Startup game Việt trước cơ hội mới: AI, sáng tạo và bản sắc văn hóa

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một bước ngoặt trong ngành công nghiệp game khi làm thay đổi cách các nhà phát triển tạo ra sản phẩm, tổ chức đội ngũ và cạnh tranh trên thị trường. Nếu trước đây cuộc chơi chủ yếu thuộc về những hãng lớn với nguồn lực tài chính, nhân sự và công nghệ vượt trội, thì nay các studio nhỏ và startup có thêm cơ hội để thử nghiệm những ý tưởng táo bạo hơn.

Tuy nhiên, AI không phải là "tấm vé" đảm bảo thành công. Theo các chuyên gia, lợi thế lớn nhất của startup game không nằm ở việc sở hữu công nghệ vượt trội, mà ở khả năng hiểu người chơi, tạo ra trải nghiệm mới và nhanh chóng thích ứng với những thay đổi của thị trường.

AI THU HẸP KHOẢNG CÁCH GIỮA STARTUP VÀ "ÔNG LỚN" NGÀNH GAME

Trong nhiều năm, ngành công nghiệp game được xem là sân chơi của những tập đoàn lớn nhờ yêu cầu đầu tư khổng lồ cho phát triển đồ họa, công nghệ, vận hành và marketing. Những tựa game quy mô lớn thường cần hàng trăm nhân sự, nhiều năm phát triển và ngân sách lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu USD.

Sự xuất hiện của các công cụ AI đang làm thay đổi cấu trúc cạnh tranh này. AI có thể hỗ trợ nhiều công đoạn trong quá trình phát triển game như tạo hình ảnh, xây dựng nhân vật, hỗ trợ lập trình, phát triển nội dung, kiểm thử và phân tích hành vi người chơi. Điều này giúp các đội ngũ nhỏ có thể rút ngắn thời gian sản xuất và giảm chi phí.

Theo Giáo sư Markus Wiemker, chuyên gia thiết kế game đến từ Hochschule Fresenius - University of Applied Sciences, ngành công nghiệp game hiện đang trải qua giai đoạn nhiều biến động. Một số báo cáo thị trường gần đây cho thấy ngành game vẫn tạo ra doanh thu lớn, nhưng phần lớn lợi nhuận tập trung vào một số công ty lớn, tại những thị trường nhất định và với những trò chơi đã có tuổi đời nhiều năm.

Ông cho rằng đây cũng chính là khoảng trống để các startup tìm kiếm cơ hội. Các công ty lớn thường có lợi thế về nguồn lực nhưng lại chịu nhiều ràng buộc trong quá trình ra quyết định. Trong khi đó, các studio nhỏ có thể thử nghiệm nhanh hơn, tiếp cận những ý tưởng mới mà các doanh nghiệp lớn khó theo đuổi vì mức độ rủi ro cao.

Bên cạnh đó, sự phổ cập của phần mềm và công cụ AI càng làm giảm rào cản gia nhập ngành. Một nhóm nhỏ với ý tưởng tốt ngày nay có thể tạo ra sản phẩm mà trước đây cần một đội ngũ rất lớn mới có thể thực hiện.

LÀM GAME KHÔNG CHỈ CẦN CÔNG NGHỆ, MÀ CẦN HIỂU CON NGƯỜI

Dù AI đang tạo ra nhiều lợi thế mới, các chuyên gia cho rằng công nghệ chỉ là một phần trong thành công của một trò chơi. Yếu tố quyết định vẫn là khả năng hiểu người chơi và thiết kế trải nghiệm phù hợp.

Theo Tiến sĩ Cao Minh Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông CDIT, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT), một quan niệm phổ biến nhưng chưa đầy đủ là muốn làm game chỉ cần đam mê chơi game. Tuy nhiên, người làm game không chỉ cần biết lập trình mà phải hiểu vì sao một trò chơi có thể thu hút người chơi.

Chẳng hạn, trong thiết kế kịch bản game và lập trình, nhân sự công nghệ thông tin có thể làm phần lập trình, nhưng để thiết kế kịch bản game thì phải có đam mê, có tư duy logic đủ tốt để giải mã sự thành công của các tựa game.

Bởi vậy, để phát triển một trò chơi thành công, nhà thiết kế phải hiểu nhiều lĩnh vực khác nhau: văn hóa của từng nhóm người chơi, tâm lý người dùng, xu hướng xã hội, mô hình kinh tế trong game, marketing và cả các vấn đề pháp lý liên quan đến sở hữu trí tuệ.

“Nếu chỉ nhìn game từ một góc, chắc chắn khi làm sản phẩm sẽ thất bại, hoặc nếu thành công thì chỉ là may mắn. Người làm game phải hiểu rất kỹ: tại sao màu này, tại sao nút này đặt ở đây, tại sao mười phút đầu phải thế này nhưng một tiếng sau phải khác, ngày hôm sau như thế nào, tuần sau, tháng sau, năm sau muốn giữ chân người chơi phải làm gì, tất cả đều có lý thuyết đằng sau từ nhiều ngành khoa học liên quan”, Tiến sĩ Cao Minh Thắng nói.

Quan điểm này cũng tương đồng với cách tiếp cận của Giáo sư Markus Wiemker. Theo ông, thiết kế game thực chất là thiết kế trải nghiệm của con người.

Ông cho rằng các nhà phát triển cần quan tâm tới những yếu tố như sự bất ngờ, tính không chắc chắn và những lời mời gọi tương tác trong trò chơi. Ông lấy ví dụ về Pokémon Go. Thành công của trò chơi này không chỉ đến từ công nghệ thực tế tăng cường (AR), bởi các công nghệ nền tảng đã tồn tại trước đó. Điểm quan trọng là cách công nghệ được kết hợp với một thương hiệu quen thuộc và một trải nghiệm đơn giản, dễ tiếp cận. Những yếu tố tưởng như nhỏ bé lại tạo ra kết nối cảm xúc với người chơi.

CƠ HỘI CỦA CÁC STARTUP GAME VIỆT

Giáo sư Markus Wiemker cho rằng để tạo ra một trò chơi thành công, nhà phát triển cần hiểu sâu về “điều kiện con người”, tức là những nhu cầu, mong muốn và động lực khiến con người hành động. Theo các chuyên gia, đây cũng là điểm mà startup có thể tạo lợi thế. Khi AI giúp giảm chi phí sản xuất và tăng tốc quá trình phát triển, yếu tố khác biệt sẽ nằm ở ý tưởng, khả năng sáng tạo và sự hiểu biết về người chơi.

“Bạn phải tìm ra cốt lõi, tìm đúng đội nhóm, tìm ra ngách của mình và phải tiếp thị trò chơi”, Giáo sư Markus Wiemker nhận định.

Với Việt Nam, lực lượng nhân sự trẻ am hiểu công nghệ và có cộng đồng game lớn, sự kết hợp giữa AI, năng lực sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp có thể mở ra cơ hội mới. Thay vì chỉ tham gia vào chuỗi gia công cho các hãng nước ngoài, các startup game Việt Nam có thể hướng tới xây dựng sản phẩm riêng, khai thác văn hóa bản địa và tạo ra những trải nghiệm mang dấu ấn riêng.

Trước đó, trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam / VnEconomy, ông Anuj Tandon, đối tác phụ trách các thị trường mới nổi của BITKRAFT Ventures, cho biết hệ sinh thái startup Việt Nam đã vượt qua giai đoạn của một thị trường mới nổi đơn thuần và đang dần trở thành một trong những hệ sinh thái công nghệ quan trọng của khu vực, đặc biệt trong các lĩnh vực như ứng dụng tiêu dùng, game và blockchain.

"Một trong những yếu tố thu hút sự quan tâm của giới đầu tư quốc tế là các nhà phát hành game Việt Nam hiện dẫn đầu thế giới về số lượt tải trên Google Play. Thành tích này đã đưa Việt Nam trở thành điểm đến không thể bỏ qua đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp trong lĩnh vực game, công nghệ toàn cầu", ông Anuj Tandon nói.

Trong cuộc chơi mới của ngành game, AI có thể giúp nhiều người tham gia thị trường, nhưng yếu tố quyết định thành công vẫn là khả năng tạo ra những trò chơi hấp dẫn người.

“Một tựa game không phải chỉ là một phần mềm, đó là một sản phẩm văn hóa”, Tiến sĩ Cao Minh Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT), khẳng định.