image Thứ Hai, 16/11/2026

Black Friday 2026: Bài toán xóa nhòa ranh giới giữa “online” và “offline”

Gia Bảo

16/11/2026

Chia sẻ

Khi mùa mua sắm cuối năm cận kề, mức giảm giá sâu nhất chưa chắc là yếu tố khiến khách hàng “chốt đơn”. Lợi thế có thể thuộc về những nhà bán lẻ mang đến hành trình mua sắm liền mạch từ tìm hiểu đến ra quyết định.

Trong các dịp mua sắm lớn, người tiêu dùng thường lướt qua các chương trình khuyến mãi, so sánh giá trên nhiều nền tảng và săn tìm những ưu đãi hấp dẫn nhất. (Hình: Pexels)
Trong các dịp mua sắm lớn, người tiêu dùng thường lướt qua các chương trình khuyến mãi, so sánh giá trên nhiều nền tảng và săn tìm những ưu đãi hấp dẫn nhất. (Hình: Pexels)

Black Friday thường được xem là “đại tiệc” mua sắm trực tuyến thường niên. Người tiêu dùng liên tục lướt qua các chương trình khuyến mãi, so sánh giá trên nhiều nền tảng và săn tìm những ưu đãi hấp dẫn nhất. Với các nhà bán lẻ, điều này dễ biến Black Friday thành cuộc đua xem kênh nào chốt được đơn: trang web, ứng dụng hay cửa hàng vật lý.

Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu đến từ Khoa Kinh doanh, Đại học RMIT Việt Nam, đây chưa hẳn là cách khách hàng suy nghĩ và đưa ra quyết định mua sắm.

Trong các sự kiện giảm giá lớn, người tiêu dùng có thể bắt gặp một chương trình khuyến mãi trên mạng xã hội, so sánh sản phẩm trên nhiều trang web, đến cửa hàng để xem hoặc trải nghiệm trực tiếp, đọc đánh giá trên điện thoại ngay tại cửa hàng và cuối cùng mua hàng qua bất kỳ kênh nào giúp họ ra quyết định.

Từ góc nhìn của khách hàng, đây không phải là những hành trình online hay offline riêng biệt mà là những mắt xích khác nhau trong cùng một quá trình ra quyết định.

Theo Giáo sư Robert McClelland, Trưởng khoa Kinh doanh, Đại học RMIT Việt Nam, các nhà bán lẻ thường sắp xếp hoạt động kinh doanh xoay quanh từng kênh, trong khi khách hàng lại tổ chức hành vi mua sắm xoay quanh quyết định của họ. “Cơ hội nằm ở việc khiến mỗi kênh đóng góp vào quá trình ra quyết định đó, thay vì cạnh tranh để giành giật đơn hàng”, ông nói.

TÂM LÝ ĐẰNG SAU VIỆC CHUYỂN ĐỔI GIỮA CÁC KÊNH

Trong cuốn sách do Springer xuất bản với tiêu đề “Customer Switching Behaviours in Omnichannel Retailing”, Tiến sĩ Nguyễn Thị Vân Anh, Giáo sư Robert McClelland và Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Thuận thuộc Khoa Kinh doanh, Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng việc hiểu tâm lý đằng sau những lần chuyển kênh của khách hàng hữu ích hơn nhiều so với việc chỉ theo dõi họ đã đi đâu trên hành trình mua sắm.

(Từ trái sang phải) Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Thuận, Tiến sĩ Nguyễn Thị Vân Anh và Giáo sư Robert McClelland (Hình: RMIT)
(Từ trái sang phải) Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Thuận, Tiến sĩ Nguyễn Thị Vân Anh và Giáo sư Robert McClelland (Hình: RMIT)

Điều này đặc biệt quan trọng trong các dịp giảm giá lớn, bởi không phải khách hàng nào cũng có mục tiêu giống nhau, ngay cả khi hành trình mua sắm của họ trông có vẻ giống nhau. Một người truy cập nhiều trang web khác nhau có thể đang tìm kiếm sự nhanh chóng và tiện lợi, trong khi người khác lại muốn thu thập càng nhiều thông tin càng tốt trước khi ra quyết định.

Nghiên cứu của RMIT cho thấy nhóm “webroomer” – những người tìm hiểu thông tin trực tuyến rồi mới đến cửa hàng – thường là các khách hàng thận trọng. Việc được tận mắt nhìn thấy hoặc trực tiếp trải nghiệm sản phẩm giúp họ yên tâm trước khi mua hàng.

Trong khi đó, nhóm “showroomer” – những người tìm hiểu sản phẩm tại cửa hàng nhưng đặt mua trực tuyến – lại có tâm lý khác. Họ coi trọng trải nghiệm sản phẩm thực tế trước, nhưng sau đó chuyển sang môi trường trực tuyến để tận dụng tính minh bạch về giá và các lợi ích kinh tế khác.

Những khác biệt này rất quan trọng bởi việc chuyển giữa các kênh cũng là một trải nghiệm mang tính cảm xúc. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự tự tin, cảm giác an tâm, cảm nhận về khả năng kiểm soát và thậm chí là cảm giác mình đang mua sắm một cách thông minh đều có thể củng cố trải nghiệm khách hàng. Ngược lại, sự không chắc chắn hoặc những trở ngại khi chuyển giữa các kênh có thể gây thất vọng và khiến khách hàng tìm kiếm lựa chọn khác.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Vân Anh, Phó chủ nhiệm bộ môn Digital Marketing tại RMIT Việt Nam, nhận định: “Khách hàng chuyển đổi giữa các kênh vì họ đang cố gắng giải quyết một nhu cầu nào đó. Họ có thể cần thêm thông tin, sự an tâm, mức giá tốt hơn hoặc đơn giản là một cách mua hàng thuận tiện hơn. Vì vậy, thay vì tìm cách ngăn họ chuyển kênh, các nhà bán lẻ nên nghĩ xem khách hàng đang cần gì ở bước tiếp theo”.

KHÁCH HÀNG CẦN GÌ TIẾP THEO?

Theo Tiến sĩ Vân Anh, doanh nghiệp nên điều chỉnh cách tiếp cận dựa trên nhu cầu của khách hàng.

Nếu khách hàng cần thông tin, hãy giúp họ dễ dàng tiếp cận thông tin sản phẩm, tình trạng hàng hóa, đánh giá từ người dùng và so sánh giá.

Nếu họ cần sự an tâm, hãy cho họ cơ hội xem hoặc trải nghiệm sản phẩm, trao đổi với nhân viên bán hàng am hiểu, tham khảo các đánh giá đáng tin cậy hoặc hưởng các chính sách đổi trả linh hoạt.

Nếu họ muốn sự tiện lợi, hãy giúp việc chuyển kênh trở nên dễ dàng nhất có thể: lưu giỏ hàng, hiển thị tồn kho theo thời gian thực, cung cấp dịch vụ đặt hàng trực tuyến - nhận tại cửa hàng và cho phép tiếp tục hành trình mua sắm trên nhiều thiết bị khác nhau.

Nếu họ đang tìm kiếm giá trị, hãy bảo đảm giá cả và chương trình khuyến mãi được công khai, minh bạch trên mọi kênh thay vì buộc họ phải tìm kiếm ở nơi khác.

Theo nhóm nghiên cứu RMIT, cửa hàng vật lý vẫn đóng vai trò quan trọng trong các dịp mua sắm lớn. Cửa hàng có thể giúp giảm bớt cảm giác không chắc chắn, cung cấp hỗ trợ từ nhân viên, tạo điều kiện để khách hàng trực tiếp đánh giá sản phẩm và tự tin hơn với quyết định của mình.

Trong khi đó, các kênh kỹ thuật số mang lại tốc độ, khả năng so sánh, thông tin và sự tiện lợi. Giá trị thực sự nằm ở việc hiểu cách những chức năng này bổ trợ cho nhau ra sao.

Phó giáo sư Nguyễn Hoàng Thuận, Chủ nhiệm nhóm bộ môn Kinh doanh đổi mới thuộc Khoa Kinh doanh, Đại học RMIT Việt Nam, nhận định: “Một trải nghiệm bán lẻ đa kênh liền mạch không có nghĩa là giữ khách hàng ở lại một kênh duy nhất mà là tạo điều kiện cho họ tự do di chuyển giữa các kênh, đồng thời bảo đảm mỗi lần chuyển kênh đều giúp họ tiến gần hơn tới quyết định mua hàng một cách tự tin”.

Tránh  đo lường các kênh từ lăng kính cạnh tranh

Theo nhóm nghiên cứu, điều quan trọng là doanh nghiệp phải thiết kế hành trình mua sắm nhằm hỗ trợ khách hàng ra quyết định. Khi thông tin sản phẩm, giá cả, số lượng tồn kho hoặc chương trình khuyến mãi không nhất quán giữa các kênh, khách hàng có thêm lý do để rời khỏi hệ sinh thái của thương hiệu. Ngược lại, khi các kênh phối hợp hiệu quả, việc di chuyển giữa các kênh có thể giúp khách hàng cảm thấy tự tin, chủ động hơn.

Đối với quản lý doanh nghiệp, điều này đồng nghĩa với việc không nên chỉ tập trung vào kênh nào được ghi nhận là nơi tạo ra giao dịch. Thay vào đó, họ cần tìm hiểu khách hàng bắt đầu cảm thấy thiếu chắc chắn ở đâu, vì sao họ chuyển sang điểm chạm tiếp theo, liệu điểm chạm đó có giải quyết được nhu cầu của họ hay không và liệu họ có tiếp tục ở lại trong hệ sinh thái thương hiệu hay không.

Đây cũng là lý do các đội ngũ marketing ngày càng cần nhân sự có khả năng kết nối sự thấu hiểu khách hàng với năng lực liên quan tới phân tích dữ liệu thương mại điện tử, quản trị quan hệ khách hàng, sáng tạo nội dung và trải nghiệm khách hàng. Điều này cần thiết bởi khách hàng chắc chắn không sắp xếp hành trình mua sắm của mình theo sơ đồ tổ chức của doanh nghiệp.

Tiến sĩ Vân Anh kết luận: “Khi người tiêu dùng ‘ngập’ trong các chương trình khuyến mãi, thông tin và lựa chọn, nhà bán lẻ thành công có thể không phải là đơn vị đưa ra mức giảm giá sâu nhất. Đó có thể là đơn vị giúp khách hàng chuyển từ trạng thái do dự sang tự tin, từ tìm kiếm sang quyết định, và từ kênh này sang kênh khác mà không rời bỏ hành trình mua sắm”.


Black Friday 2026: Bài toán xóa nhòa ranh giới giữa “online” và “offline”

Khi mùa mua sắm cuối năm cận kề, mức giảm giá sâu nhất chưa chắc là yếu tố khiến khách hàng “chốt đơn”. Lợi thế có thể thuộc về những nhà bán lẻ mang đến hành trình mua sắm liền mạch từ tìm hiểu đến ra quyết định.

15:12 16/11/2026
NVIDIA sau Jensen Huang: Khoảng trống quyền lực và phép thử với đế chế AI

Sự rời đi đột ngột của Jensen Huang sau hơn 33 năm chèo lái NVIDIA đang tạo ra một cú sốc vượt xa câu chuyện thay đổi nhân sự cấp cao...

20:09 13/11/2026
Doanh nghiệp cần năng lực quản trị để biến dữ liệu thành giá trị

Công nghệ và dữ liệu đang thay đổi phương thức quản trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, đầu tư công nghệ hay sở hữu nhiều dữ liệu chưa đủ tạo ra hiệu quả nếu doanh nghiệp chưa thay đổi tư duy, quy trình và năng lực ra quyết định…

09:26 13/11/2026
Việt Nam – Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác đào tạo nhân lực AI và bán dẫn

Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh, AI và bán dẫn đang trở thành hai lĩnh vực công nghệ chiến lược, có mối quan hệ bổ trợ và thúc đẩy lẫn nhau, góp phần định hình năng lực cạnh tranh quốc gia...

16:39 12/11/2026
Đào tạo 50.000 nhân lực bán dẫn Việt Nam: Gỡ nút thắt giữa nhà trường và doanh nghiệp

Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo 50.000 nhân lực bán dẫn đến năm 2030. Tuy nhiên, thách thức không chỉ là số lượng mà còn ở chất lượng, kinh nghiệm thực tế và khả năng đáp ứng yêu cầu doanh nghiệp...

16:39 12/11/2026
Doanh nghiệp công nghệ trở thành mắt xích trong hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia

Nghị định 372/2026/NĐ-CP lần đầu xác định vai trò của doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ trong hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia, tạo cơ sở để các đơn vị này hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa dữ liệu, kết nối hệ thống và triển khai truy xuất nguồn gốc...

09:07 12/11/2026
Thị trường truy xuất nguồn gốc và dư địa cho doanh nghiệp công nghệ Việt

Sự hợp tác giữa doanh nghiệp công nghệ với các đơn vị sản xuất, xuất khẩu sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ, nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời tạo dư địa phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ mới và mở rộng thị trường quốc tế…

15:36 11/11/2026
AI và mạng xã hội tái định hình hành trình mua sắm của người tiêu dùng Việt

Video TikTok, buổi livestream hay gợi ý từ chatbot có thể khơi gợi nhu cầu và thúc đẩy người tiêu dùng xuống tiền…

11:25 11/11/2026
Doanh thu, lợi nhuận là “thước đo năng lực số” của hộ kinh doanh

Việc đưa hộ kinh doanh lên môi trường số không chỉ dừng ở sử dụng phần mềm hay mở tài khoản trên nền tảng trực tuyến, mà là làm thế nào để khai thác công nghệ hiệu quả, tạo ra giá trị kinh tế và duy trì hoạt động an toàn trên môi trường số…

09:39 11/11/2026
Hà Nội thúc đẩy hợp tác chiến lược về kinh tế, hạ tầng và công nghệ với các đối tác Nhật Bản

Trong 10-12 năm tới, Hà Nội xác định ưu tiên phát triển các lĩnh vực hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng và đô thị thông minh; đẩy mạnh hợp tác trong công nghệ cao, công nghệ lõi, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hạ tầng số, năng lượng xanh và logistics thông minh.

09:39 11/11/2026