AI – “cỗ máy sản sinh tỷ phú” của năm 2025

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt chưa từng có của ngành trí tuệ nhân tạo (AI), khi công nghệ này không chỉ tái định hình kinh tế toàn cầu mà còn trở thành cỗ máy tạo ra tỷ phú nhanh nhất trong lịch sử công nghệ. Chỉ trong vòng một năm, hơn 50 cá nhân hoạt động trong lĩnh vực hạ tầng, mô hình và ứng dụng AI đã gia nhập “câu lạc bộ tỷ phú”, theo thống kê của Forbes.

Dòng tiền khổng lồ đổ vào AI chính là động lực cốt lõi cho làn sóng làm giàu này. Theo dữ liệu từ Crunchbase, hơn 200 tỷ USD đã được rót vào các startup AI trong năm 2025, chiếm xấp xỉ 50% tổng vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu – tăng mạnh so với mức 34% của năm 2024. Con số này phản ánh niềm tin gần như tuyệt đối của giới đầu tư rằng AI không còn là công nghệ của tương lai, mà đã trở thành hạ tầng kinh tế của hiện tại.

TỶ PHÚ AI KHÔNG CHỈ ĐẾN TỪ THUNG LŨNG SILICON

Bản đồ tạo dựng tài sản từ AI trong năm 2025 mang tính toàn cầu rõ nét. Bên cạnh các trung tâm công nghệ truyền thống tại Mỹ, nhiều doanh nhân Trung Quốc cũng vươn lên mạnh mẽ, đặc biệt là những người phát triển mô hình AI mã nguồn mở với chi phí tính toán thấp hơn đáng kể, nhưng vẫn đủ sức cạnh tranh với các mô hình phương Tây.

AI vì thế không chỉ là câu chuyện của Big Tech, mà còn là sân chơi của các startup linh hoạt, biết tận dụng dữ liệu, thuật toán và tốc độ triển khai.

EDWIN CHEN – TỶ PHÚ AI GIÀU NHẤT NĂM 2025

Đứng đầu danh sách các tỷ phú AI mới nổi là Edwin Chen, CEO của Surge AI – một công ty chuyên về gán nhãn dữ liệu (data labeling), mảng hạ tầng tối quan trọng cho việc huấn luyện các mô hình AI.

Chỉ sau chưa đầy 5 năm hoạt động, Surge AI đã đạt mức định giá 24 tỷ USD, với danh sách khách hàng gồm Google, Meta, Microsoft, Anthropic và Mistral. Với việc nắm giữ khoảng 75% cổ phần, Edwin Chen sở hữu khối tài sản ước tính 18 tỷ USD, trở thành người giàu nhất trong nhóm tỷ phú AI mới.

Ở tuổi 37, Chen không chỉ là tỷ phú AI giàu nhất, mà còn là người trẻ nhất góp mặt trong danh sách Forbes 400 năm nay, biểu tượng cho thế hệ doanh nhân công nghệ trưởng thành cùng làn sóng AI tạo sinh.

SIERRA VÀ THAM VỌNG THAY THẾ DỊCH VỤ KHÁCH HÀNG BẰNG AI

Xếp ngay sau là Bret Taylor và Clay Bavor, hai đồng sáng lập startup Sierra có trụ sở tại Mỹ. Sierra phát triển các AI agent nhằm thay thế con người trong lĩnh vực chăm sóc khách hàng cho các tập đoàn lớn như The North Face hay Rivian.

Tháng 9/2025, Sierra gọi vốn thành công 350 triệu USD, đạt mức định giá 10 tỷ USD, đưa Taylor và Bavor trở thành tỷ phú với tài sản ước tính 2,5 tỷ USD mỗi người. Mô hình kinh doanh của Sierra phản ánh xu hướng rõ rệt: AI không chỉ hỗ trợ, mà đang trực tiếp thay thế các chức năng truyền thống trong doanh nghiệp.

BA TỶ PHÚ TRẺ NHẤT THẾ GIỚI ĐẾN TỪ MERCOR

Một trong những câu chuyện gây chú ý nhất năm 2025 là của Brendan Foody, Adarsh Hiremath và Surya Midha, ba nhà sáng lập Mercor – tất cả đều mới 22 tuổi.

Được thành lập năm 2023, Mercor chuyên tuyển chọn chuyên gia, tiến sĩ để đánh giá và gán nhãn dữ liệu cho các “ông lớn” AI như Meta, OpenAI và Anthropic. Sau vòng gọi vốn 350 triệu USD, Mercor đạt định giá 10 tỷ USD, biến bộ ba này thành những tỷ phú tự thân trẻ nhất trong lịch sử với tài sản khoảng 2,2 tỷ USD mỗi người.

Trường hợp Mercor cho thấy: trong kỷ nguyên AI, tuổi tác không còn là rào cản, mà khả năng tổ chức tri thức và dữ liệu mới là yếu tố quyết định.

“VIBE CODING” VÀ CÁC TỶ PHÚ CHÂU ÂU

Không chỉ Mỹ, châu Âu cũng ghi dấu ấn với Anton Osika và Fabian Hedin, đồng sáng lập startup Thụy Điển Lovable. Công ty này thuộc làn sóng “vibe coding” – cho phép người dùng không có kiến thức lập trình vẫn có thể tạo website và ứng dụng chỉ bằng câu lệnh (prompt).

Tháng 12/2025, Lovable huy động 330 triệu USD, đạt định giá 6,6 tỷ USD, đưa Osika và Hedin trở thành tỷ phú với tài sản ước tính 1,6 tỷ USD mỗi người. Đây là minh chứng cho xu hướng AI dân chủ hóa việc tạo phần mềm, mở rộng đáng kể thị trường.

LUCY GUO – NỮ TỶ PHÚ TỰ THÂN TRẺ NHẤT THẾ GIỚI

Một cột mốc mang tính biểu tượng khác là Lucy Guo, đồng sáng lập Scale AI. Ở tuổi 31, Guo trở thành nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới, vượt qua ca sĩ Taylor Swift, sau khi Meta mua lại khoảng một nửa cổ phần Scale AI – công ty dẫn đầu trong lĩnh vực dữ liệu huấn luyện AI.

Scale AI là minh chứng rõ ràng rằng dữ liệu, chứ không chỉ mô hình, mới là “dầu mỏ” của kỷ nguyên AI.

BIG TECH VÀ LÀN SÓNG GIÀU LÊN CHƯA TỪNG CÓ

Không chỉ các startup, các lãnh đạo Big Tech cũng hưởng lợi lớn từ cơn sốt AI. Theo Financial Times, 10 nhà sáng lập và CEO công nghệ giàu nhất nước Mỹ đã tăng thêm hơn 550 tỷ USD tài sản trong năm 2025, nâng tổng giá trị tài sản lên 2,5 nghìn tỷ USD, theo dữ liệu Bloomberg.

Dẫn đầu vẫn là Elon Musk, CEO Tesla và SpaceX. Trong năm 2025, tài sản của Musk tăng gần 50%, đạt 645 tỷ USD, giúp ông tiếp tục giữ vững vị trí người giàu nhất thế giới. Musk cũng gây chú ý khi được cổ đông Tesla thông qua gói đãi ngộ trị giá 1.000 tỷ USD, lớn nhất trong lịch sử doanh nghiệp, trong bối cảnh SpaceX được định giá lên tới 800 tỷ USD.

AI – ĐỘNG CƠ TÍCH LŨY TÀI SẢN MỚI CỦA THẾ GIỚI

Năm 2025 cho thấy rõ một thực tế: AI không chỉ là cuộc cách mạng công nghệ, mà là cuộc cách mạng tài sản. Những người nắm giữ dữ liệu, thuật toán và khả năng triển khai AI ở quy mô lớn đang định hình lại trật tự giàu nghèo toàn cầu.

Trong khi đó, danh sách tỷ phú AI vẫn chưa dừng lại. Với tốc độ phát triển hiện nay, AI nhiều khả năng sẽ tiếp tục là lĩnh vực tạo ra nhiều tỷ phú nhất trong thập kỷ tới – và cũng là nơi cạnh tranh khốc liệt nhất giữa các quốc gia, doanh nghiệp và cá nhân.