm một lần để chủ động phát hiện bệnh.

Đối với trẻ em: Điều trị chủ yếu bằng chế độ ăn uống và luyện tập. Chỉ sử dụng thuốc điều trị trong các trường hợp trẻ bị rối loạn chuyển hóa có tính chất gia đình hoặc do gen. Việc dùng thuốc phải tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ.

Ở bệnh nhân đái tháo đường, cần ưu tiên sử dụng biện pháp thay đổi lối sống kết hợp với việc dùng thuốc. Ở bệnh nhân bị suy thận hay gan mật, cần phối hợp điều trị nguyên nhân gây bệnh và điều trị rối loạn lipid kèm theo.

Điều chỉnh lối sống một biện pháp cần thiết trong điều trị rối loạn lipid máu. Cần phải thường xuyên luyện tập thể dục, cải thiện chế độ ăn uống ít chất dầu mỡ; ăn ít nội tạng động vật, trứng lộn, hải sản; đồng thời nên hạn chế sử dụng rượu bia, cần làm việc và nghỉ ngơi có khoa học.

Lưu ý, bệnh nhân không được tự ý dùng thuốc điều trị rối loạn lipid máu vì thuốc có thể gây tăng men gan, tiêu cơ vân... Khi có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh phải đi khám, thực hiện các xét nghiệm cần thiết để chẩn đoán xác định và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Dưới đây là mười điều xảy ra khi bạn nhìn chằm chằm vào điện thoại cả ngày.

Nếu bạn yêu cầu bất cứ ai ngày nay nêu tên một thứ mà họ không thể sống thiếu, điện thoại di động có thể sẽ đứng đầu danh sách. Hầu hết chúng ta đã trở nên nghiện điện thoại hoàn toàn, dựa vào chúng cho mọi thứ từ việc đặt mua hàng, giải trí cho đến việc giữ liên lạc với bạn bè của chúng ta.

"Rất nhiều người nghiện điện thoại vì chúng cung cấp cho chúng ta thông tin phản hồi tức thì và sự hài lòng ngay lập tức". Tom Kersting, nhà trị liệu tâm lý và tác giả cuốn sách Disconnectected: Làm thế nào để kết nối những đứa trẻ bị phân tâm kỹ thuật số cho biết. "Bạn muốn biết dự báo thời tiết? Được rồi. Cần biết tên của diễn viên từ một bộ phim? Không vấn đề gì. Bạn muốn nói chuyện với chú của bạn ở nước ngoài? Được rồi, không vấn đề gì. Chúng ta dựa mọi thứ vào điện thoại".

Nhưng bên cạnh việc khiến chúng ta trở nên thiếu thốn, lo lắng về việc phân tách điện thoại thông minh, thì chúng thực sự có thể có hàng loạt tác dụng phụ tiêu cực khác, theo các chuyên gia. Dưới đây là mười điều xảy ra khi bạn nhìn chằm chằm vào điện thoại cả ngày.

Điều gì xảy ra khi bạn nhìn chằm chằm vào điện thoại cả ngày? - Ảnh 1.
Mỏi mắt

Cùng với TV và máy tính, nhiều người trong chúng ta dành hàng giờ mỗi ngày để nhìn chằm chằm vào màn hình. Việc sử dụng lâu dài các thiết bị kỹ thuật số và tiếp xúc với màn hình có thể gây mỏi mắt kỹ thuật số", Tiến sĩ Howard Purcell, chuyên gia đo thị lực, thành viên của Học viện Quang học Hoa Kỳ, và Phó Chủ tịch Cấp cao về Phát triển Khách hàng tại Essilor cho biết. "Các triệu chứng có thể bao gồm tầm nhìn mờ, khó tập trung vào một thứ, đỏ mắt, mệt mỏi hoặc khô mắt, cũng như đau đầu."

Điều này là do các thiết bị phát ra ánh sáng xanh có hại thấp, Tiến sĩ Purcell nói rằng ánh sáng xanh thay đổi nhịp sinh học, gây ra sự nhạy cảm ánh sáng, căng thẳng xung quanh và phía sau mắt. Nếu bạn tập trung vào bất kỳ màn hình nào trong một thời gian dài, Tiến sĩ Purcell khuyên bạn nên thử  quy tắc 20/20/20, nghỉ ngơi sau mỗi 20 phút, trong 20 giây và nhìn vào thứ gì đó cách xa ít nhất 20 feet. "

Đau cổ

Cho dù chúng ta trao đổi với bạn bè qua tin nhắn nhóm hoặc cười video mèo đáng yêu trên YouTube, sử dụng điện thoại di động thường khiến chúng ta bị gù lưng, có thể tàn phá cổ và vai của chúng ta.

"Sử dụng điện thoại quá nhiều gây hậu quá mà bác sĩ gọi là "chấn thương lạm dụng'", Tiến sĩ Jennifer Stagg cho biết, một trong những vấn đề chính mà cô nhận thấy là căng cơ cổ.Từ việc nghiêng về phía trước hoặc giữ đầu của bạn ở những vị trí khó xử trong thời gian dài", cô nói.

Căng cổ liên quan đến điện thoại di động rất phổ biến. Nghiên cứu cho thấy rằng cứ mỗi inch bạn ngả đầu về phía trước, bạn sẽ tăng gấp đôi tải trọng lên những cơ bắp đó.

Điều gì xảy ra khi bạn nhìn chằm chằm vào điện thoại cả ngày? - Ảnh 2.
Mức oxy thấp hơn

Bên cạnh đau cổ và vai, nhìn vào điện thoại có thể gây ra các mối quan tâm sức khỏe khác, bao gồm giảm oxy đến não. Theo Phòng khám Cleveland, việc ngồi trong tư thế gò bó sẽ cản trở khả năng mở rộng của phổi, do đó làm suy giảm chức năng của cơ quan này. Ít oxy có nghĩa là tim bạn cần phải làm việc nhiều hơn để bơm máu mang oxy đi khắp cơ thể, bao gồm cả não.

Bong gân cổ tay

Nếu nhắn tin là phương tiện liên lạc yêu thích của bạn, bạn có thể cần phải thận trọng vào lần tới. Bác sĩ nói vấn đề bóng gân cổ tay thường xảy ra nếu lạm dụng điện thoại di động. Từ việc giữ điện thoại trong thời gian dài, nén đường hầm ống cổ tay và cũng gây viêm các gân liên quan.

Ngoài ra, "ngón tay cái văn bản" là một chấn thương phổ biến khác gặp ở những bệnh nhân dành quá nhiều thời gian cho điện thoại. Đau, khó chịu hoặc tê ở ngón tay cái có thể xảy ra do nhắn tin quá mức và đánh máy liên tục.

Ngủ không ngon giấc

Đôi khi thì có lẽ vẫn ổn, nhưng thường xuyên sử dụng điện thoại di động trước khi đi ngủ có thể có một số ảnh hưởng bất lợi.

"Liên tục nhìn vào điện thoại không chỉ khiến bộ não của bạn hoạt động mà còn thực sự ảnh hưởng và triệt tiêu mức độ melatonin ", Erica Hornthal, người sáng lập Chicago Dance Trị liệu và nhà trị liệu khiêu vũ cho biết. Ánh sáng chói từ đèn điện thoại giữ cho bộ não hoạt động,  không cho phép bạn thư giãn và làm dịu cơ thể khi đi ngủ."

Điều gì xảy ra khi bạn nhìn chằm chằm vào điện thoại cả ngày? - Ảnh 3.
Sự lo lắng

Ngoài việc ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể, việc liên tục nhìn vào điện thoại cũng có thể tác động xấu đến sức khỏe tinh thần của chúng ta. "Tôi đã đặt ra một thuật ngữ gọi là" rối loạn lo âu mắc phải "vì số lượng lớn người tôi điều trị trong những năm gần đây có vấn đề lo lắng lớn," Kersting nói. "Đây là từ việc dành quá nhiều thời gian trong thế giới mạng và không đủ thời gian trong thế giới thực."

Khi chúng ta liên tục dồn nén tâm trí của mình bằng những tin tức và nội dung đáng sợ từ thế giới tự tôn vinh của đồng nghiệp, Kersting nói, chúng ta càng trở nên bất an.

 Phiền muộn

Ngoài việc khiến chúng ta lo lắng và hoang tưởng, liên tục kiểm tra điện thoại - đặc biệt là khi điều đó liên quan đến phương tiện truyền thông xã hội - có thể khiến chúng ta cảm thấy buồn và bị loại trừ. Chúng tôi thường thấy hình ảnh về kỳ nghỉ, các hoạt động vui chơi và cơ thể được photoshop...

Cô giải thích rằng điều này dẫn đến sự so sánh, khiến chúng ta dễ dàng bắt đầu suy nghĩ. Tại sao họ lại hạnh phúc trong khi tôi vật lộn? Sự thật là, chúng tôi không biết điều gì đang thực sự xảy ra với cuộc sống của mọi người.

Ảo giác

Nếu bạn đã từng cảm thấy điện thoại di động của bạn rung trong túi nhưng sau đó kiểm tra không có thông báo mới hay cuộc gọi nào, có thể bạn quá nghiện điện thoại của mình. "Các nghiên cứu gần đây với sinh viên đại học phát hiện ra rằng điện thoại thông minh đang khiến phần lớn trong số họ bị  ảo giác", Kersting nói, nó được gọi là 'hội chứng rung ảo'."

Điều gì xảy ra khi bạn nhìn chằm chằm vào điện thoại cả ngày? - Ảnh 4.
Hội chứng ADHD

Bị nghiện điện thoại di động cũng khiến tất cả chúng ta trở nên mất tập trung. "Vì một người bình thường dành chín giờ mỗi ngày, bảy ngày mỗi tuần nhìn chằm chằm vào các thiết bị kích thích cao, bộ não của họ bị rối tung," Kersting giải thích.

Nhiều thanh niên trên thế giới  hiện đang được chẩn đoán mắc ADHD, mặc dù hầu hết trong số họ thậm chí không có tình trạng thần kinh. Thay vào đó, vì não của họ đã quá quen với việc bị kích thích, não mất khả năng tập trung trong những tình huống nhất định.

Dành thời gian để ngắt kết nối

Nếu gần đây bạn thấy mình quá phụ thuộc vào điện thoại thông minh của mình, đó có thể là dấu hiệu cho thấy đã đến lúc tạo khoảng cách. "Chúng ta phải tự rèn luyện để kiểm soát điện thoại của mình thay vì bị điều khiển", Kersting nói. Để làm điều này, hãy cất điện thoại khi bạn đi ăn tối, làm việc hoặc đến trung tâm mua sắm. Ban đầu có thể khó chịu nhưng cuối cùng bạn sẽ quen với nó.

Nếu việc ngắt kết nối hoàn toàn khỏi công nghệ nghe có vẻ là một thách thức quá lớn, Hershenson khuyên bạn nên tắt tất cả các thông báo để bạn không nhận được thông báo khi các mục mới được đăng và thay vào đó, hãy lên lịch khi bạn kiểm tra công nghệ. Cô cũng nói rằng điều quan trọng là nhận ra các yếu tố kích hoạt bạn tìm đến công nghệ.

Nếu bạn đang phải vật lộn với trầm cảm, căng thẳng hoặc lo lắng, công nghệ có thể là một cách để làm dịu tâm trạng. Thì thay vào đó, cô đề nghị tìm ra những cách lành mạnh hơn để cải thiện, chẳng hạn như thực hành các kỹ thuật thư giãn như hít thở sâu hoặc thiền định. Bạn cũng có thể tìm các cách khác để kết nối với người khác như đi chơi với bạn bè thay vì nhắn tin.

Gõ từ khóa và nhấn Enter