Ứng cử viên 75 tuổi đắc cử Tổng thống Zimbabwe

Ông Emmerson Mnangagwa, ứng cử viên của đảng cầm quyền Zanu-PF, đã được tuyên giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống ở Zimbabwe, bất chấp những cáo buộc của phe đối lập cho rằng cuộc bầu cử bị thao túng.

Theo tin từ Bloomberg, các cuộc biểu tình đầy bạo lực đã nổ ra trên các đường phố ở thủ đô Harare của Zimbabwe sau bầu cử. Tranh cãi về kết quả bầu cử có thể cản trở những nỗ lực của chính phủ mới nhằm hàn gắn những mối chia rẽ và xây dựng lại nền kinh tế đã rơi vào tình trạng kiệt quệ của Zimbabwe.

Cuộc bầu cử diễn ra hôm 30/7 của Zimbabwe được đánh giá là có ý nghĩa lịch sử, bởi là cuộc bầu cử đầu tiên ở nước này kể từ khi Tổng thống Robert Mugabe bị lật đổ vào cuối năm ngoái sau 37 năm cầm quyền. Trong thời gian ông Mugabe cầm quyền, kinh tế Zimbabwe đã rơi vào tình trạng "tuột dốc không phanh" dù trước đó được xem là một "ngôi sao sáng" ở châu Phi.

Trong các cuộc biểu tình ở Zimbabwe vào ngày thứ Tư, đã có 6 người thiệt mạng khi lực lược quân đội nã súng vào người biểu tình.

Ông Mnangagwa, thủ lĩnh đảng cầm quyền Zanu-PF, đã giữ cương vị Tổng thống tạm quyền của Zimbabwe sau khi ông Mugabe bị lật đổ. Ông giành 50,8% số phiếu bầu, trong khi đối thủ chính là ông Nelson Chamisa, 40 tuổi, giành 44,3% - theo kết quả công bố ngày thứ Sáu.

Kết quả công bố hôm thứ Tư cũng cho thấy Zanu-PF giành khoảng 70% số ghế trong Quốc hội Zimbabwe.

Theo giới phân tích, bạo lực sau bầu cử có thể làm suy giảm thiện chí của cộng đồng quốc tế đối với Zimbabwe kể từ khi ông Mnangagwa lên thay ông Mugabe và hứa sẽ tổ chức cuộc bầu cử đáng tin cậy. Việc quân đội Zimbabwe dùng bạo lực với người biểu tình là một bằng chứng cho thấy Tổng thống thiếu thẩm quyền trong việc kiểm soát lực lượng vũ trang, và điều này có thể ảnh hưởng xấu để hình ảnh của Zimbabwe trên trường quốc tế.

Binh sỹ Zimbabwe tuần tra trên đường phố ở thủ đô Harare ngày 2/8 - Ảnh: Reuters.

Trước bầu cử, Zanu-PF hứa sẽ tôn trọng quyền tài sản và duy trì môi trường kinh doanh ổn định, dễ đoán, đồng thời đặt mục tiêu thu hút 5 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mỗi năm. Theo số liệu của Liên hiệp quốc, Zimbabwe chỉ thu hút được 289 triệu USD vốn đầu tư nước ngoài trong năm 2017.

Tổng thống Mnangagwa, 75 tuổi, đã nhanh chóng lên tiếng trấn an và kêu gọi mở một cuộc điều tra độc lập về bạo lực sau biểu tình.

Trong khi đó, cảnh sát Zimbabwe vẫn mạnh tay với phe đối lập, tiến hành niêm phong trụ sở của phe đối lập và bắt giữ 18 người. Cảnh sát cũng lục soát nhà riêng của ông Chamisa và các thủ lĩnh đối lập khác.

Ông Chamisa cho rằng hệ thống máy tính của ủy ban bầu cử Zimbabwe đã bị thao túng. Tổ chức Zimbabwe Election Support Network - một hiệp hội của 34 tổ chức quyền dân sự ở nước này - cũng cho rằng cuộc bầu cử thiếu sự minh bạch. Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) cũng nói cuộc bầu cử ở Zimbabwe không phải là một "sân chơi bình đẳng".