image Chủ Nhật, 22/11/2026

Việt Nam chưa hình thành chuỗi cung ứng bán dẫn, liên kết chặt chẽ các doanh nghiệp

Bảo Bình

16/09/2026

Chia sẻ

Việt Nam có nhiều công ty, nhà đầu tư riêng lẻ trong từng mắt xích của ngành bán dẫn, nhưng chưa có một cộng đồng bán dẫn liên kết chặt chẽ với nhau và đặc biệt chưa có một chuỗi cung ứng bán dẫn nội địa…

Theo chuyên gia, các thành phần trong chuỗi cần hợp tác với nhau để tạo ra sức tác động lớn hơn cho ngành bán dẫn tại Việt Nam. Ảnh minh họa. Nguồn: Chinhphu.vn
Theo chuyên gia, các thành phần trong chuỗi cần hợp tác với nhau để tạo ra sức tác động lớn hơn cho ngành bán dẫn tại Việt Nam. Ảnh minh họa. Nguồn: Chinhphu.vn

Theo ông Louis Cao, Giám đốc Vận hành (COO) của Mạng lưới Đổi mới Sáng tạo Bán dẫn Việt Nam (Vietnam Semiconductor Innovation Network), Việt Nam hiện có ba lợi thế đáng kể khi tham gia ngành bán dẫn.

Thứ nhất là vị trí địa chính trị thuận lợi và quan hệ tốt với nhiều cường quốc bán dẫn trên thế giới.

Thứ hai là nền tảng sản xuất điện tử đã được xây dựng vững chắc, với sự hiện diện của những tập đoàn lớn như Samsung, Foxconn và mạng lưới nhà cung ứng của Apple.

Thứ ba là nguồn nhân lực có nền tảng STEM tốt.

CHƯA CÓ CỘNG ĐỒNG BÁN DẪN LIÊN KẾT CHẶT CHẼ

Tuy nhiên, từ góc nhìn của một người xây dựng cộng đồng bán dẫn, tại tọa đàm “Bán dẫn và điện tử tiên tiến: Đưa Việt Nam trở thành mắt xích chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu” trong khuôn khổ Tuần lễ Công nghiệp và Công nghệ Việt Nam 2026 (VITW 2026), ông Louis cho rằng Việt Nam vẫn còn một khoảng trống lớn, thể hiện qua hai từ khóa là “community” (cộng đồng) và “supply chain” (chuỗi cung ứng).

“Việt Nam có nhiều công ty, nhà đầu tư riêng lẻ trong từng mắt xích của ngành bán dẫn, thậm chí có những doanh nghiệp đi rất sâu vào một lĩnh vực. Nhưng chúng ta chưa có một cộng đồng bán dẫn liên kết chặt chẽ với nhau và đặc biệt chưa có một chuỗi cung ứng bán dẫn nội địa”, ông nói.

Theo ông, các thành phần trong chuỗi cần hợp tác với nhau để tạo ra sức tác động lớn hơn cho ngành bán dẫn tại Việt Nam. Ông Louis cho rằng sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng bán dẫn về Việt Nam cũng không nên chỉ được đo bằng số lượng doanh nghiệp FDI hay số vốn đầu tư tăng thêm mỗi năm. Những tập đoàn lớn không dịch chuyển chuỗi cung ứng một cách nhanh chóng và dễ quan sát như một sản phẩm tiêu dùng mới được tung ra thị trường.

Thay vào đó, một chỉ dấu đáng chú ý là sự gia tăng của lực lượng nhân sự bán dẫn. Ông cho biết từ khi bán dẫn trở thành một chủ đề được quan tâm mạnh, số người làm việc trong lĩnh vực này đã tăng lên rõ rệt, cả về số người được tuyển dụng làm việc tại Việt Nam lẫn số người Việt Nam có năng lực được các tập đoàn tuyển dụng ra nước ngoài.

ĐỂ VIỆT NAM TIẾN LÊN NẤC THANG CAO HƠN TRONG CHUỖI GIÁ TRỊ

“Ngành bán dẫn đã tồn tại từ những năm 1970 và hiện có quy mô rất lớn”, ông Louis nhận định. Theo ông, mỗi địa phương, doanh nghiệp hay tổ chức có thể có một điểm xuất phát khác nhau. Vì vậy, lựa chọn tham gia công đoạn nào cần dựa trên năng lực sẵn có và quan trọng nhất là phải nhìn vào đầu ra, tức thị trường.

Tọa đàm “Bán dẫn và điện tử tiên tiến: Đưa Việt Nam trở thành mắt xích chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu”. Ảnh: B.B
Tọa đàm “Bán dẫn và điện tử tiên tiến: Đưa Việt Nam trở thành mắt xích chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu”. Ảnh: B.B

Một trong những lĩnh vực ông Louis cho rằng còn ít được chú ý tại Việt Nam là chuỗi cung ứng thiết bị bán dẫn. Thay vì trực tiếp sản xuất chip, doanh nghiệp có thể tham gia sản xuất phụ kiện, linh kiện cho các thiết bị sản xuất bán dẫn của những tập đoàn như ASML, Applied Materials hay Lam Research.

Đây cũng là lĩnh vực có thể kết nối với những năng lực công nghiệp Việt Nam đã tích lũy từ trước, chẳng hạn gia công cơ khí chính xác. Vì vậy, Việt Nam có thể bắt đầu từ những ngành công nghiệp sẵn có để từng bước tham gia vào chuỗi cung ứng thiết bị bán dẫn.

Đặc biệt, theo ông Louis, câu hỏi không chỉ là Việt Nam sẽ tham gia vào khâu nào trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, mà là làm thế nào để Việt Nam thực sự đi lên các nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị. Ông Louis đã nhấn mạnh đến “yếu tố NPI” (New Product Introduction - giới thiệu sản phẩm mới).

“Chỉ khi Việt Nam trở thành nơi ra mắt, giới thiệu sản phẩm mới với biên lợi nhuận cao thì chúng ta mới có động lực để leo lên những bậc thang giá trị cao hơn”, ông nói.

Theo ông Louis, có hai con đường để tạo ra NPI tại Việt Nam.

Con đường thứ nhất là thông qua các startup và hoạt động phát triển sản phẩm. Các startup tự phát triển sản phẩm mới cũng đồng thời tạo ra nhu cầu đối với chip và các thành phần bán dẫn. Vì vậy, việc tiếp tục ươm tạo, khuyến khích nhiều startup phát triển sản phẩm là một cách để tạo thêm nhu cầu và thị trường cho ngành bán dẫn.

Con đường thứ hai nằm ở vai trò của người mua, hay xây dựng một “buyer market” đủ lớn.

XÂY DỰNG MỘT THỊ TRƯỜNG MUA ĐỦ LỚN

Ông Louis đã dẫn khái niệm “international offset” trong thương mại quốc tế để minh họa. Chẳng hạn, khi một quốc gia mua một lượng lớn máy bay, bên mua có thể yêu cầu nhà cung cấp thực hiện một tỷ lệ đối ứng nhất định thông qua việc sản xuất linh kiện hoặc các thành phần tại quốc gia đó. Theo ông, đây chính là cách sử dụng quyền lực của người mua để tạo ra năng lực sản xuất trong nước.

“Muốn nâng chuỗi giá trị, chúng ta phải xây dựng một thị trường mua đủ lớn để các tập đoàn bán dẫn thấy việc đầu tư một trung tâm R&D tại Việt Nam là chính đáng”, ông nói.

Theo ông Louis, đây cũng là lý do Việt Nam cần tiếp tục củng cố cộng đồng doanh nghiệp và các liên kết trong chuỗi. Một doanh nghiệp riêng lẻ khó có thể tạo ra toàn bộ hệ sinh thái, nhưng khi các doanh nghiệp, startup, nhà cung ứng và người mua được kết nối, những năng lực vốn đang tồn tại rời rạc có thể tạo thành chuỗi giá trị.

Bên cạnh thị trường và sản phẩm, ông Louis cho rằng Việt Nam còn phải chuẩn bị hai năng lực nền tảng nếu muốn tiến xa hơn trong sản xuất công nghệ cao.

Một là năng suất lao động. Trong bối cảnh AI ngày càng phổ biến và khả năng tiếp cận công nghệ ngày càng rộng, Việt Nam cần tăng năng suất trong các ngành công nghiệp thay vì chỉ dựa vào lợi thế về nhân công.

Hai là hạ tầng năng lượng. Với sản xuất công nghệ cao, đặc biệt là sản xuất bán dẫn, yêu cầu đối với điện và nước sẽ ở một mức độ khác. “Hạ tầng điện, nước của Việt Nam sẽ cần thay đổi rất nhiều để đáp ứng được mức độ mà Việt Nam mong muốn đạt tới”, ông Louis nhận định.


Doanh nghiệp thích ứng thế nào khi AI tham gia quyền lựa chọn?

Từ việc tìm kiếm, đánh giá đến lựa chọn sản phẩm, dịch vụ, người tiêu dùng ngày càng có thể ủy quyền cho AI thực hiện một phần quá trình này. Sự thay đổi đặt ra yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược thương hiệu, Marketing và Sales để duy trì năng lực cạnh tranh.

14:20 20/11/2026
Quản trị thông minh trong kỷ nguyên số: Đặt con người làm trung tâm

Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo chỉ có thể đóng góp cho phát triển bền vững khi đi cùng đổi mới thực chất phương thức quản trị, nâng cao hiệu quả tổ chức và bảo đảm vai trò của người lao động...

08:52 20/11/2026
Tiến sĩ AI từ Ý trở về Việt Nam, chọn bài toán khó của ngành chăn nuôi để khởi nghiệp

Thay vì chờ gà nở cả tháng mới phân biệt trống, mái và sau đó phải tiêu hủy gà con trống, HBC Nexus, startup Việt đã dùng AI, nhận diện giới tính phôi gà ngay từ ngày thứ 4 ấp trứng. Công nghệ này không chỉ mở ra khả năng giảm chi phí cho các trại giống mà còn hướng tới hạn chế hàng tỷ gà trống con bị tiêu hủy mỗi năm trên thế giới...

15:59 19/11/2026
Làm công nghệ lõi không thể "ăn xổi", kiến nghị tài trợ nghiên cứu theo gói dài hạn

Có những sản phẩm công nghệ chiến lược có thể đầu tư trong 1-2 năm, nhưng với công nghệ lõi cần khoảng 5 năm. Đặc biệt, những sản phẩm công nghệ lõi có chiều sâu, định hướng dài hạn có thể cần tới 10 năm để phát triển...

10:45 19/11/2026
Từ điện tử sang bán dẫn: Việt Nam có thể tận dụng những năng lực nào?

Ngành điện tử Việt Nam đã hình thành nền tảng về sản xuất, kỹ thuật, nhân lực và thị trường. Đây có thể là điểm xuất phát để mở rộng sang bán dẫn. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi đòi hỏi doanh nghiệp nhận diện đúng năng lực có thể kế thừa và những khoảng cách cần thu hẹp…

09:48 18/11/2026
Đầu tư R&D, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ robot Việt Nam

Muốn làm chủ công nghệ lõi, doanh nghiệp cần có đội ngũ R&D đủ năng lực để tạo ra những tài sản sở hữu trí tuệ có giá trị, có thể đăng ký bảo hộ không chỉ tại Việt Nam mà còn ở thị trường quốc tế...

14:34 17/11/2026
Kiến tạo hệ sinh thái quản trị giáo dục quốc gia trên nền tảng số và dữ liệu dùng chung

Từ câu chuyện hoàn thiện khung pháp lý, kiến trúc dữ liệu dùng chung đến bài toán liêm chính trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khoảng trống thể chế nội bộ - "trụ cột bị bỏ quên" tại nhiều trường đại học, tọa đàm do Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp cùng Intel Việt Nam tổ chức đã mở ra bức tranh toàn cảnh về bước chuyển mới của quản trị số toàn ngành.

14:34 17/11/2026
CTO của Quantropi: Chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử không cần phải thay đổi toàn bộ hạ tầng

Theo ông Michael Redding, Giám đốc công nghệ (CTO) Quantropi, doanh nghiệp có thể chuyển đổi sang bảo mật hậu lượng tử bằng giải pháp phần mềm tích hợp trên hạ tầng hiện có, không cần thay thế toàn bộ hệ thống, qua đó giảm chi phí triển khai.

10:07 17/11/2026
Chuẩn bị nguồn lực và chiến lược cho kỷ nguyên mật mã hậu lượng tử

Việc chuẩn bị cho lĩnh vực mật mã hậu lượng tử đang được đặt ra không chỉ ở khía cạnh công nghệ, mà còn liên quan đến năng lực nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ sinh thái ứng dụng.

08:39 17/11/2026
Bảo mật Hậu Lượng tử: Thách thức Quản trị Dữ liệu & Lộ trình Triển khai cho các Doanh nghiệp, Tổ chức tại Việt Nam

Trong suốt tiến trình chuyển đổi số nhiều năm qua, chúng ta luôn khẳng định với nhau rằng: Dữ liệu và Bí mật kinh doanh là tài sản sống còn của mỗi tổ chức. Dữ liệu quyết định năng lực cạnh tranh, trải nghiệm khách hàng và thậm chí là sự tồn vong của một doanh nghiệp hay một ngân hàng.

08:38 17/11/2026